Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Сцэнар пераадоленьня карупцыі існуе і працуе. Аказваецца, гэта няцяжка


Пераадолець карупцыю ва ўмовах, калі сыстэма суду і пракуратуры лічыцца наскрозь карумпаванай, можна толькі стварыўшы спэцыяльную ўстанову, якая мела б прыкметы міжнароднага трыбунала. Пра гэта на старонках уплывовага выданьня The Foreign Policy піша Джош Коэн, былы супрацоўнік Агенцтва ЗША па міжнародным разьвіцьці USAID, які ў раней займаўся мэнэджмэнтам эканамічных рэформаў у дзяржавах былога СССР.

Экспэрт зьвяртае ўвагу на досьвед працы Міжнароднай камісіі супраць беспакаранасьці ў Гватэмале (International Commission Against Impunity in Guatemala). Нагодай для артыкулу паслужыла карупцыйная сытуацыя ва Ўкраіне, аднак гватэмальскі вопыт можа быць карысным і для іншых краінаў, якія хочуць сапраўды пераадолець карупцыю.

Міжнароднай камісіі супраць беспакаранасьці ў Гватэмале, створанай сумеснымі намаганьнямі ўраду краіны і ААН, былі нададзеныя ўнікальныя паўнамоцтвы, а ўрад фактычна адмовіўся ад часткі сувэрэнных паўнамоцтваў дзеля прадстаўленьня CICIG рэальных магчымасьцяў для эфэктыўнай барацьбы з карупцыяй.

У выніку CICIG ад пачатку сваёй працы ў 2006 годзе расьсьледавала больш за 200 справаў аб карупцыі ў вышэйшых эшалёнах улады і выставіла абвінавачваньні 160-ці дзеючым і былым чыноўнікам.

«CICIG не баіцца моцных. Сярод прыцягнутых да адказнасьці ўплывовыя бізнэсоўцы, былыя генэралы, былыя міністры абароны і ўнутраных справаў, былыя кіраўнікі паліцыі, былы прэзыдэнт і нават дзеючы на той час кіраўнік дзяржавы. Прэзыдэнт Ота Пэрэс Малін падаў у адстаўку, а ў верасьні яму былі выстаўленыя афіцыйныя абвінавачаньні па справе аб карупцыі на мытні на 120 мільёнаў даляраў», — піша Коэн.

Дасьледчык вылучыў ключавыя асновы для пасьпяховай працы CICIG і вызначыў, якія зьмены формула працы гэтай структуры павінна панесьці для адпаведнасьці ўкраінскім рэаліям.

У Гватэмале

Змаганьне з карупцыяй атрымала посьпех дзякуючы квазіміжнароднай структуры. Яна была створаная як незалежнае агенцтва з мандатам на расьсьледаваньне магутных крымінальных сетак, якія беспакарана дзейнічалі пасьля працяглай грамадзянскай вайны.

Фінансуецца замежнымі ўрадамі — галоўным чынам ЗША, а самімі сродкамі кіруе міжнародны траст, створаны ААН.

Працуе ў рамках заканадаўства краіны і ў яе судах, але інстытуцыйна зьяўляецца асобнай ад астатняга ўраду ўстановай.

Мандат арганізацыі аднаўляецца кожныя два гады. Прэзыдэнт Гватэмалы павінен узгадніць з ААН аднаўленьне працы агенцтва кожны раз, калі 2-гадовы мандат падыходзіць да канца.

Ва Ўкраіне

Агенцтва павінна запрацаваць з мандатам мінімум на 5 гадоў, ён павінен абнаўляцца аўтаматычна, за выключэньнем спыненьня паўнамоцтваў агенцтва адмысловым законам.

ЗША і заходнія донары загадзя павінны прафінансаваць першыя 5 гадоў працы арганізацыі. Гэта 200 мільёнаў даляраў.

Агенцтва павінна атрымаць паўнамоцтвы пракуратуры.

«Украінская CICIG павінна мець магчымасьць самастойна ўзбуджаць крымінальныя справы ў дадатак да мандату на іх расьсьледаваньне», — піша Коэн.

Агенцтва павінна быць выведзена за межы ўкраінскай судовай сыстэмы, паколькі ўкраінскія судзьдзі цалкам карумпаваныя.

Пры ўмове выкананьня папярэдняга пункта, агенцтва, па сутнасьці, зможа беспакарана прызначаць уласных судзьдзяў, а значыць для таго, каб забясьпечыць самыя высокія стандарты правасудзьдзя, у рамках агенцтва трэба будзе падзяліць «кітайскай сьцяной» судзьдзяў і іншых супрацоўнікаў структуры.

«Яны павінны працаваць у асобных памяшканьнях, а зносіны паміж пракурорамі і судзьдзямі за межамі залі судовых пасяджэньняў павінны быць забароненыя», — піша Коэн.

На думку дасьледчыка, «перайманьне прыкладу Гватэмалы можа быць адзінай надзеяй на палітычную будучыню для надзвычай непапулярнага прэзыдэнта Ўкраіны Парашэнкі».

Глядзець камэнтары (3)

Гэтая дыскусія закрытая.
XS
SM
MD
LG