Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У цэнтры Алматы страляюць. Што адбываецца ў Казахстане


Алматы

Карэспандэнты Радыё Свабода, якія знаходзяцца побач з акіматам Алматы, паведамляюць, што невядомыя захапілі кінутую вайскоўцамі агнястрэльную зброю і адкрылі страляніну. Магчыма, баявымі патронамі. Рэпартэры паведамляюць аб параненых.

  • Некалькі тысяч пратэстоўцаў спрабуюць прарвацца на тэрыторыю Алмацінскай рэзыдэнцыі прэзыдэнта, паведамляе карэспандэнт «Vласти». Вакол усё ў дыме, чуваць выбухі сьвятлашумавых гранат і стрэлы, гаворыцца ў паведамленьні.
  • У сталіцы Казахстану Нур-Султане ўвялі надзвычайнае становішча да 19 студзеня. Да гэтага надзвычайнага здарэньня было ўведзена ў Алматы, Алмацінскай вобласьці і Мангістаўскай вобласьці.
  • У Атыраў пачаўся разгон пратэстоўцаў.
  • У Актэбе паліцыя прымяніла сьлезацечны газ супраць пратэстоўцаў, якія спрабавалі прарвацца ў акімат. Людзі, якія прастаялі ноч перад абласным акіматам, днём 5 студзеня разьбілі вокны будынка і паспрабавалі прайсьці ўнутр, у гэты момант сілавікі выкарыстоўвалі спэцсродкі для разгону. Да акімата пад'ехалі машыны хуткай дапамогі. Карэспандэнт РС бачыла некалькі чалавек з траўмамі ног. Магчыма, паліцыя прымяніла і гумовыя кулі.

Спэцыяльны эфір тэлеканалу «Настоящее время»:

  • Другога студзеня ў Жанаэзене пачаліся пратэсты супраць павышэньня цаны на звадкаваны газ, пазьней да іх далучыліся жыхары іншых гарадоў. Чацвёртага студзеня ўрадавая камісія, створаная па даручэньні прэзыдэнта Касым-Жамарта Такаева, паабяцала выканаць патрабаваньні дэманстрантаў.
  • Пасьля трох дзён пратэстаў Такаеў адправіў у адстаўку ўрад, увёў дзяржаўнае рэгуляваньне коштаў і аб’явіў рэжым НС у трох рэгіёнах, але пратэсты працягнуліся. З раніцы 5 студзеня ўдзельнікі дэманстрацый уступаюць у сутыкненьні з паліцыянтамі і спрабуюць захапіць будынкі адміністрацый у буйных гарадах.
  • Менавіта ў Жанаэзене вясной 2011 года прайшлі мітынгі нафтавікоў за павышэньне заробкаў і прадастаўленьне сацыяльных ільгот. Мірныя пратэсты працягнуліся некалькі месяцаў, а ў Дзень незалежнасьці, 16 сьнежня, сілавікі адкрылі страляніну па мітынгоўцах. Па афіцыйных дадзеных, загінулі 17 чалавек, але праваабаронцы і журналісты кажуць, што расстраляных было ў некалькі разоў больш.

Пратэсты ў Казахстане

Мапа пратэстаў у Казахстане
Мапа пратэстаў у Казахстане

  • Пратэсты ў Казахстане пачаліся 2 студзеня ў горадзе нафтавікоў Жанаэзене пасьля таго, як улады ўдвая павысілі цану на звадкаваны газ. Першапачаткова пратэстоўцы патрабавалі толькі зьнізіць цану.
  • 4 студзеня пратэсты сталі масавымі і перайшлі ў сутычкі з паліцыяй. Пратэстоўцы запатрабавалі адстаўкі ўраду і сыходу з палітыкі былога прэзыдэнта Казахстану Нурсултана Назарбаева. Яны скандавалі «Шал, кет!» («Стары, сыходзь!»).
  • Падчас сутычак сілавікі ўжывалі сьвятлашумавыя гранаты, сьлезацечны газ. Адбываліся перастрэлкі. Пратэстоўцы ўзброіліся арматурай, палкамі, камянямі. Яны білі паліцыю, падпальвалі аўтамабілі. Частка сілавікоў, як у горадзе Актаў, перайшла на бок пратэстоўцаў.
  • Пратэсты закранулі амаль усю краіну: горад нафтавікоў Жанаэзен і цэнтар Мангыстаўскай вобласьці Актаў (адкуль пачаліся пратэсты), былую сталіцу краіны і найбуйнейшы горад краіны Алматы, цяперашнюю сталіцу Нур-Султан (былую Астану), буйныя гарады Шымкент, Караганду і Актэбе, а таксама многія іншыя гарады і мястэчкі.
  • Ранкам 5 студзеня прэзыдэнт краіны Касым-Жамарт Такаеў адправіў урад у адстаўку.
  • Надзвычайнае становішча ўвялі ва ўсёй краіне. У Нур-Султане, Алматы, Мангыстаўскай вобласьці ўвялі камэнданцкі час.
  • Эпіцэнтрам пратэстаў стаў горад Алматы.
  • 5 студзеня пратэстоўцы ўварваліся ў акімат Алматы, захапілі былую прэзыдэнцкую рэзыдэнцыю, разграмілі будынак з офісам кіруючай партыі «Нур-Отан». У будынку акімату і пракуратуры Алматы, а таксама былой рэзыдэнцыі пачаўся пажар. Пратэстоўцы захапілі і разграмілі будынак тэлеканала «Мир24» і яшчэ некалькіх тэлеканалаў. Завалодалі будынкам Камітэту нацыянальнай бясьпекі ў Алматы.
  • Увечары 5 студзеня пратэстоўцы захапілі аэрапорт у Алматы.
  • У Алматы шмат разгромленых будынкаў, крамаў, спаленых аўтамабіляў.
  • 5 студзеня ва ўсёй краіне адключылі правадны інтэрнэт і галасавую сувязь, дагэтуль блякавалі мабільны інтэрнэт. Спынілі вяшчаньне буйныя тэлеканалы Казахстану.
  • Пачаліся страйкі. Спынілі вытворчасьць мэталюргічныя заводы ў горадзе Балхаш, нафтагазавае прадпрыемства «Мангыстаўмунайгаз» у Мангыстаўскай вобласьці.
  • 5 студзеня прэзыдэнт краіны Такаеў заявіў, што ўзначаліць Раду бясьпекі Казахстану замест Назарбаева, і паабяцаў дзейнічаць «максымальна жорстка». Назарбаеў пайшоў у адстаўку. У горадзе Талдыкарган пратэстоўцы павалілі помнік Назарбаеву.
  • Пратэстоўцы запатрабавалі таксама сыходу з пасады Такаева.
  • У ноч на 6 студзеня Такаеў запрасіў дапамогі ў АДКБ.
  • 6 студзеня першыя вайскоўцы ў межах місіі АДКБ прыбылі ў Казахстан.
  • На 6 студзеня казаскія мэдыя паведамілі пра дзясяткі забітых сярод цывільнага насельніцтва, 18 ахвяраў сярод сілавікоў, параненыя 748 праваахоўнікаў. Вярхоўны камісар ААН заявіў пра прыкладна тысячу параненых чалавек толькі ў Алматы.
  • 6 студзеня МУС Казахстана паведаміла пра 2298 затрыманых. Тым часам на афіцыйным узроўні Астану перасталі называць Нур-Султанам, як назвалі горад у гонар дыктатара Назарбаева.
  • 7 студзеня Міністэрства ўнутраных спраў Казахстану паведаміла, што падчас так званай «зачысткі» ў самым буйным горадзе краіны, Алматы, загінулі 26 «узброеных злачынцаў», яшчэ 18 атрымалі раненьні, а ўсе адміністрацыйныя будынкі ў гарадах Казахстану «вызваленыя і ўзятыя пад узмоцненую ахову».
  • Таксама ў выніку «сутыкненьня з хуліганскім натоўпам» параненыя 216 вайскоўцаў Нацыянальнай гвардыі ў Алматы і Шымкенце, паведаміла прэс-служба вайсковага фармаваньня.
  • Раніцай 7 студзеня прэзыдэнт Казахстану Касым-Жамарт Такаеў на пасяджэньні контратэрарыстычнага штабу заявіў, што «ў значнай ступені наведзены канстытуцыйны лад ва ўсіх рэгіёнах краіны».
  • Пазьней 7 студзеня Такаеў выступіў са зваротам да грамадзянаў краіны, у якім заявіў, што даў загад праваахоўным органам і войску адкрываць агонь на паражэньне без папярэджаньня.
  • 9 студзеня Такаеў выдаліў свой твіт пра тое, што на Казахстан нібыта напалі 20 тысяч тэрарыстаў, але на наступны дзень сказаў, што «ў агрэсіі супраць Казахстану ўдзельнічалі баявікі з цэнтральнаазіяцкіх краінаў, Афганістану і Блізкага Ўсходу».
  • У той жа дзень стала вядома пра дзьве сьмерці: кіраўніка абласной паліцыі і палкоўніка камітэту нацбясьпекі.
  • Паводле расьсьледаваньня The Telegraph, малодшая дачка Назарбаева вывела з Казахстану 300 мільёнаў даляраў і патраціла частку грошай на нерухомасьць за мяжой.
  • Раніцай 11 студзеня Такаеў заявіў, што кантынгент АДКБ пачнуць выводзіць з Казахстану праз 2 дні. Ён запэўніў Мажыліс у тым, што ўлады ўсё вярнулі пад кантроль.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG