У баях за апусьцелы і разбамбаваны горад адбываюцца так званыя «мясныя штурмы», калі камандаваньне ставіць задачу ўзяць населены пункт любой цаной, гэта значыць жывой сілай, бяз тэхнікі і падтрымкі артылерыі. Страты пад Аўдзееўкай экспэрты параўноўваюць з масавай гібельлю вайскоўцаў пад Бахмутам. Чаму Аўдзееўка такая важная расейскаму камандаваньню? — адказ высьвятляла мэдыя Сибирь.Реалии.
У кастрычніку 2023 году галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі Ўкраіны Валер Залужны паведаміў у сваім тэлеграм-канале, што расейскія войскі працягваюць спробы акружыць Аўдзееўку і актыўна ўжываюць штурмавыя атрады. «На вайне няма звычайных участкаў фронту. Ёсьць толькі тыя, дзе больш складана. Цяпер — гэта Аўдзееўка. Вораг актыўна ўжывае штурмавыя падразьдзяленьні, кідае вялікую колькасьць бранятэхнікі, выкарыстоўваючы авіяцыю і артылерыю», — напісаў Залужны.
Аўдзееўка — першы буйны населены пункт ад Данецку ў кірунку Краматорску і Славянску. За апошні год, па дадзеных мясцовай адміністрацыі, у горадзе не засталося цэлых будынкаў, а насельніцтва зьменшылася з 35 тысяч жыхароў да 1,5 тысячы. Мясцовыя паліцыянты эвакуююць штодня па некалькі чалавек — у асноўным гэта старыя, якія ня могуць перасоўвацца самі.
Аўдзееўка, Данецкая вобласьць, сакавік 2023
Пра «мясныя штурмы» ў Данецкай вобласьці, у тым ліку ў Аўдзееўцы, гаварылі яшчэ да пачатку восеньскага наступу — на пачатку 2023 году. У сакавіку ў рэдакцыю «Сибирь.Реалии» зьвярнуўся сябра мабілізаванага з Омску, які паведаміў, што з батальёну ў 300 добраахвотнікаў у жывых засталіся двое.
«Учора ён мне тэлефанаваў апошні раз проста зь перадавой. Сказаў: «Я на два кілямэтры ўбок сышоў, рызыкую, таму што ў сьпіну страляюць тым, хто вяртаецца ці сыходзіць з пазыцыяў. Але я павінен сказаць: гэта поўная дупа, і я іду ў адмову. Усё, кранты, хлопцаў нашых няма. З кім я ехаў з Омску — 300 (!) чалавек, іх проста няма. І калі ты пачынаеш адмаўляцца, дээнэраўцы: „Давай — у клетку, і потым альбо мы цябе ў ёй застрэлім, альбо пойдзеш на штурм“. А самі тым часам адседжваюцца ў акопах. Выкідаюць проста на „паласу пасадкі“, і ім адтуль трэба адбіваць аўдзееўскія пазыцыі. А там умацаваны раён УСУ — усё перакапана, у бэтон усё заліта, там проста немагчыма выжыць», — расказаў ён.
У сетцы апублікавана некалькі відэазваротаў салдатаў палку № 1439 з Іркуцкай вобласьці. У прыватнасьці, напярэдадні штурму яны зьвярталіся да прэзыдэнта Расеі Ўладзіміра Пуціна са скаргай на тое, што іх без аніякай падрыхтоўкі адпраўляюць «на забой», а пры адмове — страляюць у іх з аўтамата. Гэты зварот застаўся без адказу, як і два папярэднія. У ноч з 28 лютага на 1 сакавіка тры батальёны гэтага палку практычна цалкам былі зьнішчаныя падчас штурму.
Для Ўкраіны магчымая страта Аўдзееўкі будзе азначаць найперш іміджавы ўдар, піша ВВС. Аўдзееўка ўсе гэтыя гады мела сымбалічнае значэньне, несла непасрэдную пагрозу расейскім уладам у Данецку і адцягвала на сябе буйныя сілы. Пакінуўшы Аўдзееўку, УСУ будуць вымушаныя ўзводзіць новыя ўмацаваньні на ўчастку фронту паміж Тарэцкам і Мар’інкай.
Расейская тэхніка, зьнішчаная ў Данецкай вобласьці пад Ліманам
Для расейскага боку Аўдзееўка мае толькі палітычнае, але зусім не ваеннае значэньне, лічыць вайсковы экспэрт Юры Фёдараў.
— Страты там вельмі вялікія. Гэта старая савецкая тактыка: засыпаць целамі ўмацаваньні праціўніка ці кідаць у бой вялікія масы салдатаў, каб рана ці позна ўзяць умацаваньні. У боку, які абараняецца, рана ці позна скончацца боепрыпасы, альбо асабовы склад стоміцца псыхалягічна. Нічога іншага ў расейцаў не застаецца. Гістарычна ў некаторых выпадках такая тактыка была эфэктыўная, у некаторых — не. Вядома, напрыклад, што падчас Другой сусьветнай вайны маршал Жукаў на працягу году штурмаваў «ржэўскія вышыні», пагнаўшы на сьмерць каля мільёна савецкіх салдат, але так іх і ня ўзяў. А калі гаворка ішла аб штурме Бэрліну, то ўрэшце яго ўзялі, але страты былі таксама калясальныя.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«У выпадку перамогі Ўкраіны лёс Лукашэнкі будзе вырашаны», — расейскі экспэрт Фёдараў— У чым каштоўнасьць Аўдзееўкі для расейскага боку?
— Гаворка ідзе не пра горад, а пра ўмацаваны раён. Ён будаваўся як мінімум цягам сямі гадоў Украінай пасьля 2015 году. Гэта сыстэма ўмацаваньняў, фартыфікацыяў: рознага роду равы, супрацьтанкавыя ўмацаваньні, зааглыбленыя ў зямлю пазыцыі. Усё гэта заліта бэтонам. Гэта выступ, які накіраваны ўглыб акупаванай Расеяй тэрыторыі і нібы навісае над Данецкам. Узяцьцё яго расейскімі войскамі хады вайны ня зьменіць ніякім чынам, але палітычна, хутчэй за ўсё, гэта будзе пададзена як буйная перамога, супастаўная са Сталінградам.
У ваенным сэнсе ўзяцьцё Аўдзееўкі нічога асабліва ня зьменіць падчас вайны: невялікая частка тэрыторыі Данецкай вобласьці пяройдзе ў рукі расейцаў. А далейшы наступ углыб Украіны маларэальны. Наступ магчымы там, дзе ёсьць сурʼёзныя дарогі. А з-пад Аўдзееўкі вядзе адна дарога, і тая не найлепшай якасьці.
— Вы пісалі пра тое, што і Расея, і Ўкраіна доўгі час ня могуць дасягнуць сваіх мэтаў. Калі чакаць нейкіх зьменаў на лініі фронту?
— У бліжэйшыя тыдні і нават месяцы ніякіх зьменаў чакаць не выпадае. Усе ранейшыя прагнозы былі больш аптымістычнымі, чым сёньняшняя рэальнасьць. Наступ УСУ аказаўся не такі ўдалы, як спадзяваліся — гэта прызнаў і галоўнакамандуючы УСУ генэрал Залужны. Можна меркаваць, што ў бліжэйшыя месяцы будзе тое, што называецца пазыцыйная вайна. Лінія фронту ня будзе рухацца.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.