15 чэрвеня — дзень Скарыны ў Празе

Сяргей Абламейка

15 чэрвень 2017, 08:00 абноўлена 15 чэрвень 2017, 16:52

Плякат выставы беларускай графікі да 500-годзьдзя беларускага друку на будынку Славянскай бібліятэкі ў Празе

У Празе 15 чэрвеня цэлы дзень гаварылі пра Скарыну: адбываўся Міжнародны навуковы сымпозіюм, ускладаньні кветак да памятнай дошкі на будынку Славянскай бібліятэкі і на месцы друку першай беларускай Бібліі, адкрыцьцё дзьвюх мастацкіх выставаў, прысьвечаных Скарыну.

Міжнародны сымпозіюм «Францішак Скарына і Прага» арганізавалі Нацыянальная бібліятэка Чэхіі, Нацыянальная бібліятэка Беларусі і амбасада Беларусі ў Празе. У ім бяруць удзел навукоўцы зь Беларусі, Літвы і Чэхіі.

Скарынаўскі дзень у Празе ў 20 здымках

1/20 Генэральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Чэскай Рэспублікі доктар Марцін Коцанда адкрывае сымпозіюм. Зьлева ад яго – пасол Беларусі ў Чэхіі Валеры Курдзюкоў. Справа – пасол Літвы ў Чэхіі Эдвілас Раўданікіс. Крайні зьлева – дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі прафэсар Раман Матульскі.

2/20 На пачатку працы сымпозіюму яго вядучы Томаш Госкавец раздаў прысутным лімоны і апэльсіны як сымбаль дзейнасьці Францішка Скарыны. Госкаваец сказаў, што Скарына першы пачаў вырошчваць у Празе цытрусавыя, а ва ўсіх астатніх краінах Цэнтральнай і Заходняй Эўропы гэта здарылася на 200 гадоў пазьней.

3/20 Актыўны прыхільнік «западнарусізму», прафэсар БДУ Кірыл Шаўчэнка (сядзіць у нішы) прыйшоў на адкрыцьцё сымпозіюму, паслухаў першыя ўрачыстыя прадмовы і зьнік.

5/20 Сымпозіюм адбываўся на трэцім паверсе колішняга Калегіюму езуітаў (XVII ст.), дзе цяпер месьцяцца Нацыянальная і Славянская бібліятэкі.

7/20 Каляровая ілюстрацыя Кнігі Прамудрасьці Божай. Чэскі навуковец Пэтр Войт лічыць, што выява бязвусага маладога чалавека ў чырвонай доктарскай мантыі, які моліцца да Хрыста, гэта крыптапартрэт Францішка Скарыны.

8/20 Выданьні да Скарынаўскага юбілею, якія супрацоўнікі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі прэзэнтавалі на сымпозіюме, у тым ліку шматтомнае факсымільнае выданьне ўсіх кніг Скарыны.

9/20 Генэральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Чэхіі Марцін Коцанда сустракае міністра замежных спраў Беларусі Ўладзімера Макея, якія прыбыў для ўскладаньня кветак да памятнай дошкі Францішку Скарыну і ўдзелу ў адкрыцьці выставы беларускай графікі.

10/20 Кветкі ўскладзеныя. Міністар пакланіўся Скарыну.

11/20 На адкрыцьці выставы беларускай графікі. Прамаўляе пасол Беларусі ў Чэхіі Валеры Курдзюкоў.

12/20 Дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Раман Матульскі ўрачыста перадае ў дар Нацыянальнай бібліятэцы Чэхіі шматтомнае факсымільнае выданьне усёй кніжнай спадчыны Скарыны, праца над якім доўжылася 5 гадоў. У сьвеце захавалася 520 кніг Скарыны рознай ступені захаванасьці, гэта дазволіла беларускім бібліёграфам аднавіць усе кнігі Скарыны да апошняй старонкі.

13/20 Прамаўляе прафэсар Беларускай Акадэміі мастацтваў Уладзімер Вішнеўскі.

14/20 Уладзімер Вішнеўскі правёў Уладзімера Макея па выставе, на якой прадстаўлены графічныя лісты яго самога, а таксама Валерыя Славука і маладога беларускага графіка Рамана Сустава.

15/20 Месца на Старамесцкай плошчы Прагі, на якім ў XV-XVI стагодзьдзях была разьмешчана друкарня чэскага выдаўца Яна Сэвэрына. Некаторыя навукоўцы мяркуюць, што Скарына арандаваў друкарню Сэвэрына. Аднак іншыя гэта аспрэчваюць. Удзельнікі сымпозіюму вырашылі сымбалічна ўшанаваць памяць Скарыны менавіта тут. Пад дрэвам – лімон, які 15 чэрвеня стаў другім сымбалем Скарыны.

16/20 Дырэктар Бібліятэкі Ўрублеўскіх Акадэміі навук Літвы Сігітас Нарбутас (зьлева) і дырэктар Цэнтральнай навуковай бібліятэкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Аляксандар Груша ўскладаюць кветкі да месца, дзе была друкарня Яна Сэвэрына.

17/20 Некаторыя ўдзельнікі сымпозіюму на месцы друкарні Сэвэрына.

18/20 У мурах Славянскай бібліятэкі. Адкрыцьцё кніжнай выставы, падрыхтаванай Бібліятэкай Ўрублеўскіх Акадэміі навук Літвы. Прамаўляе яе дырэктар доктар Сігітас Нарбутас. Экспанатамі выставы зьяўляюцца выданьні, прысьвечаныя Скарыну за апошнія 150 гадоў.

19/20 Дошка абвестак Славянскай бібліятэкі.

20/20 Вечарам каля памятнай шыльды Францішку Скарыну на будынку Славянскай бібліятэкі ў Празе.

Кветкі да памятнай дошкі Францішку Скарыну разам з удзельнікамі сымпозіюму ўсклаў міністар замежных спраў Беларусі Ўладзімер Макей.

«Трэба больш размаўляць на беларускай мове», — міністар замежных спраў Беларусі Ўладзімер Макей

Міністар замежных спраў Беларусі Ўладзімер Макей сказаў гэтыя словы ў інтэрвію Радыё Свабода: «Калі ты беларус, калі разумееш, што бяз мовы ня можа быць краіны — будзе і мова жыць, і краіна разьвівацца. Але нічога не павінна быць штучна, а павінна ісьці ад сэрца».

16 чэрвеня ў яго заплянаваныя перамовы зь міністрам замежных спраў Чэскай Рэспублікі Лубамірам Зааралкам.

У будынку былога калегіюму езуітаў у Празе, дзе цяпер месьціцца Нацыянальная бібліятэка Чэхіі, адкрыліся дзьве мастацкія выставы, прысьвечаныя Скарыну.

Падчас адкрыцьця выставы беларускай графікі, у якой бяруць удзел мастакі Ўладзімер Вішнеўскі, Валеры Славук і Раман Сустаў, адбылася ўрачыстая перадача кніг шматтамовага факсымільнага праекту «Кніжная спадчына Скарыны», які выйшаў у Менску, у фонды Нацыянальнай Бібліятэкі Чэскай Рэспублікі — Славянскай бібліятэкі.

Другая мастацкая выстава арганізаваная Бібліятэкай Урублеўскіх Літоўскай акадэміі навук, Славянскай бібліятэкай Чэхіі і амбасадай Літвы ў Празе. Абедзьве выставы працягнуцца два тыдні.