У сеціве зьявіліся вынікі апытаньня Кіеўскага міжнароднага інстытуту сацыялёгіі, праведзенага 4–27 сьнежня 2022 году.
«У траўні, ліпені і верасьні 2022 году мы задавалі пытаньні аб гатоўнасьці да тэрытарыяльных саступак для найхутчэйшага дасягненьня міру. Цяпер, у сьнежні 2022 году, мы задалі гэтае пытаньне паўторна, каб ацаніць дынаміку грамадзкіх настрояў», — гавораць кіеўскія сацыёлягі.
- Для 85% апытаных ніякія тэрытарыяльныя саступкі непрымальныя.
- Толькі 8% лічаць, што дзеля дасягненьня міру і захаваньня незалежнасьці можна адмовіцца ад некаторых тэрыторый.
- У верасьні 87% лічылі саступкі недапушчальнымі, але розьніца зь цяперашнім паказчыкам знаходзіцца ў межах статыстычнай хібнасьці, а гэта значыць, ніякіх зьменаў фактычна не адбылося.
- Таксама ў верасьні столькі ж, колькі цяпер (8%), выказваліся за перамовы і былі гатовыя аддаць пэўныя тэрыторыі Ўкраіны расейцам. Пры гэтым цяпер доля тых, хто не падтрымлівае тэрытарыяльных саступак, крыху вышэйшая за паказчык на травень 2022 году.
Ва ўсіх рэгіёнах Украіны абсалютная большасьць насельніцтва супраць любых тэрытарыяльных саступак. Сярод жыхароў Усходу, дзе зараз ідуць напружаныя баі, супраць саступак выступаюць 80% (гатовыя на саступкі — толькі 9%), а сярод жыхароў Поўдня — 82% супраць саступак (гатовыя — толькі 10%). У параўнаньні зь верасьнем сытуацыя ва ўсіх рэгіёнах больш-менш стабільная, адзначаюць сацыёлягі.
А сярод украінамоўных, двумоўных і расейскамоўных украінцаў (рэспандэнтаў, якія лічаць сябе ўкраінцамі па нацыянальнасьці) абсалютная большасьць супраць любых саступак.
«З кастрычніка Расея зьдзяйсьняе рэгулярныя тэрарыстычныя атакі на ўкраінскую энэргетычную інфраструктуру, пакідаючы мільёны ўкраінцаў безь сьвятла, цяпла і вады. Відавочная мэта — тэрарызаваць насельніцтва і стварыць абстаноўку ўнутранай напружанасьці для ціску на вайскова-палітычнае кіраўніцтва краіны. Аднак дынамічны аналіз грамадзкіх настрояў сьведчыць, што ўсе гэтыя шматлікія выпады не паўплывалі на гатоўнасьць украінцаў ісьці на кампрамісы», — гаворыцца ў высновах сацыёлягаў.
Кіеўскі міжнародны інстытут сацыялёгіі (КМІС) 4-27 сьнежня 2022 году правёў уласнае ўсеўкраінскае апытаньне грамадзкай думкі «Омнібус». На пытаньні адказвалі 2005 рэспандэнтаў, якія пражываюць ва ўсіх рэгіёнах Украіны, акрамя Крыму.
Апытаньне праводзілі паўналетнія (ад 18 гадоў) грамадзяне Ўкраіны, якія на момант апытаньня пражывалі на тэрыторыі Ўкраіны (да 24 лютага 2022 году ў межах, падкантрольных уладам Украіны).
У выбарку не ўвайшлі жыхары тэрыторый, якія да 24 лютага 2022 году часова не кантраляваліся ўладамі Ўкраіны (АР Крым, г. Севастопаль, асобныя раёны Данецкай і Луганскай абласьцей), а таксама апытаньне не праводзілася з грамадзянамі, якія пакінулі краіну пасьля 24 лютага 2022 году.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.