Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Паўночныя патокі» пасьля выбухаў больш не існуюць, Эўропа перажыве без расейскага газу, — расейскі экспэрт Круціхін


Наступствы выбуху на газаправодзе «Паўночны паток» у водах Даніі, 27 верасьня 2022
Наступствы выбуху на газаправодзе «Паўночны паток» у водах Даніі, 27 верасьня 2022

З тых расейскіх трубаправодаў, якія працавалі раней для эўрапейскага рынку, большасьць зачыненая калі не назаўжды, то надоўга.

Экспэрт па нафтагазавым рынку Міхаіл Круціхін у інтэрвію расейскай службе Радыё Свабода ацаніў наступствы выбухаў на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2», якія адбыліся ў ноч на 26 верасьня.

Міхаіл Круціхін падлічыў, што Расея здабывае прыкладна 700 млрд кубамэтраў газу ў год, з іх 500 спажывае ўнутры краіны, а 200 прадае на экспарт. Эўрапейскія пастаўкі складаюць каля 100 млрд кубамэтраў газу, і Расеі іх немагчыма будзе кампэнсаваць за кошт Кітая або краін былога СССР, — лічыць Міхаіл Круціхін.

«Паўночны паток» і «Паўночны паток-2», больш не існуюць, наўрад ці яны будуць адноўленыя

Наконт нядаўніх выбухаў на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2» Круціхін заявіў:

«У цяперашняй сытуацыі зусім немагчыма абмяркоўваць, хто канкрэтна ўзарваў газаправоды, бо гэта справа сьледчых. Заведзеныя крымінальныя справы, сьледзтва працягваецца. Але можна паглядзець, што атрымалася ў выніку ў адносінах паміж расейскімі пастаўшчыкамі газу — канкрэтна „Газпромам“ — і эўрапейскімі спажыўцамі. З тых трубаправодаў, якія працавалі раней, некаторыя зачыненыя калі не назаўжды, то надоўга. Першае. Гэта невялікі трубаправод, які злучаў Расію з Фінляндыяй, ён зачынены. Другое: гэта два патокі — „Паўночны паток“ і „Паўночны паток-2“, яны зачыненыя, больш не існуюць, наўрад ці будуць адноўленыя».

У Расеі ёсьць цалкам спраўны газаправод «Ямал — Эўропа», які ідзе праз Беларусь і Польшчу ў Германію, магутнасьцю 33 мільярды кубамэтраў. Але ён не працуе, таму што расейскі ўрад абвясьціў контрсанкцыі супраць апэратара польскага ўчастку.

Эўропа ўжо зразумела, што расейскага газу больш няма, і яна пратрымаецца

Яшчэ ёсьць украінская газатранспартная сыстэма, яна працуе праз расейска-ўкраінскую мяжу толькі па адным пераходзе — «Суджа» ў скарочаным рэжыме. «Газпром» паводле транзытнага пагадненьня з Украінай абавязаўся перапампоўваць штодня 167 мільёнаў кубамэтраў газу, а перапампоўвае 42.

«Газпром» сам скараціў пастаўкі газу ў Эўропу па гэтым газаправодзе ў 4 разы. Існуе яшчэ адзін уваход, які працаваў у бок Украіны, — вымяральна-кампрэсарная станцыя «Суханаўка», але яна не працуе, таму што там стаяць расейскія войскі.

Михаіл Круціхін
Михаіл Круціхін

«Застаўся толькі турэцкі маршрут, іх два. Гэта „Блакітны паток“ праз Чорнае мора, ён пабудаваны яшчэ ў 2002 годзе, там таксама можна прапампоўваць 16 мільярдаў кубамэтраў газу. Гэта чыста для Турцыі. Затым ідзе „Турэцкая плынь“, дзьве ніткі, кожная прыкладна па 16 таксама. Адна нітка — для турэцкіх спажыўцоў. Адна нітка „Турэцкага патоку“ з Турцыі ўваходзіць на тэрыторыю Эўразьвязу ў Балгарыі, яна там ужо называецца „Балканскі паток“, яна таксама магутнасьцю 16 мільярдаў кубамэтраў за год. Цяпер з яе атрымлівае газ не Балгарыя, якая толькі забясьпечвае транзыт, там ёсьць крышку для Грэцыі, для Паўночнай Македоніі, для Сэрбіі і для Вэнгрыі.

Але там склалася таксама даволі цікавая абстаноўка, таму што апэратар „Турэцкага патоку“ — галяндзкая кампанія, якая забясьпечвала сэртыфікацыю тэхналягічнай бясьпекі гэтай трасы, — пакінуў праект з-за санкцый. Таму там узьнікла сур’ёзная сытуацыя, калі магчыма спыненьне паставак і па гэтым маршруце ў Турцыю таксама. Там яшчэ незразумела, як вырашаць гэтую праблему, але не выключана, што „Газпрам“ перастане забясьпечваць газам і тыя краіны, якія я згадаў», — кажа Міхаіл Круціхін.

Пытаньне зараз у тым, ці выжыве Эўропа без расейскага газу. Экспэрт адказвае:

«Гандлёвыя пляцоўкі газам у Эўропе спачатку прарэагавалі павышэньнем цэн на фʼючарсныя кантракты, калі паступілі весткі аб выбухах у Балтыйскім моры, а затым цэны зноў пайшлі ўніз. Эўропа, у прынцыпе, упэўненая ў тым, што ёй удасца перажыць зімовы сэзон нават увогуле без расейскага газу. Такія заявы ўжо робяцца ў эўрапейскіх краінах. Так, давядзецца цяжка, давядзецца плаціць завышаныя цэны за звадкаваны прыродны газ, які трэба будзе перавабліваць з Азіі, будуць прыняты дадатковыя захады эканоміі энэргіі і энэргаэфэктыўнасьці, нейкія вытворчасьці, магчыма, давядзецца прытрымаць, спыніць, скараціць. Але Эўропа ўжо зразумела, што расейскага газу больш няма, і яна пратрымаецца», — лічыць Міхаіл Круціхін.

Хто такі Міхаіл Круціхін

Міхаіл Круціхін — расійскі эканамічны аналітык, спэцыяліст па нафтагазавым рынку. Экс-галоўны рэдактар амэрыканскага часопіса Russian Petroleum Investor. З 2002 года — партнэр інфармацыйна-кансалтынгавага агенцтва RusEnergy.

Выбухі і ўцечкі на газаправодах

Уцечкі ў газаправодах «Паўночны паток — 1» і «Паўночны паток — 2» адбыліся ў ноч на 26 верасьня каля дацкага вострава Барнхольм у Балтыйскім моры. Улады Эўразьвязу заявілі, што газаправод быў пашкоджаны наўмысна. Прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн назваў пашкоджаньне газаправодаў сьвядомым актам дывэрсіі. Раней расыйскі прэзыдэнт, выступаючы ў Крамлі з прамовай аб анэксіі ўкраінскіх тэрыторый, абвінаваціў «англасаксаў» у тым, што яны зьдзейсьнілі дывэрсію на газаправодах.

Прапампоўка газу па «Паўночным патоку-1» была спыненая ў канцы жніўня, як сьцьвярджае расейскі бок, па тэхнічных прычынах. «Паўночны паток — 2» ня быў запушчаны ў эксплюатацыю — пасьля расейскага ўварваньня ва Ўкраіну супраць яго былі ўведзены санкцыі. Меркаваная дывэрсія адбылася на фоне вайны ва Ўкраіне і рэзкага абвастрэньня адносін паміж Масквой і краінамі Захаду.

Уцечка газу з газаправодаў «Паўночны паток — 1» і «Паўночны паток — 2» у Балтыйскім моры спынілася, паведаміла Дацкае энэргетычнае агенцтва.

«Кампанія Nord Stream 2 AG праінфармавала Дацкае энэргетычнае агенцтва, што ў цяперашні час на газаправодзе дасягнуты стабільны ціск. Гэта сьведчыць аб тым, што пуск газу па гэтым трубаправодзе завершаны», — гаворыцца ў паведамленьні.

Паводле «Газпрому», у пашкоджаных газаправодах знаходзілася каля 800 млн кубамэтраў газу, што раўнацэнна спажываньню Даніі за тры месяцы.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG