„Сустрэча скончаная. Яна не завяршылася кепска“, — адзначылі ў дыпляматычнай місіі.
Дэлегацыі Украіны і Расеі дамовіліся ў Стамбуле аб новых абменах палоннымі, заявіў міністар абароны Украіны Рустэм Умераў.
«У пытаньні вызваленьня ваеннапалонных мы дамовіліся засяродзіцца на канкрэтных катэгорыях, а не на лічбах. Мы дамовіліся аб абмене «ўсіх на ўсіх» цяжкапараненымі і цяжкахворымі ваеннапалоннымі. Другая катэгорыя – гэта маладыя салдаты ва ўзросьце ад 18 да 25 гадоў. Мы таксама дамовіліся аб вяртаньні 6000 целаў загінулых салдат», – сказаў ён падчас брыфінгу ў Стамбуле.
Падчас папярэдняга раунду перамоваў 16 траўня, бакам не ўдалося дасягнуць істотнага прагрэсу, але потым дамовіліся аб абмене палоннымі ў фармаце «тысяча на тысячу». Апошні этап абмену завяршыўся 25 траўня.
Кіраўнік расейскай дэлегацыі Ўладзімір Мядзінскі заявіў, што Расея перадала Украіне свой мэмарандум. Міністар абароны Рустэм Умераў, які ўзначальваў украінскую дэлегацыю ў Стамбуле, заявіў, што Украіна будзе мець тыдзень, каб вывучыць расейскія прапановы па спыненьні вайны.
Axios са спасылкай на неназванага ўкраінскага чыноўніка піша, што Расея ў сваім мірным мэмарандуме працягвае прэтэндаваць на ўсе акупаваныя тэрыторыі Украіны. Масква патрабуе ад Кіева вывесьці ўкраінскія войскі з акупаваных частак Данецкай, Луганскай, Херсонскай і Запароскай абласьцей.
Паводле Мядзінскага, Расея прапанавала Украіне спыненьне агню на асобных участках фронту на 2-3 дні, каб камандзіры маглі забраць целы сваіх салдат.
Паводле кіраўніка ўкраінскай дэлегацыі Рустэма Умерава, Украіна заклікала правесьці сустрэчу Пуціна і Зяленскага. Да яе можа далучыцца прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп. Аднак Расея не пагадзілася на поўнае спыненьне агню і сустрэчу прэзыдэнтаў Уладзіміра Пуціна і Уладзіміра Зяленскага.
Як праходзілі перамовы
У панядзелак 2 чэрвеня, украінская і расейская дэлегацыі прыбылі ў стамбульскі палац Чыраган разам з высокапастаўленымі турэцкімі службоўцамі для ўдзелу ў другім за тры гады раўндзе беспасярэдніх мірных перамоваў.
Склад расейскай дэлегацыі ў параўнаньні зь першым раўндам перамоваў, які прайшоў 16 траўня ў Стамбуле, не зьмяніўся. Яе ўзначальвае памочнік прэзыдэнта Ўладзіміра Пуціна Ўладзімір Мядзінскі. Склад украінскай дэлегацыі зьмяніўся нязначна. На чале яе зноў міністар абароны Рустэм Умераў.
Расейская дэлегацыя прыбыла ў Стамбул напярэдадні вечарам. Аб прыбыцьці ўкраінскай дэлегацыі паведамілі раніцай у панядзелак. Чалец украінскай дэлегацыі Сяргей Кісьліца перад перамовамі сустрэўся з прадстаўнікамі ЭЗ і Вялікай Брытаніі.
Паведамлялася, што абедзьве дэлегацыі прадставяць на сустрэчы падрыхтаваныя імі праекты так званых мэмарандумаў, дакумэнтаў аб прынцыпах мірных перамоваў і магчымых умовах спыненьня агню.
Што папярэднічала перамовам
Дзяржаўны дэпартамэнт ЗША паведаміў, што 1 чэрвеня дзяржаўны сакратар Марка Рубіё пагаварыў па тэлефоне з расейскім міністрам замежных справаў Сяргеем Лаўровым, каб абмеркаваць будучыя перамовы.
Паведамляецца, што званок зроблены на просьбу Расеі, Рубіё паўтарыў заклік прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа да працягу беспасярэдніх перамоваў для «дасягненьня трывалага міру».
На заклік Трампа Масква і Кіеў пачалі наўпроставыя перамовы ў траўні ўпершыню з 2022 году, але пакуль не дасягнулі значнага прагрэсу ў спыненьні вайны. Экспэрты сьцьвярджаюць, што шанцы на прарыў застаюцца невялікімі.
1 чэрвеня прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі заявіў, што правёў працяглую сустрэчу зь міністрам абароны Рустэмам Умеравым, які ўзначальвае дэлегацыю на стамбульскіх перамовах, а таксама зь міністрам замежных справаў, кіраўнікамі выведкі і вайскоўцамі:
«Мы абмеркавалі, чаго менавіта мы чакаем ад стамбульскай сустрэчы ў панядзелак. Мы надалей прапаноўваем поўнае, безумоўнае спыненьне агню і ўсе годныя і рацыянальныя крокі, якія могуць прывесьці да трывалага і надзейнага міру. Украінская прапанова, якую мы далі расейцам, лягічная і рэалістычная».
Прэзыдэнт Украіны зазначыў, што станам на 1 чэрвеня расейскі бок не падаў свой «мэмарандум» ні Украіне, ні прадстаўнікам Турэччыны ці ЗША.
«Нягледзячы на гэта, мы паспрабуем дасягнуць хаця б нейкага прагрэсу на шляху да міру», — сказаў ён.
Паводле зьвестак агенцтва Reuters, Украіна сфармулявала шэраг пазыцыяў, у тым ліку адсутнасьць абавязаньня мець нэўтральны статус і непрызнаньне акупаваных тэрыторыяў расейскімі.
28 траўня міністар замежных справаў Сяргей Лаўроў заявіў, што Расея запрасіла Украіну сустрэцца на другім раўндзе перамоваў у Стамбуле 2 чэрвеня. Паводле яго, расейскі бок распрацаваў мэмарандум аб мірнай дамове з Украінай, яго прадставіць памочнік прэзыдэнта Расеі Ўладзімір Мядзінскі, які ўзначальваў расейскую дэлегацыю на перамовах у Стамбуле і 16 траўня.
Крэмль адмовіўся загадзя падаць Украіне свае ўмовы перамоваў у Стамбуле, што скрытыкавалі ў Кіеве. У прыватнасьці, прэзыдэнт Зяленскі заявіў, што гэта сьведчыць пра жаданьне Крамля зрабіць перамовы «пустымі».
- Перамовы адбыліся на наступны дзень пасьля таго, як Украіна зьдзейсьніла дронавую атаку на стратэгічныя бамбавікі ў глыбіні Расеі і заявіла, што зьнішчыла дзясяткі самалётаў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.
Форум