Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

аўторак 23 красавік 2019

Архіў
студзень люты сакавік красавік травень чэрвень ліпень жнівень верасень кастрычнік лістапад сьнежань
красавік 2019
пан аўт сер чац пят суб няд
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5

Уладзімір Зяленскі — новы прэзыдэнт Украіны. Паводле вынікаў экзыт-полаў, ён перамог трыюмфальна — 73% за Зяленскага, 25% — за Парашэнку. Ніколі за ўсю гісторыю незалежнай Украіны пераможца выбараў не набіраў столькі.

Сьцісла

  • Зяленскі перамог ва ўсіх без выключэньня рэгіёнах краіны. Гэта выбар усёй нацыі, а ня толькі пэўнага рэгіёну ці ўзроставай групы
  • Такі аглушальны вынік выбараў — вынік расчараваньня ў традыцыйных палітычных элітах
  • Прэзыдэнту Зяленскаму небясьпечныя толькі свае «жоўтыя камізэлькі», а ня тыя, хто яму прайграў
  • Перамога Зяленскага — напамін многім палітыкам і інтэлектуалам, што народ мае значэньне, а ня толькі яны і іх улюбёныя вераваньні
  • Зяленскі наўрад ці вырашыць канфлікт з Расеяй, але ён можа спыніць уласна вайну
  • Зяленскі паказвае старым постсавецкі элітам, у тым ліку і Лукашэнку, і Пуціну будучыню, у якой іх ужо ня будзе

Толькі ў 1991-м Леанід Краўчук атрымаў 62% галасоў. Прычым, пераважна на Ўсходзе і ў цэнтры.

Зяленскі перамог ва ўсіх без выключэньня рэгіёнах краіны. Гэта выбар усёй нацыі, а ня толькі пэўнага рэгіёну ці ўзроставай групы. Яго перамога, прычым на цалкам свабодных выбарах, падобная на трыюмфы Аляксандра Лукашэнкі ў 1994 годзе і Міхэіла Саакашвілі ў 2004 годзе.

Як сказаў Зяленскі падчас дэбатаў Парашэнку, «Я — вынік вашых памылак». І сапраўды, такі аглушальны вынік выбараў — вынік расчараваньня ў традыцыйных палітычных элітах, рэакцыя няспраўджаных чаканьняў грамадзтва, якія спарадзіла «рэвалюцыя годнасьці».

Прэзыдэнт ва Ўкраіне — далёка не ўсяўладны. Але падаецца, што перамога з такім лікам паўплывае на настроі фракцыяў у Вярхоўнай Радзе. Зяленскі да выбараў не выключаў магчымасьці датэрміновага роспуску Рады.

Але гэта няпроста. Хутчэй за ўсё многія перабягуць на ягоны бок, але і апанэнты будуць пад уражаньнем аглушальнай перамогі.

Як у свой час дэмакратычны Кангрэс ЗША галасаваў за прапановы іншага прэзыдэнта-актора — Рональда Рэйгана. Бо лідэрам усіх фракцыяў — Парашэнку, Цімашэнцы, Ляшку — народ вынес сьвежы вэрдыкт. Зяленскі выйграў, а яны прайгралі. А гэта прымушае да пэўнай сьціпласьці і гатовасьці супрацоўнічаць.

Лідэрам такога тыпу небясьпеку нясуць звышновыя сілы. Прэзыдэнцтву Эманюэля Макрона нанесьлі ўдар не разгромленыя ім апанэнты, а «жоўтыя камізэлькі». Прэзыдэнту Зяленскаму небясьпечныя толькі свае «жоўтыя камізэлькі», а ня тыя, хто яму прайграў.

Магчымасьцяў заняць больш гнуткую пазыцыю адносна Расеі, Крыму і Данбасу Зяленскі мае няшмат. Расея напярэдадні дня галасаваньня нанесла моцны ўдар па эканоміцы Ўкраіны, увёўшы эмбарга на пастаўкі нафты і нафтапрадуктаў. З улікам цалкам чаканых вынікаў другога туру гэта выглядае як дэманстрацыя, што для Крамля няважна, хто кіруе ў Кіеве, ён дамагаецца саступак, у ідэале — капітуляцыі.

Але варыянты кампрамісу існуюць. З заяваў падчас кампаніі Зяленскага вынікае, што яго задача-мінімум у пытаньні Данбасу — зрабіць, каб не стралялі. Расея ўтрымлівае і Крым, але па Херсонскай вобласьці не страляюць. Канфлікт там ёсьць, вайны няма. Ня выключана, што Зяленскі зможа дамовіцца, каб не стралялі і ў Данбасе. Калі праз год Зяленскі скажа — ніводзін украінец ня быў забіты на Данбасе за маё прэзыдэнцтва, гэта ніяк ня вырашыць канфлікт, але гэта скончыць менавіта вайну.

Тэставым будзе лёс украінскіх маракоў, узятых у палон падчас інцыдэнту ў Керчанскай затоцы. Іх вызваленьне як дэманстратыўны жэст добрай волі было б знакам таго, што Масква гатовая дасягаць з новым украінскіх лідэрам менавіта кампрамісаў, а не капітуляцыі.

Шлях Украіны ў Эўропу застанецца нязьменным. Але будуць скарэктаваныя яго тэмп і форма. Можна спадзявацца, што маларэальныя дэклярацыі аб хуткім уступленьні ў ЭЗ зьменяцца рэальнымі зьменамі, асабліва ў сфэры справядлівага правасудзьдзя на эўрапейскі ўзор і прынамсі зьмяншэньнем маштабаў чынавенскага крадзяжу.

Перамога Зяленскага — урок для многіх палітыкаў і інтэлектуалаў, напамін, што народ мае значэньне. А ня толькі яны і іх улюбёныя вераваньні.

Украінцы схільны расчароўвацца ў сваіх кумірах, гэтыя расчараваньні — здаецца, няўмольныя цыклі ўсёй найноўшай гісторыі краіны. Але лічбы маюць значэньне. Зрынуць праз пару гадоў праз Майдан прэзыдэнта, якога абралі 70% выбаршчыкаў — сцэнар малаімаверны.

Януковіч, дарэчы, у 2010 годзе ў другім туры набраў 49%, Цімашэнка тады атрымала 45%. Зяленскі цяпер мае вельмі важкі і устойлівы мандат, ад Майданаў у тым ліку.

Дроваў ён можа наламаць шмат. Але мяркую, што мела рацыю Сьвятлана Алексіевіч — ён, яго абраньне, паказвае старым постсавецкі элітам, у тым ліку і Лукашэнку, і Пуціну будучыню, у якой іх ужо ня будзе.

З чым украінскі народ можна толькі павіншаваць. Перамены заўсёды ўтрымліваюць рызыку. Але бязь іх не бывае руху наперад.

Зразумела, гэта мая цалкам суб’ектыўная ацэнка. Але мне здаецца, што кожны з кандыдатаў застаўся пры сваіх.

Сьцісла:

  • Ніводзін не паставіў апанэнта ў тупік - абодва проста не адказвалі на пытаньні
  • Абодва не адхіліліся ад сцэнароў сваіх кампаніяў
  • Зяленскі так і не сказаў, што ён збіраецца рабіць, Парашэнка - як ён пачуў выбаршчыкаў Зяленскага
  • Выбаршчыкі ніводнага з кандыдатаў ня мелі падставаў неяк зьмяніць сваё меркаваньне

Ніводзін не злавіў свайго апанэнта ў пастку, не паставіў у тупік пытаньням — уласна ніводзін і не адказваў на пытаньні апанэнта.

Пасланьне Зяленскага: Парашэнка абяцаў адно, а рабіў іншае, Парашэнка — алігарх, ён не спыніў, а яшчэ і паглыбіў раскраданьне краіны. Амаль што — Парашэнка — злодзей. З прыгожымі формуламі кшталту «я не ваш апанэнт, я ваш вырак», «я — вынік вашых памылак».

Пасланьне Парашэнкі: я ўратаваў Украіну, я ведаю, як далей яе ратаваць і весьці наперад, а апанэнт — слабак, марыянэтка алігарха Каламойскага. Таксама з яскравымі, хвосткімі формуламі — «вы ня кот у мяху, вы — мех, у якім Каламойскі, Пуцін і Януковіч».

Канкрэтныя ўзаемныя абвінавачваньні апанэнты проста адкідалі ці ігнаравалі. Ніводзін не адхіліўся ад сцэнару, паводле якога будаваў сваю кампанію. Зяленскі так і не сказаў, што ж уласна ён зьбіраецца рабіць у выпадку, калі пераможа, хіба што пацьвердзіў, што Ўкраіна зрабіла эўрапейскі выбар і ён будзе яго абараняць. Пятро Парашэнка пасьля першага туру заявіў, што пачуў выбаршчыкаў Зяленскага. У яго пытаньнях, адказах і заявах падчас дэбатаў гэта ніяк не адлюстравалася.

Фактычна абодва толькі нападалі, атакавалі.

У двубоі жэстаў напэўна таксама атрымалася нічыя: Парашэнка прыгожа перайшоў са сваёй сцэны на сцэну Зяленскага, дзе і адбываліся дэбаты, Зяленскі ў адказ на папрок за словы пра гатоўнасьць «устаць на калені перад Пуціным», устаў на калені перад ахвярамі вайны і іх роднымі, запрасіўшы тое ж зрабіць і Парашэнку. Абодва такімі жэстамі як бы прадэманстравалі адзінства, калі не паміж сабой, то паміж іх выбаршчыкамі.

У цэлым мне здаецца, што ў выніку дэбатаў выбаршчыкі ніводнага з кандыдатаў ня мелі падставаў неяк зьмяніць сваё меркаваньне, прынамсі, у іх вачах іх кандыдат не прайграў.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG