«Мы дамовіліся, што ўкраінская дэлегацыя сустрэнецца з расейскай без папярэдніх умоваў на ўкраінска-беларускай мяжы, у раёне ракі Прыпяць. Аляксандар Лукашэнка ўзяў на сябе адказнасьць за тое, што на час праезду, перамоваў і вяртаньня ўкраінскай дэлегацыі ўсе самалёты, верталёты ды ракеты, разьмешчаныя на беларускай тэрыторыі, застануцца на зямлі», — паведаміў Уладзімір Зяленскі ў сваім тэлеграм-канале.
Натальля Эйсмант, прэсавая сакратарка Аляксандра Лукашэнкі, пацьвердзіла факт тэлефоннай размовы, і што яна адбылася паводле ініцыятывы беларускага боку.
Тэлеграм-канал «Пул первого» таксама паведаміў, што Лукашэнка пасьля размовы з Зяленскім зьвярнуўся да Ўладзіміра Пуціна з прапановай затрымаць расейскую дэлегацыю, якая раней прыехала ў Гомель, каб дачакацца ўкраінскай дэлегацыі.
У сваім паведамленьні праўладны тэлеграм-канал слова ў слова паўтарыў паведамленьне, апублікаванае Ўладзмірам Зяленскім — перамовы адбудуцца на мяжы ў раёне ракі Прыпяць, а таксама пра адказнасьць Лукашэнкі забясьпечыць адсутнасьць абстрэлаў і вылету расейскіх самалётаў зь беларускай тэрыторыі на час перамоваў і вяртаньня зь іх украінскай дэлегацыі.
27 лютага Лукашэнка прызнаў, што Беларусь удзельнічае ў ваеннай агрэсіі супраць Украіны.
Пры гэтым Лукашэнка сказаў, што ня ведае, колькі менавіта ракет запусьцілі па тэрыторыі суседняй Украіны, а пра танкі, іншую баявую тэхніку расейцаў, якая свабодна перасоўваецца беларускімі дарогамі, ён нічога не гаварыў.
«Сапраўды, з тэрыторыі чарнобыльскіх прыкладна раёнаў, дзе былі на вучэньнях расейскія войскі, былі запушчаныя дзьве ці тры ракеты», — сказаў Лукашэнка, выступаючы на выбарчым участку пасьля галасаваньня на рэфэрэндуме аб зьмяненьні Канстытуцыі. Паводле Лукашэнкі, гэта зрабілі, бо «на ўкраінскім баку за некалькі кілямэтраў ад мяжы зь Беларусьсю былі разгорнутыя ракетныя дывізіёны».
Таксама Лукашэнка заявіў, што ва Ўкраіне няма ні беларускіх салдатаў, ні ўзбраеньня, ні боепрыпасаў. Прэзыдэнта Ўкраіны Ўладзіміра Зяленскага ён назваў «неадэкватным».
Уладзімір Зяленскі зьвярнуўся да беларусаў.
«На вайне, якая ідзе цяпер, вы з намі не на адным баку. На жаль». Зяленскі пашкадаваў, што беларускае войска на баку акупантаў, і пажадаў беларусам зрабіць правільны выбар.
У выступе Ўладзімір Зяленскі сказаў, што разьлічвае на разуменьне беларусаў, што з суседзямі трэба жыць у міры, і папрасіў адмовіцца ад саюзьніцкіх адносінаў з Масквой.
Зяленскі прапанаваў расейцам для перамоваў Варшаву, Браціславу, Будапэшт, Стамбул ці Баку. Толькі на нэўтральнай тэрыторыі магчымыя сапраўдныя дамоўленасьці аб заканчэньні вайны. Беларусь назваць такою не выпадае.
Пазьней у сваім відэазвароце да ўкраінскага народу Ўладзімір Зяленскі паведаміў, што пасьля двухгадовага перапынку ў кантактах размаўляў з Аляксандрам Лукашэнкам доўга і патлумачыў яму дэтальна немагчымасьць сутыкненьня паміж Беларусьсью і Ўкраінай.
«Я не хачу, каб ракеты, самалёты, верталёты ляцелі зь Беларусі. Я не хачу, каб ішлі войскі з тэрыторыі Беларусі. І ён мяне ў гэтым запэўніў», – сказаў Уладзімір Зяленскі.
Сваю згоду на перамовы з Расеяй на мяжы Беларусі і Ўкраіны Ўладзмір Зяленскі патлумачыў тым, што не было выстаўлена ніякіх ультыматумаў ці патрабаваньняў. «Скажу шчыра, я ня вельмі веру ў вынік гэтай сустрэчы, але няхай паспрабуюць, каб потым ніводны грамадзянін Ўкраіны ня меў ніводнага сумневу, што я, як прэзыдэнт, не спрабаваў спыніць вайну, калі быў няхай і маленькі, але ўсё ж такі шанс».
Напад Расеі на Ўкраіну
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.