Як піша Reuters, на рынках Паўднёва-Ўсходняй Азіі цэны нафты вырасьлі больш чым на 25% праз эскаляцыю ўзброенага канфлікту ў Пэрсыдзкай затоцы — гэта рэкордны скачок. Цэны гатункаў нафты Brent і WTI дасягнулі найвышэйшых узроўняў зь ліпеня 2022 года: цана Brent падскочыла на 29%, WTI — на 31%.
Энэргетычныя рынкі асабліва нэрвовыя праз крызіс, які разгортваецца вакол Армускай пратокі, якою звычайна праходзіць пятая частка ўсясьветных паставак нафты, перадусім у краіны Паўднёва-Ўсходняй Азіі. Перабоі ў руху танкераў і ўсё большыя рызыкі бясьпекі ўжо запаволілі мараплаўную актыўнасьць, што зрабіла азіяцкіх пакупнікоў асабліва ўразьлівымі, зважаючы на іх моцную залежнасьць ад блізкаўсходняй сырой нафты.
Ф’ючэрсы (кантракты на будучыню) на сырую нафту маркі Brent вырасьлі да 117,65 даляра за барэль, падаражэўшы на 24,96 даляра, або 27%; чакаецца найбуйнейшы скачок за адзін дзень, у той час як фʼючэрсы на амэрыканскую сырую нафту West Texas Intermediate (WTI) вырасьлі на 25,72 даляра, або 28,3%, — да 116,62 даляра.
«Калі паток нафты праз Армускую пратоку неўзабаве не адновіцца і рэгіянальная напружанасьць ня зьменшыцца, ціск на цэны, імаверна, захаваецца», — сказаў Васу Мэнан, кіроўны дырэктар інвэстыцыйнай стратэгіі OCBC (Oversea-Chinese Banking Corporation), Сынгапур.
Ірак і Кувэйт пачалі скарачаць здабычу нафты, раней скараціліся пастаўкі звадкаванага прыроднага газу з Катару. Аналітыкі чакаюць, што Абʼяднаныя Арабскія Эміраты і Саудаўская Арабія таксама будуць вымушаныя неўзабаве скараціць здабычу.
Reuters піша, што ўзброены канфлікт у Пэрсыдзкай затоцы можа прывесьці да таго, што спажыўцы і прадпрыемствы ўсяго сьвету сутыкнуцца з тыднямі або месяцамі вышэйшых цэн на паліва, нават калі канфлікт хутка скончыцца, бо пастаўнікі сутыкнуліся з бамбаваньнем абʼектаў нафтавай галіны, парушэньнем лягістыкі і падвышанымі рызыкамі для навігацыі.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: ЗША захапілі сёмы танкер у Карыбскім моры ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Іран пасьля абраньня новага лідэра працягвае ўдары па Ізраілі і краінах Пэрсыдзкай затокі ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Ізраільскія ўдары па Тэгеране ўначы пашкодзілі нафтавыя сховішчыВайсковая апэрацыя ЗША і Ізраілю супраць Ірану
28 лютага Дональд Трамп аб’явіў аб пачатку супольнай з Ізраілем маштабнай ваеннай апэрацыі супраць рэжыму ў Іране. Патрэбу ў апэрацыі зьвязалі з правалам перамоваў аб іранскай ядзернай праграме.
Аятала Алі Хамэнэі й іншыя прадстаўнікі найвышэйшага іранскага кіраўніцтва былі забітыя. Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян назваў забойства Хамэнэі страшным злачынствам і паабяцаў адпомсьціць. Іран пачаў апэрацыю ў адказ і нанёс удары па амэрыканскіх аб’ектах на Блізкім Усходзе.
Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраілю і ЗША супраць Ірану. Улады Беларусі адрэагавалі стрымана. Лукашэнка ў першыя два дні пасьля гібелі Хамэнэі не сказаў ані слова, а МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала заклапочанасьць абвастрэньнем канфлікту вакол Ірану. У другой заяве атака на Іран асуджаецца, але Ізраіль і ЗША не названыя, акцэнт робіцца на гуманітарным аспэкце.
Беларуская дзяржаўная авіякампанія «Белавія» празь небясьпеку ўзаемных абстрэлаў на Блізкім Усходзе скасавала шэраг рэйсаў і 2 сакавіка накіравала эвакуацыйны самалёт зь Менску ў Доху, каб забраць беларускіх турыстаў, што апынуліся ў Катары, які таксама абстрэльваў Іран.
Паводле іранскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у Іране загінулі больш за 200 чалавек, параненыя больш за 700. Паводле іранскага інфармацыйнага агенцтва IRNA, 118 чалавек сярод загінулых — школьнікі.
Афіцыйныя асобы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў заявілі пра трох загінулых і 58 параненых у краіне з пачатку іранскіх атак на рэгіён Пэрсыдзкай затокі, якія сталі адказам на ваенныя апэрацыі ЗША і Ізраілю.
У выніку іранскага ракетнага ўдару па горадзе Бэйт-Шэмэш у Ізраілі, што за 40 км ад Ерусаліму, як мінімум 9 чалавек загінулі і 28 атрымалі раненьні. З пачатку новага абвастрэньня па тэрыторыі Ізраілю рэгулярна б’юць ракетамі.
2 сакавіка да баявых дзеяньняў у рэгіёне далучылася праіранская ісламісцкая групоўка «Хэзбала», якая пачала з тэрыторыі Лібану абстрэльваць Ізраіль.
У наступныя дні іранскія войскі працягвалі наносіць удары па Саудаўскай Арабіі, Бахрэйне, ААЭ, Кувэйце за іх супрацу з амэрыканцамі па разьмешчаных там амэрыканскіх актывах, а таксама па гатэлях і іншых аб’ектах. ЗША і Ізраіль працягнулі ўдары па вайсковых аб’ектах Ірану.
8 сакавіка іранская Асамблея экспэртаў абрала Муджтабу Хамэнэі новым кіраўніком краіны. Гэта 56-гадовы сын забітага паветранай атакай Алі Хамэнэі. Жонка Муджтабы Хамэнэі, Захра Хадад Адэль, таксама загінула падчас таго ж амэрыканска-ізраільскага ўдару, у якім быў забіты яе цесьць — найвышэйшы кіраўнік (рахбар) Ірану.