Блінкен: «Эра, якой азнаменаваўся пэрыяд пасьля заканчэньня халоднай вайны, завяршылася»

Энтані Блінкен

Дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен падвёў рысу пад пэрыядам пацяпленьня ў міжнародных адносінах, які наступіў пасьля падзеньня Бэрлінскага муру і развалу Савецкага Саюзу, заявіўшы, што гэтая эра «завяршылася».

«Мы зноў знаходзім сябе ў віхуры гісторыі», — сказаў Блінкен на ўрачыстай цырымоніі ўстаноўкі ў сьценах Дзярждэпартамэнту ЗША бюста 61-га кіраўніка гэтага ведамства Джэймса Бэйкера, які быў шэфам амэрыканскай дыпляматыі ў 1989–1992 гадах.

Бэйкер, які падтрымліваў цесныя асабістыя адносіны з Эдуардам Шэварнадзэ, міністрам замежных спраў СССР перабудовачнага пэрыяду, лічыцца архітэктарам многіх пагадненьняў аб кантролі над узбраеньнямі, якія былі заключаны ў той пэрыяд.

Аднак, як адзначыў Блінкен, гэтая эпоха супрацоўніцтва зараз адышла ў мінулае. «Больш напорысты Кітай кідае выклік заснаванаму на правілах сусьветнаму парадку, які на працягу доўгага часу зьяўляецца асновай бясьпекі і працьвітаньня амэрыканцаў і народаў усяго сьвету. Эра, якой азнаменаваўся пэрыяд пасьля заканчэньня халоднай вайны, завяршылася».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Байдэн: «Пуцін павінен паўстаць перад судом за ваенныя злачынствы»

Блінкен зьвярнуў увагу на падзеі вакол Украіны.

«Расея ажыцьцявіла ўварваньне ў суседнюю краіну, — сказаў Блінкен, кажучы аб цяперашнім этапе міжнародных адносін. — Яна вярнулася да амаль таталітарных рэпрэсій унутры краіны. Яна нават пагражае выкарыстоўваць ядзерную зброю».

Са свайго боку 91-гадовы Бэйкер выказаў думку, што «вятры вайны моцна дзьмуць ва Ўкраіне, чые грамадзяне прыкладаюць гераічныя намаганьні, каб захаваць сваю незалежнасьць».

Паводле яго вэрсіі, Захад сваімі дзеяньнямі ў дачыненьні да Расеі і Ўкраіны спрабуе дабіцца таго, каб «гвалт не пашыраўся», каб не ўзьнікла яшчэ вастрэйшая міжнародная сытуацыя. На яго думку, «Злучаныя Штаты зьяўляюцца цяпер і застануцца на нейкі час у будучыні сілай, якая забясьпечвае міжнародны мір і стабільнасьць».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен: «На кожны расейскі танк Украіна будзе мець больш за 10 нашых ПТРК»

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.