Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

1905 год, Расейская імпэрыя

Сустрэча Аляксандра Лукашэнкі з палітвязьнямі — сьведчаньне таго, што ціск — і народу, і Захаду, і нават Расеі — пэўны плён усё ж дае. Вырашыць праблему толькі сілай не атрымліваецца. Неабходны нейкі палітычны манэўр. Вось Лукашэнка яго і паспрабаваў зрабіць.

Як цар Мікалай ІІ па парадзе Віттэ ў разгар рэвалюцыі 1905 году вырашыў ня толькі страляць, але і задаволіць патрабаваньні памяркоўнай часткі грамадзтва. Вынікам гэтага разьліку стаў маніфэст 17 кастрычніка і абвяшчэньне выбараў у Думу. Рэвалюцыя і пасьля яшчэ працягвалася, але раскалоць адзіны антыабсалютысцкі фронт царскі рэжым тады здолеў.

Гледзячы па ўсім, Лукашэнка зараз спрабуе зрабіць нешта падобнае — раскалоць адзіны фронт, пайсьці на пэўныя саступкі памяркоўным (ня толькі палітычным сілам, але і слаям грамадзтва) і ізаляваць непрымірымых.

Зьвяртае на сябе ўвагу, што сустрэўся ён толькі са зьняволенымі чальцамі каманды Бабарыкі, чальцоў каманды Ціханоўскай ці блогераў на ёй не было.

Бабарыка на відэа, падрыхтаваным да арышту, заклікаў да стварэньня партыі. Аляксей Венядзіктаў казаў, што ў Сочы Пуцін з Лукашэнкам лёс Бабарыкі абмяркоўваў. Нарэшце, учорашнія развагі Лукашэнкі наконт нэўтральнай часткі грамадзтва — сьведчаньне таго, што нейкі — менавіта палітычны, а ня проста сілавы — ход ён прыдумаў.

Якімі будуць наступствы «круглага стала» ў СІЗА, складана сказаць. Варта ўлічваць і тое, што вязьні знаходзяцца пад пастаянным ціскам і ў інфармацыйнай ізаляцыі. Яны ня вельмі добра ўяўляюць сабе, як зьмянілася Беларусь за час іх зьняволеньня.

Гэта — чыньнікі, якія робяць нейкую зьдзелку больш магчымай.

Ці пойдзе на яе найперш Бабарыка? І калі так, то ці абернецца гэта дабром для Беларусі? Адказ невідавочны, але ён невідавочна адмоўны. Шанцы на посьпех рэвалюцыі не выглядаюць стоадсоткавымі. Да таго ж ёсьць рызыка, што калі яна пачне перамагаць, то прыедзе Пуцін на танку.

Нейкі кампраміс можа ўратаваць сытуацыю і ад разгрому рэвалюцыі, і ад чорнай рэакцыі, і ад расейскага ўварваньня.



Думкі, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Хутчэй за ўсё, пакуль не. Пра гэта пакуль не вядуць размовы нават эўрапейскія «радыкалы» — Польшча і краіны Балтыі. Пакуль Бэрлін выступае нават супраць санкцыяў адносна Аляксандра Лукашэнкі асабіста. Але звышрадыкалізм у хуткім часе можа стаць эўрапейскім мэйнстрымам.

Беларускія ўлады хутка прабіваюць чарговае дно. «Чорныя чалавечкі» ўводзяцца ў ВНУ, журналістаў асуджаюць за «кіраваньне пратэстамі», катаваньні працягваюцца.

Папярэджаньне ў выглядзе плянаў абмежаваных санкцыяў гэтага не прадухіліла.

Не прадухіліла гэтае папярэджаньне і іншага «парушэньня канвэнцыі». Спрэчка наконт атручваньня Навальнага «навічком» — спрэчка паміж «дарослымі». Ангела Мэркель узяла на сябе адказнасьць заявіць пра гэта, не даручыла міністрам ці экспэртам. Расейцы абвінавачаньне адкінулі, але гэта расейцы.

І тут у спрэчку ўлез даволі сумнеўны кіраўнік «клочка земли». Які перад гэтым яшчэ і адмовіўся размаўляць з Мэркель.

Звычайна Бэрлін такія «тубыльчыя скокі» пад увагу не бярэ. Але прэстыж дзяржавы і для Нямеччыны не пусты гук. Ну, і аднаўленьне катаваньняў — таксама фактар.

Лукашэнка сам неаднаразова слушна казаў, што беларуская эканоміка — адкрытая. На Расею прыпадае амаль палова зьнешняга таваразвароту. Гэта вельмі шмат. Але гэта палова. А чвэрць-траціна — на Эўразьвяз. І гэта ня нафта, ад якой ня надта адмовісься. Беларусь не прадае ў ЭЗ нічога, што немагчыма замясьціць.

Умоўна кажучы, эмбарга на пастаўкі нафтапрадуктаў і калійных угнаеньняў зь Беларусі, адключэньне Беларусі ад міжбанкаўскай сыстэмы SWIFT нанесьлі б беларускай эканоміцы зьнішчальны ўдар. І, адпаведна, магчымасьцям плаціць заробкі ўдзельнікам ябацечных мітынгаў і нават амапаўцам.

І нават не самыя гэтыя захады, а пагроза імі, папярэджаньне, што «по-плохому» можа і Эўропа. Пагрозы Лукашэнкі спыніць транзыт у Літву і з Эўропы — у Расею і Кітай былі ў адказ адно на пэрсанальныя санкцыі. Ён хоча вайну санкцыяў? Ён можа яе атрымаць. І ня візавых, а эканамічных, зьнішчальных.

Расея пакрые ўсе выдаткі? Ну, яна не гатовая дараваць нават газавы доўг памерам нейкіх 300 мільёнаў даляраў. Эмбарга на нафтапрадукты і ўгнаеньні — сумы значна большыя. Так, гэта быў бы ў пэўным сэнсе ўрок і ўзор Расеі. Але ў іншым сэнсе — і ня ўрок, і ня ўзор. Тут рахункі з кіраўніком «клочка земли». А Расея — ня хвост, які дазваляе круціць сабой сабаку. Хіба ёй гэта трэба?

Не абавязкова так яно і адбудзецца. Але Лукашэнку ня варта разьлічваць на тое, што эўрапейскія лідэры, як ён некалі казаў нябожчыку Дарэнку, ня маюць яец. Ён сваімі дзеяньнямі можа паспрыяць абвяржэньню гэтай сэнтэнцыі.

Думкі, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG