23-гадовы беларус Аляксей (імя зьмененае дзеля бясьпекі. — РС) знаходзіцца ў Віленскім ізалятары сёмы месяц. У сьнежні 2022 году яго затрымалі пасьля таго, як з нажом у вобласьці сэрца быў знойдзены сябра і пабрацім Аляксея Ўладзімер (імя таксама зьмененае дзеля бясьпекі. — РС).
Абодва служылі ў палку імя Каліноўскага, з Украіны вярнуліся ў канцы лета. Апошнія два месяцы да сьмерці Ўладзімера яны жылі разам. Сьледзтвам разглядаюцца вэрсіі як самагубства, гэтак і забойства. Справу ўсё яшчэ не накіравалі ў суд.
15 чэрвеня знаходжаньне Аляксея пад вартай падоўжылі яшчэ на месяц. Беларус у той жа дзень абвясьціў галадоўку, ён толькі п’е ваду. Галоўнае патрабаваньне — прайсьці паліграф. Абарона затрыманага зьвярталася ў розныя дзяржаўныя структуры з просьбай даць прайсьці паліграф, але паўсюль атрымала адмову. Паліграф у Літве на судзе ня лічыцца доказам, але яго могуць браць пад увагу як дадатковы фактар. Абарона настойвае на тым, што гэта быў суіцыд.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Дайце прайсьці паліграф». Былы добраахвотнік палка Каліноўскага галадае ў літоўскай турме. ПадрабязнасьціРазам з сынам шэсьць дзён галадоўкі пратрымаўся ягоны бацька Сяргей. Кажа, што рабіў гэта, каб падтрымаць сына.
«Аляксей працягвае галадаць ужо 15-ы дзень. Трымаецца больш-менш нармальна. Хоць і пытаецца, можа, варта выходзіць з галадоўкі? Але амаль адразу задае сабе другое пытаньне: „А можа, гэтага мала? Можа, я пакажу сваю слабіну?“. Я адказваю, што падтрымаю любое ягонае рашэньне», — расказвае Сяргей.
У пытаньні праходжаньня паліграфа няма ніякіх зрухаў. Бацька пры дапамозе беларускіх валянтэраў у Вільні сабраў больш за 80 подпісаў за тое, каб Аляксей мог прайсьці дэтэктар маны. Аднак пракурор зноў адмовіў. 30 чэрвеня Сяргей зьбіраецца ўбачыцца зь віленскім акруговым пракурорам, каб паразмаўляць пра справу.
«Сын у аўторак быў у душы. Хлопцы, якія яго бачылі, кажуць, што падобны да „дзіця Асьвенціма“. Расказвае, што калі раней цяжка было ў сябе рэбры намацаць, то цяпер яны тырчаць. Вядома, пахудзеў моцна. Пры гэтым мэдыкі адмаўляюцца прыходзіць да яго ў камэру. Сам ён да іх ня ходзіць, бо эканоміць сілы. Казаў нам, што яму нават цяжка дайсьці да тэлефона, каб пазваніць сям’і, а што тады гаварыць пра паход у іншыя будынкі», — кажа Сяргей.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Вільні загінуў былы добраахвотнік палку Каліноўскага. Паліцыя ўзяла пад варту другога экс-каліноўцаЦяпер сям’і Аляксея ў справе дапамагаюць праваабаронцы. Яны падрыхтавалі зварот да амбудсмэна Сэйму Літвы.
«Тэкст звароту вельмі грунтоўны, там і пра мэдычную дапамогу сыну, і пра тое, як праходзіць сьледзтва», — кажа бацька арыштаванага.
Таксама ён расказвае, што 27 чэрвеня сын меў размову са сьледчай і адвакатам.
«Адметна, што з крымінальнай справы прыбралі радкі пра тое, што паміж Аляксеем і Ўладзімерам быў канфлікт, бо гэта недаказаны факт», — сказаў Сяргей.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Малая, не перажывай, я вярнуся». Першае інтэрвію ўдавы беларуса «Папіка», які загінуў год таму ў ЛісічанскуВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.