У Маскоўскім абласным судзе пачалося слуханьне матэрыялаў крымінальнай справы аб дывэрсіі, зьдзейсьненай у чыгуначным дэпо Арэхава-Зуева. Абвінаваўцы пішуць, што беларусы Арцём Брэскі і Кірыл Басько нібыта па заданьні СБУ падпалілі кабіну электравозу ВЛ 10. На матэрыялы суду абапіраецца «Коммерсантъ».
За гэтую акцыю, па матэрыялах справы, падсудныя атрымалі ад прадстаўніка ўкраінскай выведкі 65 тысяч расейскіх рублёў (паводле цяперашняга курсу гэта 714 даляраў ЗША).
Пасьля затрыманьня беларусы «прызналі віну і сталі супрацоўнічаць са сьледзтвам у разьліку на больш мяккае пакараньне», паколькі па інкрымінаваным ім артыкуле пагражае да 20 гадоў пазбаўленьня волі.
Падчас папярэдніх слуханьняў, якія адбыліся ў канцы сьнежня, адвакаты падсудных хадайнічалі аб разглядзе справы калегіяй з трох судзьдзяў — так, на думку абароны, будзе забясьпечана максымальная аб’ектыўнасьць. Пракурор не пярэчыў. Разгляд матэрыялаў справы ў судзе пачаўся роўна праз год пасьля затрыманьня фігурантаў.
Як гаворыцца ў крымінальнай справе, 19-гадовы Кірыл Басько і 20-гадовы Арцём Брэскі, абодва родам зь Беларусі, зьдзейсьнілі дывэрсію 22 сьнежня 2022 году па ўказаньні нейкага Юрыя, зь якім пазнаёміліся ў адным з тэлеграм-каналаў. Незадоўга да гэтага абодва фігуранты звольніліся з працы і мелі патрэбу ў грашах. Менавіта Юры і прапанаваў ім грошы за пашкоджаньне чыгуначных каляінаў ці лякаматыву. За гэта заказчык паабяцаў грошы, пасьля таго як атрымае відэасправаздачу аб правядзеньні акцыі.
Дзеля падпалу электравозу беларусы ўзялі каністру з бэнзінам і позьнім вечарам праніклі на тэрыторыю чыгуначнага дэпо Арэхава-Зуева. Спачатку, паводле сьледзтва, паспрабавалі падпаліць электравоз ВЛ 10 звонку, абліўшы яго бэнзінам. Але з гэтай задумы нічога не атрымалася. Тады яны ўлезьлі ў кабіну машыністаў, разьлілі бэнзін усярэдзіне і падпалілі.
Усё, што адбылося, яны зьнялі на відэа, якое адаслалі заказчыку Юрыю. Той пералічыў на ўказаны выканаўцамі рахунак згаданую раней суму.
На гэтым, паводле супрацоўнікаў ФСБ, маладыя людзі вырашылі не спыняцца. Празь некалькі дзён яны набылі ўжо дзьве каністры з бэнзінам і схавалі іх у гостэле, дзе звычайна начавалі. Аднак небясьпечную вадкасьць выявіла прыбіральшчыца, якая паведаміла пра знаходку гаспадарам установы, а тыя — сілавікам.
Спачатку ім прад’явілі абвінавачаньне за «наўмыснае зьнішчэньне або пашкоджаньне маёмасьці шляхам падпалу, якія пацягнулі за сабой цяжкія наступствы». Аднак затым сьледзтва вырашыла, што фігуранты дзейнічалі па заданьні СБУ, і абвінавачаньне перакваліфікавалі на значна цяжэйшае — «дывэрсія, учыненая групай асоб па папярэдняй змове, якая прычыніла значную маёмасную шкоду».
Па такім артыкуле беларусам пагражае пакараньне ад 12 да 20 гадоў пазбаўленьня волі.
Кірыл Басько і Арцём Брэскі віну прызналі адразу ж пасьля затрыманьня. Па словах іх адваката, абодва фігуранты актыўна супрацоўнічалі са сьледзтвам і расказалі ўсё, што ім было вядома пра заказчыка.
Затрымаць заказчыка наўрад ці магчыма — сілавікі падазраюць, што ён дзейнічаў з-за мяжы.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.