Дырэктар Міжнароднай камісіі ў пытаньнях зьніклых бязь вестак (International Commission on Missing Persons, ICMP) Мэт’ю Голідэй заявіў, што падчас вайны ва Ўкраіне прапалі бязь вестак больш за 15 тысяч чалавек.
Паводле яго, невядома, колькі людзей былі гвалтоўна перамешчаныя, утрымліваюцца пад вартай у Расеі, жывыя і разлучаныя са сваімі семʼямі або памерлі і пахаваныя.
«Цяпер галоўнае — зрабіць усе неабходныя захады, каб забясьпечыць ідэнтыфікацыю як мага большай колькасьці чалавек», — цытуе Голідэя Reuters.
Працэс расьсьледаваньня спраў зьніклых бязь вестак ва Ўкраіне працягнецца гадамі, нават пасьля спыненьня баявых дзеяньняў, сказаў Голідэй.
Ён дадаў, што ў адным толькі Марыюпалі, паводле ацэнак улад, загінулі або прапалі бязь вестак 25 тысяч чалавек.
Пераважная большасьць зьніклых бязь вестак і загінулых зьяўляюцца ахвярамі ваенных злачынстваў, таму, адзначыў экспэрт, вінаватыя павінны быць прыцягнуты да адказнасьці.
«Лічбы вялізныя, і выклікі, зь якімі сутыкаецца Ўкраіна, вялізныя. Акрамя таго, яна вядзе вайну з Расейскай Фэдэрацыяй», — адзначыў чыноўнік.
У ліпені ICMP, якая базуецца ў Гаазе, адкрыла офіс у Кіеве, каб дапамагчы Украіне дакумэнтаваць і шукаць зьніклых без вестак.
Украіна ацэньвае колькасьць зьніклых бязь вестак сваіх грамадзян больш як у чатыры тысячы чалавек. Пра гэта заявіў упаўнаважаны ў пытаньнях асоб, якія прапалі бязь вестак пры асаблівых абставінах, Алег Каценка.
У прыватнасьці, па стане на 30 верасьня ён заявіў, што ва Ўкраіне 4390 чалавек прапалі бязь вестак і знаходзяцца ў вышуку.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Пуцін яшчэ не адмовіўся ад акупацыі». Ваенны аналітык — пра кадыраўцаў, прыгожынцаў і тэндэнцыі ўварваньня ва ЎкраінуДэпартаваныя дзеці
У сьпісе дэпартаваных і прымусова перамешчаных знаходзяцца 10,5 тысячы дзяцей, кажа дарадца — упаўнаважаная прэзыдэнта Ўкраіны ў правах дзіцяці Дарʼя Герасімчук.
Аднак, паводле яе, дакладную лічбу прымусова вывезеных з Украіны дзяцей вызначыць немагчыма.
Толькі праз партал «Дзеці вайны» паступаюць тысячы паведамленьняў аб прымусовым перамяшчэньні ці дэпартацыі непаўналетніх грамадзян Украіны.
Зрэшты, дакладную лічбу дзяцей, прымусова вывезеных у Расею або на часова акупаваныя тэрыторыі, высьветліць даволі складана, заявіла амбудсмэнка.
Паводле інфармацыі ювэнальнай пракуратуры, па стане на 23 лістапада ад узброенай агрэсіі Расеі ва Ўкраіне загінулі 438 дзяцей і больш за 841 атрымалі раненьні рознай ступені цяжкасьці.
Гэтыя лічбы не канчатковыя, паколькі ідзе праца па іх вызначэньні ў месцах вядзеньня актыўных баявых дзеяньняў, на часова акупаваных і вызваленых тэрыторыях.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Стралялі па нагах, білі прыкладамі. Супрацоўнікі Запароскай АЭС расказалі аб катаваньнях і зьдзеках расейскіх акупантаўВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.