Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«У крамах бульба з Эгіпту, зь яе не прыгатуеш». Як і з чаго беларусы за мяжой гатуюць беларускія дранікі


Дранікі. Ілюстрацыйнае фота
Дранікі. Ілюстрацыйнае фота

Расказваем, дзе бульба больш за ўсё падобная да беларускай і як з фінскай 40% сьмятаны можна зрабіць падобную да ваўкавыскай.

Дакладная колькасьць беларусаў, якія зьехалі з краіны з палітычных і эканамічных прычынаў пасьля жніўня 2020 году, невядомая. Гэта могуць быць і дзясяткі, і сотні тысяч чалавек. Найчасьцей для эміграцыі беларусы абіралі Польшчу, Літву, Украіну і Грузію. Пасьля пачатку вайны частка новых эмігрантаў трапіла ў Цэнтральную Азію.

Свабода распытала беларусаў, як ім удаецца гатаваць за мяжой самую беларускую страву.

Дранікі на стале. Фота Зьмітра Дашкевіча.
Дранікі на стале. Фота Зьмітра Дашкевіча.

Аджарыя

Сяргей пераехаў зь Беларусі ў Грузію разам зь сям’ёй улетку 2021 году. Жыве ў сталіцы рэгіёну Аджарыя — Батумі. Кажа, што першыя месяцы харчаваўся выключна грузінскімі стравамі, аднак даволі хутка адчуў цягу да роднага.

«Недзе год таму я „раскадаваўся“, вырашыў нарэшце штосьці сваё згатаваць, — расказвае Сяргей. — Тут акурат ужо можна было параўнаць мясцовую бульбу з прывазной, свой ураджай падасьпеў. Бо грузінская бульба існуе, але менавіта тут, у Аджарыі, яе не хапае, бульбу прывозяць з Турцыі. Яна лепшая на смак, лепш захоўваецца. Яна больш такая акуратная. Цаной ня надта адрозьніваецца. Грузінскай шмат хворай, яна хутка гніе, псуецца».

На смак, гаворыць Сяргей, бульба ў Батумі даволі блізкая да беларускай. Галоўнае купляць не чырвоную, а жоўтую. Чырвоная бульба для дранікаў не пасуе зусім, яны робяцца кіслымі. Яшчэ адчувальная праблема, з словаў беларуса, з умовамі захоўваньня. У Аджарыі гародніну часта прадаюць на вуліцы, таму бульба хутка зелянее на сонцы.

«Калі плянуюцца дранікі, то я хаджу выбіраю бульбу, іначай іх не прыгатуеш, — кажа Сяргей. — Асабліва калі госьці якія. Сьмятана ў Батумі самая розная ёсьць. Вельмі падобная і на нашую, ваўкавыскую, бывае. Не адрозьніш. Але цікава, што яна вельмі густая. Нават калі 15% тлустасьці будзе, то лыжка ў ёй стаіць, не падае. Нармальная сьмятана. Але бывае так званая „парашковая“, адноўленая з сухога малака, яе ня раю. У прынцыпе, калі пашукаць бульбу і сьмятану патрэбных гатункаў, то можна згатаваць так, што не адрозьніш ад беларускіх».

Самі жыхары Батумі і ваколіцаў падобнай да беларускіх дранікаў стравы не маюць. Аднак кавярню з дранікамі ўжо адкрылі перасяленцы. Там можна пакаштаваць прыстойны прадукт, кажа Сяргей.

Фінляндыя

Ганна жыве ў краіне Суомі, у Беларусі не была два гады. За гэты час вывучыла фінскую мову, асвоілася на новым месцы. Сувязь з Радзімай трымае ў тым ліку і дзякуючы родным стравам.

«Бульба тут іншая крыху, — гаворыць аб праблемах прыгатаваньня беларускіх дранікаў у Фінляндыі Ганна. — У ёй менш крухмалу. Але калі пра гэта ведаць, то можна скарыстаць хітрыкі: альбо дадаваць крыху крухмалу, альбо зьліваць ваду з надзёртай бульбы так, каб разам зь ёю не зьліваўся крухмал. І яшчэ мясцовая бульба менш разварыстая. Але смак падобны».

З словаў Ганны, бульбу ў Фінляндыі можна купіць без праблем. Цэны на яе прыкладна такія ж, як у Беларусі. Сама жанчына зараз купляе бульбу ва ўкраінцаў, зьвязаных зь мясцовымі фэрмэрамі. Выходзіць каля 50 цэнтаў за кіляграм (1,2 рубля. — РС).

«Сьмятана у фінаў таксама ёсьць, яна тут так і называецца, — кажа Ганна. — Адно што яна ажно 40%. Вельмі тлустая. Яе складана есьці. Але калі зьмяшаць зь яшчэ адным мясцовым малочным прадуктам, накшталт сыраквашы, то атрымаецца зусім як нашая сьмятана. Але тут ёсьць таксама і эстонскія крамы, дзе прадаецца сьмятана 20%».

Ганна кажа, што дранікі гатуе з мукой, бо так гатавала яе бабуля. Прызнаецца, што, паслухаўшы Бабарыку (патэнцыйны кандыдат у прэзыдэнты Віктар Бабарыка падчас сваёй кампаніі прызнаваўся, што гатуе дранікі выключна з бульбы і солі. — РС), спрабавала рабіць без мукі, але атрымалася «ня тое». Таму крыху мукі для скарынкі яна дадае.

«У фінаў з бульбы шмат страваў, — кажа Ганна. — Але ў цэлым у Фінляндыі нечага такога, як дранікі, няма. Затое ёсьць у швэдаў. А я зараз жыву у заходняй частцы краіны, тут шмат швэдскамоўных фінаў, вялікі уплыў Швэцыі. І яны маюць акурат такую нацыянальную страву. Калі я на Дзень нацыянальнай мовы згатавала тут дранікі, то украінцы крычалі, што гэта іхныя дзеруны, а швэдскамоўныя фіны — што іхныя. Але яны цыбулю дадаюць, а я не дадаю. У маёй сям’і не дадаюць».

Гатаваньне дранікаў
Гатаваньне дранікаў

Беласток

Яраслаў жыве ў Беластоку пяць гадоў. Гаворыць, што самастойна беларускія дранікі пачаў гатаваць толькі пасьля пераезду ў Польшчу, раней гэтым не займаўся.

«У Беларусі я спрабаваў гатаваць, калі зь некім разам, але тут, у Польшчы, пачаў спрабаваць ужо адзін , - кажа хлопец. — Каб бабуліны рэцэпты паўтарыць сваімі рукамі. Спачатку мне не ўдавалася. То я тэлефанаваў бабулі і распытваў, як правільна. Нешта сам удасканальваў. З трэцяга разу атрымалася. Зараз ужо падаецца, што я смачней гатую. Прынамсі мне самому мае ўжо смачнейшымі падаюцца».

Праблем у Беластоку з прадуктамі для дранікаў няма, усё прыкладна тое самае і на смак, і якасьцю, кажа беларус.

«Сьмятана тая ж, — гаворыць ён. — З бульбай трохі ня так, бо трэба купляць у бабуляў на рынку. У крамах эгіпецкая, яна не зусім такая, як нашая. Белая бывае, то ўвогуле сяк-так. Рэцэпт у мяне просты — церці толькі рукамі, ніякіх машынак. Бо тады смак адрозьніваецца. Я муку дадаю, яйкі таксама. Спэцыі спрабую розныя — перац, мята з мэлісай для водару. Кроп, соль».

З словаў суразмоўцы, у Беластоку ёсьць таксама свой польскі варыянт дранікаў. І зь мясам, і безь яго. Аднак яны ўсё ж адрозьніваюцца ад беларускіх. Там больш мукі і тлушчу.

Фэст дранікаў у Магілёве
Фэст дранікаў у Магілёве

Ташкент

Усевалад разам з жонкай пераехаў у Ташкент, пáра жыве там з сакавіка 2022 году. Гаворыць, што ва Oзбэкістане бульба, як і ўся гародніна ды садавіна, вялікая і смачная.

«Алей тут таксама нармальны, — кажа беларус. А вось са сьмятанай трошкі складаней. У Цэнтральнай Азіі, як мне падалося, больш любяць іншыя малочныя прадукты. Напрыклад, каймак. Таму і сьмятана тут трошкі адрозьніваецца ад нашай. Але ў продажы лёгка знайсьці і беларускую сьмятану, таму тут таксама праблемы няма».

Беларус дадае, што пакуль не адчувае праблемаў з харчаваньнем. Кухня ва Ўзбэкістане вельмі багатая і разнастайная. Хапае кавярняў на любы густ, усе яны маюць нацыянальныя ўзбэцкія стравы ў мэню. Але бяз дранікаў беларусу ўсё адно не абысьціся.

«Безумоўна, дранікі дапамагаюць адчуць сябе трошкі больш беларусам, — кажа Ўсевалад. — Асабліва ва Ўзбэкістане — тут вельмі шануюць сваю ўзбэцкую кухню. Таму беларусу вельмі прыемна час ад часу паесьці нешта сваё».

Масква

Беларуска Кацярына жыве ў сталіцы Расеі больш за год, яна паехала туды на вучобу. Гаворыць, што хоць беларускіх рэстарацыяў і не шукала сьвядома, але ад сяброў ведае, што справы зь беларускай кухняй у Маскве ня вельмі. Таму гатуе самастойна.

«Алей у крамах прадаецца гэткі ж самы, што брала ў Беларусі, — расказвае Кацярына. — Сьмятану завозяць беларускую. Дарэчы, яна тут адна з найдаражэйшых. Бульбу добрую таксама можна знайсьці. Так што ў прадуктах для хатніх дранікаў розьніцы ніякай няма».

Кацярна гаворыць, што дранікі ў сябе дома яна гатуе паводле традыцыйнага сямейнага рэцэпту. Ужо частавала імі суседак з Расеі і Ўзбэкістану.

«Яны ім вельмі падабаюцца, праз 10 хвілін на талерцы ўжо няма ніводнае штучкі, — кажа Кацярына. — Разьмятаюць. Я не аматарка тлустае ежы, але дранікі гатую часта. Яны даюць адчуваньне дому, якога так бракуе тут. Размаўляла пра гэта са знаёмымі беларусамі, і яны таксама кажуць, што гатуюць дранікі даволі часта. Бо гэта, апрача думак пра дом, яшчэ і даволі танна».

На Тыдні беларускай кухні ў Маскве. 2016
На Тыдні беларускай кухні ў Маскве. 2016

Познань

Ягор жыве тут ужо год, вучыцца ва ўнівэрсітэце. Кажа, што беларускія дранікі дазволілі яму ня толькі ўзгадаць смак Радзімы, але і пазнаёміцца зь дзяўчынай.

«Я і раней зь ёю быў знаёмы, але як патэнцыйнага партнэра яна мяне пачала ўспрымаць толькі тады, калі пабачыла, як я гатую, — расказвае Ягор. — Трапілі ў адну кампанію, усе захацелі дранікаў. Купілі чатыры кіляграмы бульбы. Пачалі гатаваць. І неяк падчас гэтага ўсё пачалося. Яна мне ўжо пасьля расказала пра гэта».

З словаў Ягора, дранікі з польскай бульбы атрымліваюцца не зусім такімі, як зь беларускай. Найлепшыя, зь яго словаў, удаюцца з вырашчанай у вёсцы бульбы. Там больш крухмалу, яна смачнейшая.

«У Польшчы бульба нейкая бяз смаку, — кажа беларус. — А са сьмятанай праблемаў няма. Яна тут звычайная. Спачатку яшчэ, як прыехаў, адрозьніваў смак. Але зараз ужо ня бачу розьніцы. Вось з чым праблема тут — то з сольлю. Солі, як вядома, у Польшчы няма (усьміхаецца. — РС). І мукі няма. Але мы мукі ў дранікі не дадаем, то ў нас усё нармальна».

Польскіх сяброў Ягор пакуль дранікамі не частаваў. Затое часам купляе мясцовы варыянт «пляцкаў земнячаных» (бульбяных бліноў. — РС), якія прадаюцца ў папулярнай сетцы «Бедронка».

«Яны адрозьніваюцца смакам ад дранікаў, таўсьцейшыя, — кажа Ягор. — Але ў прынцыпе смачныя. Я ведаю шмат беларусаў, якія тут іх купляюць рэгулярна. Нічога дрэннага ў іх няма».

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG