Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ініцыятыва «Права на мову»: восем гадоў таму 95% транспартных квіткоў вырабляліся па-расейску, сёньня каля 90% па-беларуску

Транспартныя талёнчыкі з Магілёва
Транспартныя талёнчыкі з Магілёва

Ініцыятыва, якая змагаецца за вяртаньне беларускай мовы ў публічную прастору, напярэдадні Дня матчынай мовы правяла дасьледаваньне, як беларуская мова прысутнічае на квітках у аўтобусным, тралейбусным і трамвайным транспартце.

Да 2018 году, адзначае ініцыятыва на сваім тэлеграм-канале, пакуль яна не пачала займацца дыскрымінацыяй беларускай мовы на транспарце, 95% квіткоў былі вырабленыя на расейскай мове. У 2019–2021 гг. адбыўся прарыў, і абсалютная большасьць аўтапаркаў пачалі рабіць свае квіткі па-беларуску. А што ў 2026 годзе?

Прыкладна ў 90% аўтапаркаў аднаразовыя і шматразовыя квіткі, вырабленыя друкарскім спосабам, надрукаваныя на беларускай мове.

У 7% аўтапаркаў аднаразовыя квіткі вырабляюцца на беларускай мове, шматразовыя — на расейскай. Гэтыя аўтапаркі абяцаюць новыя тыражы праязных ўжо рабіць па-беларуску. Практыка паказвае, што тут яны сваё слова стрымліваюць.

Яшчэ 3% аўтапаркаў прынцыпова да гэтага часу выкарыстоўваюць расейскую мову. Самая праблемная — Горадзенская вобласьць.

«Тут нават два аўтапаркі — Ваўкавыскі і Слонімскі, перайшоўшы ў 2021 годзе на беларускую, у 2024 годзе зноў пачалі вырабляць свае квіткі на расейскай мове. Прынцыпова трымаецца расейскай мовы і Лідзкі аўтапарк».

Пры гэтым найлепшае становішча зь беларускамоўнымі квіткамі — у Гомельскай вобласьці — там транспартных квіткоў з расейскай мовай, вырабленых друкарскім спосабам, зусім не засталося, акрамя трамвайных квіткоў трамвайнай лініі, якую абслугоўвае Мазырскі НПЗ.

Пры гэтым, аднак, ёсьць і месцы, дзе расейская мова пануе.

«Вялікай праблемай застаецца абслугоўваньне прыгарадных і міжгарадзкіх маршрутаў, дзе квіткі выдаюцца праз касавыя апараты — тут большасьць квіткоў расейскамоўныя, бо беларуская мова праграмным забесьпячэньнем не прадугледжаная. Да таго ж гэтыя праграмы маюць небеларускае паходжаньне, як, напрыклад, спэцыялізаваная кампутарная сыстэма „Саммит Системс“».

Аўтапаркі дэманструюць жаданьне мець магчымасьць выдаваць касавыя квіткі на беларускай мове і ўскладаюць надзею на зьяўленьне новай адзінай дзяржаўнай сыстэмы продажу білетаў, дзе будзе прадугледжаны выбар мовы, або яна будзе адразу цалкам беларускамоўнай, дадае ініцыятыва «Права на мову».

Форум

Камэнтаваць тут можна праз Disqus. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў.
XS
SM
MD
LG