Прадстаўнікі больш як 40 краін на саміце Рады Эўропы падпісалі дэклярацыю аб стварэньні рэестру шкоды, нанесенай Украіне агрэсіяй Расеі.
Прэзыдэнт Францыі Эманюэль Макрон абвясьціў пра стварэньне міжнароднага «рэестру шкоды», нанесенай Украіне з пачатку поўнамаштабнага ваеннага ўварваньня Расеі. Пра гэта ён сказаў на саміце лідэраў 46 дзяржаў — чальцоў Рады Эўропы, які праходзіць у Рэйкʼявіку. Ягоныя словы прыводзіць агенцтва AFP.
У рэестар будуць уносіць інфармацыю пра шкоду і патрабаваньні кампэнсацыі. Сьпіс будзе даступны ўкраінскім уладам, фізычным і юрыдычным асобам.
Гэты мэханізм, паводле слоў канцлера ФРГ Оляфа Шольца, дазволіць эўрапейскім краінам сумесна фіксаваць шкоду, прычыненую Расеяй, каб стварыць «неабходную аснову для аднаўленьня Ўкраіны».
Сабраныя дакумэнты дапамогуць прыцягнуць Маскву да фінансавай і крымінальнай адказнасьці, лічыць Эманюэль Макрон.
«Мэханізм канфіскацыі расейскіх актываў павінен стаць наступным крокам пасьля стварэньня рэестру шкоды», — заявіў кіраўнік украінскага ўраду Дзяніс Шмыгаль пасьля падпісаньня гэтай дэклярацыі.
Паводле яго, для канфіскацыі расейскіх актываў патрэбна стварыць неабходную прававую базу і заснаваць Кампэнсацыйны фонд.
«Гэтыя рашэньні стануць неад’емнай часткай для поўнамаштабнага аднаўленьня Ўкраіны», — дадаў прэм’ер-міністар Украіны.
Ацэнкі страт ад расейскай агрэсіі прыводзяцца розныя. На пачатку траўня прэзыдэнт Уладзімір Зяленскі на прэс-канфэрэнцыі ў Гаазе сказаў, што шкода, нанесеная Ўкраіне, складае 400 млрд даляраў. Гэта ацэнка толькі па тых тэрыторыях, якія знаходзяцца цяпер пад кантролем Кіева. Паводле яго слоў, у гэтую суму ўваходзяць энэргетычная і транспартная інфраструктура, забудова, шкода, нанесеная экалёгіі, аб’екты аховы здароўя, культуры і многае іншае.
У сьнежні 2022 году кіраўніца Эўракамісіі Урзуля фон дэр Ляен прапанавала распрацаваць мэханізм, які дазволіць перадаць расейскія замарожаныя актывы Ўкраіне. Паводле яе дадзеных, нанесеная Ўкраіне шкода ацэньваецца ў 600 млрд эўра.
«Расея і яе алігархі павінны кампэнсаваць Украіне шкоду і пакрыць выдаткі на аднаўленьне краіны. І ў нас ёсьць сродкі, каб прымусіць Расею расплачвацца. Мы заблякавалі 300 мільярдаў эўра рэзэрваў Цэнтрабанку Расеі і замарозілі 19 мільярдаў эўра расійскіх алігархаў», — сказала яна.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Ціханоўская прадстаўляе Беларусь на саміце Рады Эўропы ў Рэйк’явікуПаводле інфармацыі ўкраінскага выданьня «Європейська правда», з 46 дзяржаў, якія ўваходзяць у склад Рады Эўропы, дэклярацыю адмовіліся падпісаць Азэрбайджан, Армэнія, Босьнія і Герцагавіна, Вугоршчына, Сэрбія і Турэччына.
Назіральнікі назвалі саміт галоўнай сустрэчай Рады Эўропы дзесяцігодзьдзя. У ім узялі ўдзел прадстаўнікі 46 дзяржаваў, якія ўваходзяць у арганізацыю, а таксама Сьвятлана Ціханоўская. Папярэдні такі саміт адбыўся ў 2005 годзе ў Варшаве.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Сьвятлана Ціханоўская ў Рэйк'явіку: Беларусы ня хочуць, каб іх ставілі на адну дошку з расейцаміВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.