Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Кіраўнік вайсковай выведкі Ўкраіны: СБУ забіла фінансіста, інфармацыя якога дапамагла абараніць Кіеў

Дзяніс Кірэеў (першы зьлева) на першым раўндзе перамоваў з расейцамі
Дзяніс Кірэеў (першы зьлева) на першым раўндзе перамоваў з расейцамі

Дзяніс Кірэеў працаваў у структурах эўрапейскіх і амэрыканскіх банкаў, а таксама ва ўкраінскім «Ощадбанку». У 2000-х ён пачаў працаваць зь бізнэсоўцамі, якіх лічылі блізкімі да экс-прэзыдэнта Ўкраіны Віктара Януковіча.

Кіраўнік вайсковай выведкі Ўкраіны Кірыла Буданаў заявіў выданьню Wall Street Journal, што без інфармацыі ад фінансіста Дзяніса Кірэева «Кіеў бы ўзялі».

Адзін са сваякоў банкіра яшчэ ў 2003 годзе стаў намесьнікам кіраўніка Службы бясьпекі Ўкраіны. А сябар Кірэева сказаў WSJ, што банкіру «падабалася граць ролю агента 007». У 2021 годзе дзейнасьць Кірэева прыцягнула ўвагу генэрала Кірылы Буданава, незадоўга да таго прызначанага кіраўніком вайсковай выведкі. Буданаў паклікаў Кірэева на сустрэчу ў штаб вайсковай выведкі і заклікаў выкарыстоўваць яго сувязі, каб даведвацца інфармацыю пра пляны Расеі. Кірэеў пагадзіўся.

Менавіта ягоная інфармацыя, атрыманая ад расейскіх кантактаў, па словах Буданава, дапамагла абараніць Кіеў у першыя дні вайны. 28 лютага 2022 году фінансіст узяў удзел у перамовах аб спыненьні агню, якія праходзілі ў Беларусі.

Перад другім раўндам перамоваў Кірэеву патэлефанавалі з прыёмнай дырэктара контравыведкі СБУ Аляксандра Поклада. Пасьля гэтага банкір прыехаў у Кіеў і папярэдзіў сваіх целаахоўнікаў і супрацоўнікаў вайсковай выведкі, якія былі ў яго групе, што яго могуць арыштаваць. Яны пад’ехалі да Сафійскага сабору, там зь мікрааўтобусаў да іх выбеглі супрацоўнікі СБУ і загадалі здаць зброю, а Кірэева ​вывезьлі ў невядомым кірунку. Праз паўтары гадзіны ягоны труп знайшлі супрацоўнікі вайсковай выведкі на ходніку з куляй у патыліцы.

Спачатку заяўлялі, што Дзяніса Кірэева забілі падчас затрыманьня ў падазрэньні ў шпіянажы на карысьць Расеі. Але ўжо празь некалькі дзён пасьля забойства яго пахавалі зь дзяржаўнымі ўшанаваньнямі на Байкавых могілках у родным Кіеве побач зь першым міністрам замежных спраў, а прэзыдэнт Уладзімір Зяленскі пасьмяротна ўзнагародзіў яго мэдалём за «абарону дзяржаўнага сувэрэнітэту».

Празь некалькі месяцаў Зяленскі звольніў кіраўніка СБУ, правёў сэрыю перастановак сярод яе генэралаў, было заведзена больш за 650 крымінальных спраў аб дзяржаўнай здрадзе.

Што тычыцца ранейшых закідаў пра супрацу Кірэева з чыноўнікамі Януковіча, тут удава фінансіста сказала, што муж тлумачыў ёй рашэньне працаваць зь людзьмі з атачэньня Януковіча тым, што ня можа ў той момант памяняць людзей і вымушаны працаваць з тымі, хто ёсьць.

Кірэеў у час сваёй дзейнасьці супрацоўнічаў з такімі аўтарытэтнымі банкамі, як Crédit Lyonnais, Citibank і ING.

Позна ўвечары 18 лютага, за дзень да вылету на штогадовы адпачынак у францускія Альпы, Кірэеў вярнуўся дадому і заявіў жонцы, што не паедзе. У выніку жонка і сын адправіліся ў Францыю самі, зьмяніць намеры Кірэева жонцы не ўдалося. А 23 лютага фінансіст паведаміў Буданаву аб тым, што Пуцін заплянаваў наступ на Ўкраіну ранкам 24 лютага і нават назваў асноўныя пункты нападу, што потым пацьвердзілася.

Калегі Кірэева сказалі WSJ, што пазьней Кірэеў дапамагаў ім вывесьці актывы з Украіны.

Празь некалькі дзён пасьля першага раўнду перамоваў, удзельнічаць у якіх Кірэева вельмі папрасіў Кірыла Буданаў, сябар наведаў фінансіста ў ягоным доме на паўночнай ускраіне Кіева. Трымаючы ў руках буйнакалібэрную паляўнічую стрэльбу, Кірэеў сказаў, што страляў зь яе ў расейскіх дывэрсантаў, якія падыходзілі да ягонай маёмасьці некалькі начэй таму.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Тэмы гэтага артыкулу
XS
SM
MD
LG