Новаабраны прэзыдэнт Чэхіі: Украіна мае далучыцца да NATO пасьля завяршэньня вайны

Новаабраны прэзыдэнт Чэхіі Пэтр Павэл

Новаабраны прэзыдэнт Чэхіі Пэтр Павэл перакананы, што Ўкраіна будзе «маральна і практычна гатовая» далучыцца да Паўночнаатлянтычнага альянсу адразу пасьля завяршэньня вайны.

«Украінскія вайскоўцы будуць, напэўна, самымі спрактыкаванымі вайскоўцамі ў Эўропе. Украіна заслугоўвае, каб быць часткай супольнасьці дэмакратычных краін», — сказаў Пэтр Павэл у інтэрвію BBC.

У сваім першым інтэрвію міжнародным СМІ пасьля свайго выбраньня прэзыдэнтам генэрал Павэл цьвёрда падтрымаў вайсковую дапамогу Захаду Кіеву і заявіў, што не павінна быць «амаль ніякіх абмежаваньняў» у тым, што краіны павінны накіроўваць ва Ўкраіну.

Пэтр Павэл таксама сказаў, што для яго адпраўка заходніх зьнішчальнікаў, такіх як F-16, «не табу», але ён ня ўпэўнены, што яны могуць быць дастаўленыя ў тэрміны, неабходныя Кіеву.

«Я ганаруся тым, што мая краіна адна зь першых аказала Ўкраіне значную вайсковую дапамогу», — заявіў прэзыдэнт Чэхіі.

Чэхія была першай заходняй краінай, якая накіравала ў Кіеў танкі і баявыя машыны пяхоты — Т72 і БМП1 савецкай распрацоўкі — у рамках паставак цяжкага ўзбраеньня ў сакавіку 2022 году.

Амаль праз год краіны, у тым ліку Вялікая Брытанія, ЗША і Нямеччына пачалі адказваць на неаднаразовыя заклікі Кіева даслаць сучасныя танкі заходняй вытворчасьці, такія як Leopard 2s, Challenger 2s і M1 Abrams.

«Напэўна, мала хто мог сабе ўявіць, што заходнія краіны захочуць даць Украіне сучасныя асноўныя баявыя танкі або дальнабойную артылерыю або зэнітныя сыстэмы. Але цяпер гэта рэальнасьць», — адзначыў ён.

«У той жа час мы бачым, што гэтага ўсё яшчэ недастаткова», каб супрацьстаяць значным рэсурсам Расеі ў людзях і тэхніцы, дадаў ён.

Украіна папрасіла 300 такіх танкаў. Захад паабяцаў даслаць прынамсі 120. Але генэрал Павэл выказаў надзею, што дапамога прыскорыцца, асабліва калі Расея пачне чаканы вясновы наступ.

Пэтр Павэл перакананы, што вайсковую дапамогу заходніх краін нельга разглядаць як эскаляцыю канфлікту:

«У нас няма альтэрнатывы. Калі мы пакінем Украіну без дапамогі, яны, хутчэй за ўсё, прайграюць гэтую вайну. А калі прайграюць — прайграем усе».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

У Чэхіі на прэзыдэнцкіх выбарах перамог адстаўны генэрал Пэтр Павэл

Хто такі Пэтр Павэл

  • Генэрал Пэтр Павэл перамог на выбарах прэзыдэнта Чэхіі, якія адбыліся 28 студзеня.
  • Пэтр Павэл — кадравы вайсковец, першы ў гісторыі Чэхіі і краін былога савецкага блёку кіраўнік Вайсковага камітэту NATO (у 2015–2018 гадах).
  • Займае жорсткую пазыцыю ў дачыненьні да расейскага нападу на Ўкраіну, выступае за заходнюю арыентацыю Чэхіі, пры гэтым апэлюе і да патрыятычных пачуцьцяў.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.