Якое значэньне мае набыцьцё Ўкраінай і Малдовай статусу кандыдатаў у чальцы Эўразьвязу? Наколькі доўгім будзе іх шлях да поўнага сяброўства? Як сёньняшняе рашэньне ЭЗ паўплывае на эўрапейскія пэрспэктывы Беларусі?
Гэтыя пытаньні на канале Свабода Premium абмяркоўваюць палітычныя аглядальнікі Радыё Свабода Юры Дракахруст і Валер Карбалевіч.
Карбалевіч
- Гэтае рашэньне — прынцыповы, гістарычны разварот Украіны ад Расеі, ад імпэрыі, ад «рускага сьвету» у бок Захаду, у бок Эўропы, у бок эўрапейскіх каштоўнасьцяў. Гэта зьмена цывілізацыйнага коду Ўкраіны.
- Многія аналітыкі пісалі, што без Украіны Расея ня будзе імпэрыяй. Сёньняшняе рашэньне — моцны ўдар па імпэрскай пэрспэктыве Расеі.
Валер Карбалевіч
- Калі б ня гэтая вайна Расеі з Украінай, ва Ўкраіны было б няшмат шанцаў стаць кандыдатам у ЭЗ. Сёньняшняе рашэньне дэманструе рашучасьць ЭЗ супрацьстаяць Расеі.
- Варта прыгадаць, з чаго пачаўся Эўрамайдан. Тады пад ціскам Масквы Віктар Януковіч адмовіўся падпісаць пагадненьне аб асацыяцыі з Эўразьвязам. Тады Расея была катэгарычна супраць гэтай формы супрацы Ўкраіны з ЭЗ, значна слабейшай, чым сяброўства ў ЭЗ.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Краіны ЭЗ ухвалілі статус кандыдатаў для Ўкраіны і Малдовы- Калі цяпер Пуцін кажа, што Расея ня супраць сяброўства Ўкраіны ў Эўразьвязе — ён робіць добрую міну пры кепскай гульні.
- Украіна атрымае вялікія грошы ад Эўразьвязу з адмысловых фондаў для кандыдатаў на выкананьне ўмоваў уступленьня ў Зьвяз.
- Калі вынесьці за дужкі вайну, якая зараз ідзе, мяркую, што Ўкраіне спатрэбіцца гадоў 10, каб падрыхтавацца да ўступленьня ў ЭЗ. Гэта мінімум.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Эўрапарлямэнт: Большасьць жыхароў Беларусі жадае жыць у вольнай, сувэрэннай і дэмакратычнай краіне- У 2009 годзе, калі прымалася праграма «Ўсходняе партнэрства» для Азэрбайджану, Армэніі, Беларусі, Грузіі, Малдовы і Ўкраіны, было агаворана, што ўдзел у гэтай праграме не дае пэрспэктывы ўступленьня ў ЭЗ. Цяперашні статус Малдовы і Ўкраіны такую пэрспэктыву дае, дае матывацыю рабіць рэформы.
- Узгадка Беларусі ў рэзалюцыі Эўрапарлямэнту наконт кандыдацтва ў ЭЗ Украіны і Малдовы азначае, што дзьверы Эўразьвязу не зачыненыя і перад Беларусьсю.
- Агрэсія Расеі супраць Украіны надала новую дынаміку працэсу пашырэньня ЭЗ пасьля працяглага замарожваньня гэтага працэсу.
- Калі ў Беларусі адбудуцца кардынальныя перамены, Беларусь таксама зможа прэтэндаваць на сяброўства ў ЭЗ.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Ці гатовы Захад уступіць у канкурэнцыю за Беларусь? Пра што гаварылі ў Эўрапарлямэнце
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.