«Сапраўды, мы лічылі, што з тэрыторыі Беларусі ня будзе таго нападу, які, на жаль, адбыўся. Больш за тое, за два дні да вайны наш міністар абароны размаўляў зь міністрам абароны Беларусі, і яны запэўнівалі, што ні ў якім выпадку гэтага ня будзе.
Наш галоўны памежнік за дзень размаўляў з галоўным памежнікам Беларусі. Той сказаў: нават ня думайце сабе, што мы ў гэтым будзем удзельнічаць, што з нашай тэрыторыі нехта пойдзе. Але яны пайшлі ня толькі з таго боку, яны пайшлі па ўсёй мяжы — на Харкаўшчыне, на Сумшчыне, на Чарнігаўшчыне, на луганскім кірунку, з Крыму», — паведаміў Аляксей Данілаў у інтэрвію ўкраінскаму дзяржаўнаму інфармацыйнаму агенцтву Укрінформ.
Такім чынам Аляксей Данілаў адказаў на пытаньне журналіста, чаму пасьля правядзеньня вайсковых вучэньняў ля мяжы зь Беларусьсю ў сувязі зь міграцыйным крызісам расейскія войскі так хутка прасунуліся ў кірунку ўкраінскай сталіцы 24 лютага.
«Вы бачылі тую колькасьць бранятэхнікі, колькасьць войскаў, якія рушылі на нашу краіну ў першыя дні? А калі ў нас усе гады распрадавалі прадпрыемствы, якія павінны былі забясьпечваць ракетамі і іншай зброяй, то гэтыя пытаньні — у тым ліку да дзяржавы і да ўсяго грамадзтва. Цяпер абвінавачваць памежнікаў ці МУС, ці яшчэ каго-небудзь у тым, што яны прапусьцілі? Мы ўвогуле пра што гаворым? Я хачу, каб мы з вамі разумелі, што гэта вайна, і падрыхтавацца да любой вайны — вельмі складаная задача: ніхто ня ведае, паводле якіх сцэнараў яна пойдзе. Тут шмат залежыць ад мноства фактараў», — дадаў Аляксей Данілаў.
Паводле сакратара РНБА, далейшыя магчымасьці ўтрымліваць абарону на беларускім кірунку таксама залежаць ад вялікай колькасьці фактараў, у тым ліку і ад дзеяньняў украінскай арміі.
«Яшчэ раз падкрэсьліваю, калі 24 лютага ніхто ня верыў, што мы будзем трымаць абарону, мы яе трымалі. Больш за тое, мы вызвалілі ад захопнікаў Кіеўскую, Сумскую і Чарнігаўскую вобласьці», — дадаў ён.
Камэнтуючы рашэньне Аляксандра Лукашэнкі аб стварэньні на поўдні Беларусі новага апэратыўнага камандаваньня, Аляксей Данілаў сказаў, што ўкраінскі бок пільна адсочвае ўсё, што адбываецца на тэрыторыі Беларусі.
«Мы разумеем, што адбываецца на тэрыторыі Беларусі, мы сочым за заявамі, якія робіць Лукашэнка, мы ўсьведамляем пагрозу, якая можа існаваць з таго боку. На жаль, апроч гэтага рашэньня, ужо разьмешчаныя расейскія „Іскандэры“, і ўзровень пагрозы з таго боку нам зразумелы», — адзначыў Аляксей Данілаў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.