Пад ударам другі раз цягам апошніх сямі дзён зноў апынуўся Шаўчэнкаўскі раён сталіцы Ўкраіны — тут знаходзяцца амаль усе структуры дзяржаўнага кіраваньня, большасьць вышэйшых навучальных устаноў, культурныя аб’екты, тэатры, замежныя амбасады і, вядома ж, жылыя дамы.
У часе першай атакі 10 кастрычніка на гэты раён загінулі два дзясяткі мірных жыхароў і амаль 90 атрымалі раненьні. Падчас другой атакі, 17 кастрычніка, загінула маладая сям’я, Багдан і Вікторыя Замчанкі, якія чакалі дзіця. Свабода сабрала, што пра іх вядома.
«Яны не хацелі зьяжджаць»
Віка і Багдан ня мелі свайго жытла. Яны арандавалі кватэру ў чатырохпавярховым доме, пабудаваным яшчэ на пачатку ХХ стагодзьдзя мясцовым прадпрымальнікам.
Уласьніца кватэры паведаміла, што адразу пасьля першай атакі расейцаў на суседні квартал яна прапанавала ім пераехаць у больш бясьпечнае месца. Але Багдан адмовіўся, сказаўшы: «Міна двойчы ў адну варонку не трапляе».
Калі жанчына даведалася аб новай атацы, прыехала да будынку, але пабачыла, што ейнай кватэры ўжо няма, а тэлефоны Вікі і Багдана па-за зонай дасяжнасьці.
«Віка заўсёды была моцнай»
Пасьля таго, як стала вядома аб гібелі маладой сям’і, украінская кампанія Goodwine паведаміла, што Віка працавала ў іх самілье.
«Сёньня вельмі цёмны дзень для нашай кампаніі. Мы страцілі Віку, нашу самелье, неймаверна добрага і чуйнага чалавека, частку нашай сям’і», — паведаміла кампанія на сваёй старонцы ў Facebook. Віка працавала самелье шэсьць гадоў.
«Яна была адзінай дзяўчынай у аддзеле, але ніколі не была слабой, для яе не існавала складаных задач і выклікаў. Яна шчыра любіла віно і сваю працу», — адзначылі ў кампаніі.
«Сёньня яе цела знайшлі ў абдымках з каханым мужам Багданам і катом у будынку, куды прыляцеў расейскі дрон. Яны чакалі дзіця. Мы шалёна любілі Віку. Упэўнены, любілі і вы. Складана падабраць патрэбныя словы.
Але скажам фразу Вікі, якую яна стала паўтарала: „Трэба менш сябе шкадаваць“. Такой моцнай мы яе запомнім назаўжды», — падкрэсьлілі калегі Вікі.
Зяленскі пра гібель сям’і: новае «дасягненьне» Пуціна
Пасьля гібелі Вікі і атак дронаў на 25 населеных пунктаў Украіны прэзыдэнт Уладзімір Зяленскі не падбіраў слоў.
«У Кіеве яны забілі маладую сям’ю, пацэліўшы ў дом іранскім „Шагедам“. Хлопец і цяжарная дзяўчына на шостым месяцы. Уладзімір Пуцін можа запісаць сабе чарговае „дасягненьне“ — забіў яшчэ адну цяжарную жанчыну», — сказаў Уладзімір Зяленскі ў вячэрнім звароце да ўкраінцаў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.