Агенцтва Bloomberg піша, што такое палажэньне ўтрымліваецца ў кампраміснай прапанове, накіраванай на зьмякчэньне рознагалосьсяў дзяржаў-членаў ЭЗ адносна таго, наколькі далёка павінны заходзіць абмежаваньні.
Паводле слоў міністра замежных спраў Яна Ліпаўскага, урад Чэхіі, які цяпер старшынюе ў ЭЗ, прапануе цалкам прыпыніць дзеяньне пагадненьняў аб спрашчэньні візавага рэжыму з Расеяй і Беларусьсю на сустрэчы міністраў замежных спраў у Празе на наступным тыдні.
Гэты крок не адпавядае забароне для турыстаў, да якой заклікаюць члены, у тым ліку Эстонія, у адказ на ўварваньне Расеі ва Ўкраіну. Прапанова Чэхіі па-ранейшаму дазволіць расейцам і беларусам падаваць заяўкі на кароткатэрміновы ўезд. Але гэта павялічыць час апрацоўкі візаў, запатрабуе больш дакумэнтацыі і павысіць выдаткі да 80 зь цяперашніх 35 эўра.
Нямеччына ўваходзіць у лік краін, якія адмовіліся ад усеагульных візавых абмежаваньняў. На такіх абмежаваньнях настойваюць краіны Балтыі, якія скардзяцца на прыток расейскіх турыстаў гэтым летам пасьля таго, як у ліпені Масква зьняла ковідныя абмежаваньні. На гэтым тыдні Ліпаўскі прызнаў, што меркаваньні дзяржаў-членаў па гэтым пытаньні падзяліліся.
«Атрыманьне эўрапейскай турыстычнай візы — гэта прывілей, а ня права чалавека», — заявіла ў чацьвер журналістам у Таліне прэм’ер-міністар Эстоніі Кая Калас, заявіўшы, што забарона ў першую чаргу закране расейскую «эліту», якая прыяжджае з Масквы і Санкт-Пецярбургу. «Гэта людзі, якія маюць большы ўплыў на кіруючы рэжым», — сказала Калас.
Афіцыйныя асобы чакаюць жорсткіх дэбатаў у Празе наконт маштабаў абмежаваньняў, бо Нямеччына, Аўстрыя і паўднёвыя краіны ЭЗ, верагодна, будуць супраціўляцца. Адзін чыноўнік сказаў, што поўнае прыпыненьне дзеяньня пагадненьня аб спрашчэньні фармальнасьцяў было першым неабходным крокам, але Эстонія хацела б, каб на ўзроўні ЭЗ было зроблена больш.
Мы не выступаем за прамую забарону, павінны быць гуманітарныя выключэньні, напрыклад, наведваньне членаў сям’і, блізкіх сваякоў. Мяжа таксама будзе адкрытая для просьбітаў прытулку, дысыдэнтаў, напісала Калас ў Твітэры.
Кіраўнік зьнешнепалітычнага ведамства ЭЗ Жузэп Бурэль раней на гэтым тыдні заявіў, што забарона на ўезд для ўсіх расейцаў — «ня вельмі добрая ідэя», адзначыўшы, што многія грамадзяне Расеі хочуць пакінуць сваю краіну. Канцлер Нямеччыны Оляф Шольц у гэтым месяцы таксама асудзіў поўную забарону, заявіўшы: «Гэта вайна Пуціна».
Але лідэры на паўночным усходзе ЭЗ занялі больш жорсткую пазыцыю. У сувязі са спыненьнем палётаў паміж Расеяй і ЭЗ улады рэгіёну сталі сьведкамі таго, як расейскія падарожнікі перасякаюць мяжу па сушы ў Фінляндыю, Эстонію і Латвію. Многія зь іх уяжджаюць па візах, выдадзеных іншымі дзяржавамі-сябрамі ЭЗ.
Бязьвізавая прастора Шэнгенскай зоны адкрывае доступ да ўсяго блёку. Таму ўрады краін Балтыі абдумваюць, як заблякаваць уезд грамадзянам Расеі, што прыяжджаюць па шэнгенскіх візах, выдадзеных іншымі эўрапейскімі краінамі. Улады Чэхіі, Даніі і Польшчы таксама заклікалі да ўзмацненьня жорсткасьці абмежаваньняў.
Міністры замежных спраў ЭЗ у Празе ня будуць рабіць афіцыйных высноў, бо любое рашэньне дасьць палітычны імпульс для афіцыйнай прапановы ЭЗ. Якія-небудзь цьвёрдыя захады ня будуць прынятыя яшчэ на працягу некалькіх тыдняў.
Лідэры краін Балтыі ўжо далі зразумець, што могуць настойваць на рэгіянальнай забароне на выдачу расейцам візаў, калі ЭЗ ня дасьць цьвёрдай рэакцыі. Прэзыдэнт Літвы Гітанас Наўседа адпрэчыў ідэю аб тым, што ўварваньне не павінна ўскладацца на расейскі народ.
«Сёньня мы падманваем сябе, што гэта вайна Пуціна і расейскі народ ня мае да яе ніякага дачыненьня, — сказаў Наўседа журналістам у Вільні ў сераду. — На жаль, гэта ня так, расейскі народ падтрымлівае вайну».
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.