Як Украіна і Расея выкарыстоўваюць бесьпілётнікі падчас вайны

Бесьпілётнік Bayraktar TB2

У вайне ва Ўкраіне тысячы бесьпілётнікаў выкарыстоўваюцца для выяўленьня варожых пазыцый, запуску ракет і навядзеньня артылерыйскага агню.

Абодва бакі разгортваюць камэрцыйныя вайсковыя бесьпілётныя лятальныя апараты і дроны, піша ВВС. Асноўны вайсковы бесьпілётнік Украіны — «Байрактар» ТБ2 турэцкай вытворчасьці. Ён памерам зь невялікі самалёт, мае камэры на борце і можа быць узброены бомбамі з лазэрным навядзеньнем.

Украіна ўступіла ў вайну з флётам, маючы менш як 50 такіх бесьпілётнікаў, кажа Джэк Уотлінг з Каралеўскага інстытуту аб’яднаных службаў (RUSI). Паводле яго слоў, Расея ў асноўным выкарыстоўвае меншы, больш базавы «Арлан-10».

«Расея пачала вайну зь некалькімі тысячамі іх, а засталося, можа, некалькі сотняў», — кажа ён. Гэтыя бесьпілётнікі таксама маюць камэры і могуць запускаць ракеты.

Наколькі эфэктыўныя вайсковыя бесьпілётнікі?

З абодвух бакоў бесьпілётнікі найбольш эфэктыўна знаходзілі аб’екты праціўніка і вялі па іх артылерыйскі агонь.

«Расейскія войскі могуць навесьці сваю зброю на праціўніка праз 3–5 хвілін пасьля таго, як бесьпілётнік „Арлан-10“ выявіць цэль», — кажа доктар Уотлінг. Паводле яго слоў, бязь іх атака магла б заняць ад 20 да 30 хвілін.

Доктар Марціна Мірон, спэцыяліст па абаронных дасьледаваньнях з Каралеўскага каледжу Лёндану, кажа, што бесьпілётнікі дазволілі Ўкраіне павялічыць свае абмежаваныя сілы.

«Раней вам прыйшлося б адпраўляць падразьдзяленьні спэцназу для пошуку пазыцый праціўніка, і вы маглі страціць частку войскаў. Цяпер вы рызыкуеце толькі бесьпілётнікам».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

У Польшчы назьбіралі грошы на ​​Bayraktar для Ўзброеных сілаў Украіны

У першыя некалькі тыдняў вайны ўкраінскія «Байрактары» атрымалі высокую ацэнку.

«Мы бачылі, як яны атакавалі такія цэлі, як склады боепрыпасаў, і згулялі сваю ролю ў патапленьні „Масквы“ (вайсковага карабля. — РС)», — кажа доктар Мірон.

Аднак многія «Байрактары» зьнішчылі расейскія сыстэмы СПА.

«Яны вялікія, адносна павольныя і лётаюць толькі на сярэдняй вышыні, таму іх лёгка зьбіць», — адзначае доктар Уотлінг.

Як выкарыстоўваюцца невайсковыя дроны?

Вайсковыя бесьпілётнікі вельмі дарагія — адзін Bayraktar TB2 каштуе каля 2 мільёнаў даляраў. Такім чынам, абодва бакі, асабліва Украіна, зьвяртаюцца да невялікіх камэрцыйных мадэляў, такіх як DJI Mavic 3, які каштуе каля 2000 даляраў. Па дадзеных аднаго з украінскіх вытворцаў бесьпілётнікаў, узброеныя сілы краіны маюць 6000 дронаў, але пацьвердзіць гэта нельга.

Камэрцыйныя дроны могуць быць абсталяваныя невялікімі бомбамі, аднак у асноўным яны выкарыстоўваюцца для выяўленьня варожых войскаў.

«Украіна ня мае такой колькасьці боепрыпасаў, як Расея, — кажа доктар Мірон. — Мець „вочы ў небе“ для ідэнтыфікацыі цэляў і вядзеньня артылерыйскага агню азначае для іх, што яны могуць лепш выкарыстоўваць тое, што маюць».

Аднак камэрцыйныя дроны значна менш магутныя, чым вайсковыя. DJI Mavic мае радыюс дзеяньня ўсяго 30 км і можа лятаць толькі 46 хвілін. Меншыя і таньнейшыя бесьпілётнікі лётаюць яшчэ менш часу і пераадольваюць меншыя адлегласьці.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Расейская дэлегацыя наведвала Іран дзеля вывучэньня баявых бесьпілётнікаў

Як кожны з бакоў абараняецца ад дронаў?

Расея выкарыстоўвае радарную абарону ад вайсковых бесьпілётнікаў і электронныя прылады ад камэрцыйных, кажа доктар Мірон.

«Расейскія войскі маюць вінтоўку Stupor, якая страляе электрамагнітнымі імпульсамі», — кажа яна. Гэта пазбаўляе камэрцыйныя дроны магчымасьці навігацыі з дапамогай GPS. Расейскія вайскоўцы таксама выкарыстоўвалі онлайн-сыстэмы, такія як Aeroscope, для выяўленьня і парушэньня сувязі паміж камэрцыйнымі бесьпілётнікамі і іх апэратарамі.

Яны могуць прывесьці да падзеньня бесьпілётніка або вяртаньня на базу, а таксама перашкодзіць яму адпраўляць інфармацыю. У сярэднім украінскі дрон працуе каля тыдня, гаворыцца ў паведамленьні «Русі».

Хто пастаўляе дроны?

Паводле зьвестак Белага дому, цяпер Расея закупляе ў Ірана вайсковыя бесьпілётнікі Shahid. Паўстанцкія сілы хусітаў у Емэне выкарыстоўвалі іх для нападаў на цэлі ў Саудаўскай Арабіі і ААЭ.

Іран можа перадаць Расеі сотні бесьпілётнікаў, папярэджваюць ЗША. Самі ЗША пастаўляюць Украіне каля 700 вайсковых бесьпілётнікаў «камікадзэ» Switchblade. Яны загружаныя выбухоўкай і рухаюцца па паветры, пакуль ня знойдуць цэль.

Кампанія SpaceX Ілана Маска дала Ўкраіне магчымасьць карыстацца сваёй сыстэмай спадарожнікавай сувязі Starlink. Гэта дае бясьпечную сувязь паміж камэрцыйнымі бесьпілётнікамі і апэратарамі.

Кампанія DJI спыніла пастаўкі бесьпілётнікаў у Расею і Ўкраіну.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Расейскае войска «зьбіла» 135% бесьпілётнікаў Украіны, — расьсьледаваньне

Як Украіна плаціць за дроны?

Украіна пачала збор сродкаў на закуп 200 вайсковых бесьпілётнікаў.

«Акрамя вялікіх бесьпілётных лятальных апаратаў, такіх як TB2, яны таксама разглядаюць невялікія бесьпілётныя лятальныя апараты зь нерухомым крылом», — кажа Ўотлінг.

Гурт Kalush Oechestra, які стаў пераможцам сёлетняга конкурсу песьні «Эўравізія», прадаў сваю ўзнагароду за 900 тысяч даляраў і накіраваў гэтыя грошы на набыцьцё ўкраінскіх бесьпілётнікаў ПД-2.