Рэпартаж з пашкоджанага расейскімі ракетамі, снарадамі і бомбамі раёну Харкава, які зараз аднаўляецца, зрабіў тэлеканал «Настоящее время».
«Паўночная Салтаўка — найбуйнейшы спальны раён ня толькі Харкава, але і ўсёй Украіны: да вайны тут жылі больш за 400 тысяч чалавек. Але гэта таксама раён, які найбольш пацярпеў ад спробаў расейскіх вайскоўцаў захапіць горад у 2022 годзе і ад пастаянных абстрэлаў: ад яго да мяжы было толькі каля 40 км. У выніку абстрэлаў і нападаў ракет і дронаў у Паўночнай Салтаўцы было пашкоджана каля 70% дамоў», — паведамляе «Настоящее время».
Па Паўночнай Салтаўцы энтузіясты нават вадзілі экскурсіі для іншаземцаў. Цяпер украінскім вайскоўцам удалося адсунуць лінію фронту ад Харкава. І Салтаўку пачалі паступова аднаўляць: у раёне чуваць гук працы адбойных малаткоў і гул экскаватараў. Частку моцна пашкоджаных дамоў, якія ўжо немагчыма аднавіць, зносяць. Частку — рамантуюць.
Усяго ў раёне пашкоджаныя (у той ці іншай ступені) паўтары сотні шматпавярховых дамоў. Прынамсі 13 гэтых будынкаў аднавіць немагчыма, іх зносяць.
Жыхарам гэтых дамоў выдалі ўжо больш за 2 тысячы сэртыфікатаў на новыя кватэры. Праўда, атрымаць такія сэртыфікаты могуць ня ўсе: калі ў чалавека ёсьць іншыя квадратныя мэтры ва Ўкраіне, то на новую кватэру ад дзяржавы яму прэтэндаваць нельга.
Людміла Іванаўна — дзіцячы нэўрахірург. У 2022 годзе яна страціла кватэру на ўскраіне Харкава, калі ў яе дом трапілі некалькі снарадаў: у шматпавярхоўцы абваліўся цэлы пад’езд. Сама жанчына не пацярпела, на той час яна ўжо выехала да дачкі ў Нямеччыну. Але калі расейскае войска адышло ад Харкава — вярнулася дамоў:
«Мы тады зь зяцем нават пасварыліся. Ён немец і сказаў, што няма чаго мне вяртацца, — расказвае харкаўчанка. — Але мне было цяжка там. Я там была ніхто і завуць мяне ніяк. А тут я ўсё-такі людзям неяк патрэбная».
Жанчыне прапанавалі грашовую кампэнсацыю ад дзяржавы і на яе купіла кватэру ўзамен зьнішчанай: кватэра крыху меншая за ранейшую, але харкаўчанка не перажывае. Увесь працэс атрыманьня грошай і пакупкі, паводле яе, заняў толькі пару тыдняў.
Аднак пераяжджаць у новае жыльлё ў Салтаўцы хочуць ня ўсе. Жыхары аднаго дому нават падалі ў суд на экспэртаў, калі тыя вызначылі, што іх дом немагчыма аднавіць. І будуць дабівацца ў судзе менавіта аднаўленьня.
«Экспэрт вынес рашэньне, што наш дом пашкоджаны на 81%. Але 81% — гэта азначае, што ў істоце ад яго толькі падмурак застаўся! — апавядае жыхарка Харкава Ірына Луцэнка. — І мы зьвярнуліся да іншага экспэрта. Правялі новую экспэртызу і даказалі, што ў доме толькі 40% пашкоджаньняў. І наша грамада сабралася і дайшла да суду».
Аднаўленьне дому — працэс працяглы і дарагі. Дом ня проста рамантуюць, у многіх дамах умацоўваюць сьцены, а таксама ўцяпляюць іх і ашалёўваюць.
«Каб аднавіць комплексна адзін дом у Паўночнай Салтаўцы — гэта 150–250 млн грыўняў ($ 4,7 млн) і паўтара года працы, — падкрэсьлівае Канстанцін Кароціч, намесьнік дырэктара дэпартамэнту ЖКГ Харкава. — А там 150 дамоў пашкоджаныя».
Аднаўленьне Паўночнай Салтаўкі — усё яшчэ небясьпечны працэс. Будаўнікі штодня працуюць пад гукі сырэны з прычыны абстрэлаў і дронаў. На пытаньне, ці часта такое адбываецца, адказваюць: «Пастаянна». Разам з тым харкаўчане ўпэўненыя — аднаўляць раён трэба, нават нягледзячы на яго блізкасьць да мяжы, нягледзячы на доўгія тэрміны і калясальныя бюджэты. Пасьля 2022 году Паўночная Салтаўка для гараджан — гэта ня проста спальны раён, гэта вароты ў Харкаў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.
Форум