«Мы пацьвярджаем рашучае асуджэньне актаў агрэсіі з боку РФ супраць Украіны; гэтыя акты, уключаючы спробу незаконнай анэксіі рэгіёнаў Украіны, зьяўляюцца абуральнымі парушэньнямі Статуту ААН, парушэньнем міжнароднага права, што цягне за сабой дзяржаўную адказнасьць РФ, пагражаюць міжнароднаму міру і бясьпецы, ставяць пад сумнеў павагу да міжнароднага парадку, заснаванага на правілах, і падрываюць дэмакратычныя каштоўнасьці », — гаворыцца ў дэклярацыі ўдзельнікаў канфэрэнцыі.
Удзельнікі заявілі, што яны аддадзены працы «ў стварэньні спэцыяльнага трыбуналу» для расьсьледаваньня і судовага перасьледу расейскіх злачынстваў.
У дэклярацыі адзначаецца, што ўсе верагодныя міжнародныя злачынствы, учыненыя ў кантэксьце агрэсіі РФ супраць Украіны, у тым ліку ваенныя злачынствы, злачынствы супраць чалавечнасьці і злачынства агрэсіі, маюць быць цалкам расьсьледаваныя.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Гаазе абвясьцілі старт праекту кампэнсацыі шкоды, нанесенай Расеяй Украіне ў часе агрэсііКраіны-ўдзельніцы нагадалі аб прызнаньні абавязаньня РФ несьці прававыя наступствы ўсіх яе міжнародна-супрацьпраўных дзеяньняў ва Ўкраіне або супраць Украіны, у тым ліку пакрыцьцё шкоды, і віталі адкрыцьцё — менш чым праз год пасьля яго стварэньня — Рэестру для атрыманьня, апрацоўваньня і рэгістрацыі прэтэнзій аб шкоде, прычыненай у выніку расейскай агрэсіі.
«На гэты момант Рэестар працуе ў поўным аб’ёме. Падаць пазоў можа кожны, хто панёс шкоду ў выніку агрэсіі Расеі. На сёньняшняй сумеснай канфэрэнцыі „Аднаўленьне справядлівасьці для Ўкраіны“ мы абавязаліся працягваць абʼядноўваць намаганьні для дасягненьня адказнасьці і кампэнсацыі», — заявіла на канфэрэнцыі кіраўніца МЗС Нідэрляндаў Ганке Брэйнс Сьлёт.
Паводле яе, на вечар аўторка, 2 красавіка, было атрымана больш за 100 пазоваў аб кампэнсацыі.
«Менш як 18 месяцаў таму гэта была толькі ідэя. На сёньняшні дзень Рэестар зарабіў у поўным абʼёме. Рэестар зьяўляецца першым крокам да паўнавартаснага мэханізму кампэнсацыі... Беспакаранасьць квітнее ад маўчаньня. Сёньня мы гаварылі. Мы сказалі адзіным, выразным, гучным голасам: мы не пагаджаемся на беспакаранасьць — ні ва Ўкраіне, нідзе», — падкрэсьліла яна.
Рэестар страт, нанесеных агрэсіяй Расеі, пачаў працаваць 2 красавіка.
Аб стварэньні Міжнароднага рэестру страт, нанесеных агрэсіяй РФ супраць Украіны, абʼявілі ў траўні 2023 году. У той час больш за 40 краін і ЭЗ далучыліся або выказалі намер далучыцца да пагадненьня аб Рэестры страт.
Па стане на люты 2024 г. было вядома, што патрэбы на аднаўленьне Ўкраіны складаюць ужо амаль 486 мільярдаў даляраў. Такія вынікі трэцяй ацэнкі страт і запатрабаваньняў (RDNA3), якую ўкраінскі ўрад правёў сумесна з Сусьветным банкам.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Гаазе адкрылася канфэрэнцыя аб меркаваных ваенных злачынствах Расеі ва ЎкраінеГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Мэты Расеі ў дачыненьні да Ўкраіны і Беларусі аднолькавыя — розныя толькі інструмэнты», — КотаўВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.