Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Як спыніць ілжэсьведчаньні на судах супраць апазыцыі


25 сакавіка 2017 году. Менск

Мы ўжо прывыклі чуць, як міліцыянты расказваюць судзьдзям, што той або іншы апазыцыянэр брыдка лаяўся, кідаўся біцца, рваў форменнае адзеньне або, нават, спраўляў малую патрэбу ў недазволеным месцы.

Патрэбы ўладнай вэртыкалі і, найперш, яе кіраўніка прымушаюць сотні і тысячы людзей ісьці на крымінальнае злачынства — ілжэсьведчаньне.

Прычым гэта ня толькі крымінальнае злачынства. Гэта яшчэ і парушэньне аднаго зь дзесяці Хрыстовых прыказаньняў — дзявятага. Яно фармулюецца так: «Не складай ілжывага сьведчаньня на блізкага свайго», або папросту «Ня сьведчы фальшыва». І гэта сьмяротны грэх, бо ў хрысьціянстве той грэх сьмяротны, на які чалавек ідзе сьвядома.

Усё гэта паказвае, наколькі ў нашым грамадзтве занядбаныя маральныя каштоўнасьці. А маўчаньне самай вялікай і распаўсюджанай у нас царквы — Праваслаўнай — яшчэ больш паглыбляе гэтую маральную яму.

Зрэшты, грэх — справа асабістая. І вырашаць яе людзі павінны асабіста, паводле ўласнага жаданьня або нежаданьня.

Іншая справа — грамадзка-палітычная значэньне ілжэсьведчаньняў і маральны распад грамадзтва. Ці можа іх спыніць? Думаю, што можна. Ну калі не зусім, то, прынамсі, вельмі істотна.

Цяпер насьпеў час стварыць Грамадзкую камісію нацыянальнай памяці, якая б занялася акуратнай фіксацыяй імёнаў ілжэсьведкаў, а таксама судзьдзяў і пракурораў, якія на падставе ілжэсьведчаньняў адпраўляюць людзей за краты.

Час, адпушчаны на існаваньне аўтарытарнага рэжыму, меншае, і ня важна, колькі ён яшчэ пратрымаецца — канец усё роўна непазьбежны. І тыя маладыя міліцыянты, якія дажывуць да пэнсіі, абавязкова дажывуць і да грамадзкага або крымінальнага суду над імі.

Страх страціць высокія вайсковыя пэнсіі і прывілеі можа ўжо сёньня спыніць на парозе суду шмат каго з тых, хто прыйшоў туды расказаць пра мацюкі затрыманага і жорстка зьбітага апазыцыянэра.

Я пішу гэта з поўным усьведамленьнем таго, што справядлівасьць у нашай частцы Эўропы раней ці пазьней пераможа. Прыклад даюць былыя сацыялістычныя краіны, напрыклад, Польшча і Чэхія.

Люстрацыя партыйных функцыянэраў, пазбаўленьне высокіх вайсковых пэнсіяў былых афіцэраў дзяржаўнай бясьпекі і шматлікія суды над катамі, арганізатарамі катаваньняў, пракурорамі і судзьдзямі даюць майму перакананьню надзейныя падставы. Ніколі не забуду, як з экрана тэлевізара ў 2008 годзе на мяне глядзела 87-гадовая Людміла Брожава-Полэднава, якая ў 1950 годзе была дзяржаўным абвінаваўцам на працэсе супраць чэскай дысыдэнткі Мілады Горакавай, асуджанай на сьмерць. Брожавай далі спачатку 8 гадоў, яна падала апэляцыю, спасылаючыся на здароўе, але не дапамагло — ёй усё ж далі шэсьць гадоў турмы.

Нашы суседзі палякі стварылі Польскі інстытут нацыянальнай памяці, які дагэтуль перасьледуе камуністычных злачынцаў. Пры Юшчанку стварылі такі інстытут і ўкраінцы. Пры Януковічу Інстытут зачынілі, але ад 2014 году яго дзейнасьць зноў адноўлена.

Я веру, што будзе такі інстытут і ў Беларусі. Яго створаць на базе Грамадзкай камісіі нацыянальнай памяці. І я веру, што той інстытут не забудзе нікога з тых, хто сёньня расказвае на судах пра мацюкі з вуснаў інтэлігентных людзей і пра самазьбіцьцё апазыцыянэраў «галавой аб машыну».

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

  • 16x9 Image

    Сяргей Абламейка

    Сяргей Абламейка нарадзіўся ў Менску. Скончыў гістарычны факультэт БДУ. Працаваў сьлесарам на МАЗе, выкладаў гісторыю ў школе, быў навуковым супрацоўнікам Музэю народнай архітэктуры і побыту, пасьля Скарынаўскага цэнтру. На «Свабодзе» – зь верасьня 1990 году, з траўня 1995 году – у Празе. Пісьменьнік, гісторык, журналіст.

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG