6 студзеня прадстаўнікі больш чым 30 заходніх краін сустрэнуцца з прэзыдэнтам Украіны Ўладзімірам Зяленскім у Парыжы, каб скаардынаваць падтрымку Кіева, піша эўрапейскі рэдактар Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода Рыкард Юзьвяк.
На перамовах абмяркуюць разгортваньне міратворчых сілаў ва Ўкраіне і нявырашаныя пытаньні, такія як правілы ўзаемадзеяньня, гарантыі бясьпекі ЗША і тэрытарыяльныя пытаньні, у тым ліку наконт Данбасу і Запароскай АЭС.
Прадстаўнікі краін «Кааліцыі ахвочых», якія падтрымліваюць Кіеў у яго вайне з Расеяй, сустрэнуцца з Уладзімірам Зяленскім, каб удасканаліць мірную прапанову, накіраваную на спыненьне найбуйнейшага і найбольш сьмяротнага канфлікту ў Эўропе пасьля Другой усясьветнай вайны.
На сустрэчы 6 студзеня таксама будуць амэрыканскія прадстаўнікі, галоўныя перамоўнікі прэзыдэнта Дональда Трампа Стыў Уіткаф і Джарэд Кушнэр. Аднак дзяржаўны сакратар Марка Рубіё наўрад ці прыедзе, нягледзячы на пэўныя спадзяваньні ў эўрапейскіх сталіцах на яго ўдзел.
Эўрапейскія чыноўнікі заявілі Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, што пасьля сустрэчы дарадцаў у нацыянальнай бясьпецы, якая адбылася на выходных, і сустрэчы вайскоўцаў 5 студзеня аднавілася «пачуцьцё тэрміновасьці пытаньня». Яны спадзяюцца на парыскую сустрэчу, якая гарантуе, што Злучаныя Штаты, Украіна і іншыя эўрапейскія краіны «будуць на адной хвалі».
Прэзыдэнт Францыі Эманюэль Макрон заявіў, што спадзяецца прадставіць «канкрэтныя абавязаньні» ў бясьпецы Ўкраіны пасьля перамоваў. Ідэя заключаецца ў тым, што павінна быць яснасьць адносна складу і часу разгортваньня міратворчых сіл у выпадку спыненьня агню. Некаторыя чыноўнікі кажуць, што ў розных эўрапейскіх сталіцах гаворыцца пра лічбу ў 15 000-20 000 вайскоўцаў, хоць некаторыя спадзяюцца, што іх будзе бліжэй да 30 000, а будуць працаваць яны пад дэвізам «бясьпечнае мора, неба і зямля».
Вайсковых плянаў пакуль не раскрываюць, але асноўная частка кантынгенту прыбудзе з Францыі і Вялікай Брытаніі, якія будуць кіраваць наземным і паветраным кампанэнтам, у той час як Турэччына заявіла, што будзе адказваць за бясьпеку транспартных шляхоў у Чорным моры. Аднак пакуль няма яснасьці ў тым, наколькі блізка да лініі сутыкненьня будуць знаходзіцца сілы «Кааліцыі ахвочых».
Большасьць эўрапейскіх службоўцаў, зь якімі кантактавала Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, лічаць, што імавернае разгортваньне будзе адбывацца ў Заходняй Украіне для падтрымкі і навучаньня ўкраінскіх войскаў.
Неразьвязаныя пытаньні
Хоць контуры заходняй прысутнасьці ва Ўкраіне фармуюцца, усё яшчэ ёсьць некалькі пытаньняў, якія трэба разьвязаць, у тым ліку правілы ўжываньня зброі і гарантыі бясьпекі ад ЗША. Эўрапейскі дыплямат прызнаў, што пытаньне, якое да гэтага часу ня вырашана, — як рэагаваць на патэнцыйную атаку Расеі.
«Мы ў істоце ўсё яшчэ абмяркоўваем, ці будзем мы адказваць агнём, ці ўцякаць», — сказаў ён.
Калі ідзецца пра гарантыі бясьпекі ЗША, то і Брусэль, і Кіеў усё больш аптымістычна настроеныя наконт таго, што Вашынгтон забясьпечыць «надзейную падтрымку», хоць пакуль незразумела, якую менавіта форму гэта прыме.
Эўрапейскія службоўцы паведамілі Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода на ўмовах ананімнасьці, што на месцах могуць быць амэрыканскія вайскоўцы ў небаявой ролі, якія будуць назіраць за спыненьнем агню. Але кааліцыя таксама спадзяецца, што Вашынгтон усё ж такі забясьпечыць падтрымку ў лягістыцы і выведцы.
У лістападзе 2025 году Трамп ціснуў на Зяленскага, каб той прыняў мірную прапанову з 28 пунктаў, якую многія лічылі значна больш спрыяльнай для Расеі. Украіна і яе эўрапейскія хаўрусьнікі — на чале зь Вялікай Брытаніяй, Францыяй і Нямеччынай — імкнуліся распрацаваць контрапрапанову, у рэшце рэшт прапанаваўшы плян з 20 пунктаў, які ўлічваў большую частку інтарэсаў Кіева, асабліва ў пытаньнях гарантыяў бясьпекі і тэрытарыяльнай цэласнасьці.
На сваіх сустрэчах з эўрапейцамі Зяленскі, падобна, будзе настойваць на патрэбе гарантыяў бясьпекі — як з боку Эўропы, так і ў спалучэньні з жаданымі цьвёрдымі гарантыямі з боку Злучаных Штатаў.
Складаныя пытаньні
Галоўны перамоўнік Украіны Руслан Умераў нядаўна заявіў, што «большасьць пазыцыяў — 90 працэнтаў мірнага пляну — ужо ўзгодненыя, праца над дэталямі працягваецца». Сярод гэтых дэталяў, якія, як чакаецца, будуць абмяркоўваць у Парыжы, ёсьць складанае пытаньне тэрытарыяльных саступак, бо Ўкраіна настойвае на замарожваньні лініі сутыкненьня або на тым, каб увесь Данбас стаў дэмілітарызаванай зонай.
Яшчэ адно пытаньне — уласнасьць на Запароскую АЭС, бо Кіеў адхіляе ідэю сумеснага кіраваньня ёю Ўкраінай і Расеяй, аддаючы перавагу таму, каб Злучаныя Штаты ўмяшаліся і замест гэтага прадавалі Маскве энэргію з станцыі.
Аднак мала хто ў Брусэлі думае, што Расея пагодзіцца з кожным з гэтых пытаньняў, бо Крэмль усё яшчэ адчувае сябе пераможцам на полі бою.
Уладзімір Пуцін некалькі разоў за апошнія тыдні заяўляў, што Масква дасягне мэтаў таго, што яна называе сваёй «спэцыяльнай ваеннай апэрацыяй» — або шляхам дамоўленасьці, альбо сілай.
Улічваючы гэта, ЭЗ асобна рыхтуе новы раўнд санкцыяў, 20-ы з моманту поўнамаштабнага ўварваньня амаль чатыры гады таму, які, імаверна, будзе прадстаўлены дзяржавам-сябрам для зацьвярджэньня ў студзені.