Галоўнакамандуючы Ўзброенымі сіламі Ўкраіны Валеры Залужны заявіў, што вайна цяпер пераходзіць у новую фазу, і гэта можа пайсьці на карысьць Расеі. Пра гэта ён расказаў у артыкуле для выданьня The Economist.
«Цяпер вайна ўваходзіць у новую фазу: тое, што мы сярод вайскоўцаў называем „пазыцыйнай“ вайной статычнага і зьнясільвальнага бою, як у Першай сусьветнай вайне, у адрозьненьне ад „манэўравай“ вайны руху і хуткасьці. Гэта пойдзе на карысьць Расеі, дазволіўшы ёй аднавіць вайсковую моц, што ў канчатковым выніку будзе пагражаць узброеным сілам Украіны і самой дзяржаве», — піша ў артыкуле генэрал.
Каб выйсьці з гэтай стадыі, Украіне патрэбныя ключавыя вайсковыя магчымасьці і тэхналёгіі, і самае галоўнае — гэта авіяцыя. І гэта — першы прыярытэт.
«Для маштабных наземных апэрацый неабходны кантроль над небам. На пачатак вайны ў нас было 120 баявых самалётаў. Толькі траціна зь іх была прыдатная да выкарыстаньня. Расейскія ВПС захоўваюць значную перавагу над намі і працягваюць будаваць новыя ўдарныя эскадрыльлі. Гэтая перавага ўскладніла нам рух наперад», — адзначае Залужны.
Другім прыярытэтам галоўнакамандуючы назваў радыёэлектронную барацьбу (РЭБ).
«РЭБ — ключ да перамогі ў вайне бесьпілётнікаў. За апошняе дзесяцігодзьдзе Расея мадэрнізавала РЭБ, стварыўшы новы род войскаў і 60 новых відаў тэхнікі. У гэтым яна нас пераўзыходзіць: 65% нашых плятформаў на пачатак вайны вырабленыя яшчэ ў савецкі час. Мы ўжо стварылі шмат уласных электронных сыстэм бясьпекі. Але нам таксама патрэбны большы доступ да радыёэлектроннай выведкі ад нашых саюзьнікаў і пашырэньне вытворчых ліній для нашых сыстэм РЭБ супраць бесьпілётнікаў ва Ўкраіне і за мяжой», — дадае ён.
Трэцім прыярытэтам Залужны вылучыў контрабатарэйны агонь. Паводле яго слоў, калі летась украінскія вайскоўцы ўпершыню атрымалі заходнюю зброю, яны даволі пасьпяхова выяўлялі і паражалі расейскую артылерыю, але эфэктыўнасьць такой зброі, як «Экскалібур» (амэрыканскі снарад з GPS-навядзеньнем), рэзка зьнізілася з прычыны ўдасканаленьня расейскай радыёэлектроннай барацьбы, а расейскі контрабатарэйны агонь палепшыўся.
«Нягледзячы на грэблівае меркаваньне некаторых вайсковых аналітыкаў, мы ня можам прымяншаць эфэктыўнасьць расейскай зброі і выведкі. Трэба шырэй выкарыстоўваць бесьпілётнікі-камікадзэ для нанясеньня ўдараў па расейскай артылерыі. І нам трэба, каб нашы партнэры дасылалі нам лепшую артылерыю і выведную тэхніку, якая можа выяўляць расейскія гарматы», — тлумачыць ён.
Залужны дадаў, што чацьвёртая задача — тэхналёгіі разьмінаваньня, бо заходнія пастаўкі адпаведных сродкаў аказаліся недастатковымі з улікам маштабаў расейскіх мінных палёў, якія месцамі цягнуцца на 20 км.
«Калі мы прарываемся празь мінныя палі, Расея іх хутка папаўняе, выпускаючы на адлегласьці новыя міны», — сказаў генэрал.
Таксама Валерый Залужны лічыць, што Ўкраіна павінна нарошчваць уласныя рэзэрвы.
«Мой пяты і апошні прыярытэт — нарошчваньне нашых рэзэрваў. Расея ня здолела выкарыстаць сваю велізарную перавагу ў моцы. Аднак нашы магчымасьці рыхтаваць рэзэрвы на сваёй тэрыторыі таксама абмежаваныя. Мы спрабуем вырашыць гэтыя праблемы. Мы ўводзім адзіны ўлік прызыўнікоў, павінны пашырыць катэгорыю грамадзян, якія могуць быць прызваныя па зборах і па мабілізацыі. Мы таксама ўводзім „баявую падрыхтоўку“, якая прадугледжвае разьмяшчэньне зноў мабілізаваных і навучаных кадраў у вопытныя перадавыя падразьдзяленьні для іх падрыхтоўкі».
Залужны таксама перасьцярог грамадзтва ад недаацэнкі Расеі. Вораг, які напаў на Ўкраіну, будзе мець перавагу ва ўзбраеньні, тэхніцы, ракетах і боепрыпасаў на працягу значнага часу.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.