Сваёй гісторыяй жыцьця ў блякадным горадзе і выратаваньня Міранда падзялілася з валянтэрамі ўкраінскага прадстаўніцтва Дзіцячага фонду ААН (UNISEF).
Цяпер іх прытулілі ў Нікапалі Днепрапятроўскай вобласьці. Але пяцігадовы сын усё яшчэ прачынаецца ўначы і пачынае ўцякаць і хавацца ад уяўных бомбаў.
У рацыёне толькі шклянка вады і кавалак печыва
Жыхарка Марыюпалю Міранда, маці пяцігадовага Артура, расказала, што рацыён яе пяцігадовага сына Артура ў блякадным горадзе складаўся з шклянкі вады ўдзень і кавалачка печыва ўвечары. Калі яны змаглі эвакуавацца зь ім у Нікапаль, дзіця памірала ад зьнясіленьня.
Хлопчыка выратавалі кропельніцы, гарачая ежа і клопат маці. Але пасьля жаху абстрэлаў хлопчык перастаў гаварыць і ўсьміхацца.
«Пасьля таго, што ён пабачыў і пачуў, пасьля выбухаў і абломкаў, ён цалкам замоўк. А другой гадзіне ночы ён прачынаецца, падымаецца і спрабуе ўцячы і схавацца. Таму што ў гэты час звычайна самалёт абстрэльваў Марыюпаль», — расказала валянтэрам 23-гадовая Міранда. Увесь час яна трымае маленькую сынаву далонь у сваёй руцэ.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Ключавая мэта — правесьці ў Марыюпалі «парад ваеннапалонных»». Вайсковы экспэрт — аб хадзе вайны на Данбасе«Людзі крычалі ад страху, калі пачыналі бамбіць»
У часе аднаго зь першых абстрэлаў Мірандзе давялося прыкрываць сына сваім целам.
«Я думала, што мяне зьнесла хваля, і я ледзь не адарвала сабе рукі, учапіўшыся за поручні ў пад’езьдзе, дзе мы хаваліся», — згадвае яна.
Інтэнсіўнасьць абстрэлаў нарастала, а гуманітарная сытуацыя ў горадзе з кожным днём пагаршалася.
«Не было сьвятла, вады, газу, ацяпленьня, мабільнай сувязі. Не было ні хлеба, ні лекаў», — дадала Міранда. Яна пацьвердзіла, што марыюпальцы зьбіралі дажджавую ваду і сьнег, каб выжыць.
Калі ў двары ўпалі снарады, а за вокнамі дзіцячай спальні загарэліся будынкі, Міранда разам са сваёй маці і сынам вырашылі шукаць прытулку ў цэнтры гораду. Два тыдні яны жылі ў будынку Марыюпальскага драматычнага тэатру, дзе, акрамя іх, хаваліся яшчэ сотні мірных жыхароў.
«Там былі цяжарныя жанчыны, жанчыны зь немаўлятамі, старыя і жывёлы. Усе былі напалоханыя і галодныя, дзеці плакалі. Ноччу людзі крычалі ад страху, калі пачыналі бамбіць».
Паводле Міранды, у тэатры не было ацяпленьня, сын пачаў мерзнуць. «Я спала, проста седзячы на тонкім матрацы на падлозе. А ён спаў у мяне на руках», — успамінае маці, дадаючы, што на падлозе побач зь імі спалі немаўляты.
У першыя дні ў тэатры сям’я амаль нічога ня ела. А Артур увесь час плакаў і прасіў малака. У той час у Марыюпалі ўжо пачаўся голад, крамы былі зачыненыя, ежа канчалася, а гуманітарныя калёны не даходзілі да гораду праз аблогу.
«Потым украінскія вайскоўцы адкрылі калодзеж з тэхнічнай вадой тушыць пажар. І арганізавалі палявую кухню», — расказала Міранда. Яна згадала непрыемны пах і прысмак тэхнічнай вады, якая, тым ня менш, стала для іх паратункам.
Жанчынам і дзецям выдавалі шклянку вады або супу ў дзень. «Суп — гэта вада, часам з кавалачкамі бульбы. А дзецям вечарам давалі печыва», — дадала маці.
Але неўзабаве абстрэламі зьнішчылі і палявую кухню каля тэатру, і людзі страцілі нават такую ежу.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Расеі абвясьцілі мэту другога этапу вайны ва Ўкраіне — выхад у Крым і Прыднястроўе: 58-ы дзень вайны Расеі супраць Украіны«Думала, сын ня выжыве»
На дзясяты дзень у тэатры ў Артура паднялася тэмпэратура. «Ён крычаў некалькі дзён. А потым вельмі аслабеў ад голаду».
Паводле Міранды, адзінай надзеяй для яе ў тыя часы быў «зялёны калідор». Кожны вечар перад сном яна казала сыну, што заўтра яны змогуць уратавацца.
«Хутка паедзем у добры сьвет, дзе будзе ежа, ложак, я цябе выкупаю, і ты будзеш глядзець мульцікі», — паўтарала яна хлопчыку замест калыханкі ў халоднай залі перапоўненага тэатру.
Не дачакаўшыся афіцыйнага зялёнага калідора, сямʼя самастойна выехала з гораду — папрасіліся ў спадарожную машыну. Мінуўшы некалькіх вайсковых блёкпастоў і пабываўшы пад артылерыйскімі абстрэламі, яны дабраліся да Нікапаля.
Міранда гуляе з Артурам пасьля выезду з блякаднага Марыюпалю
Там Артур атрымаў мэдычную дапамогу і паступова пачаў есьці і папраўляцца. Але стрэс і зьнясіленьне паўплывалі на яго псыхалягічны стан.
«Да вайны сын любіў гуляць, скакаць, сьмяяцца. А там ён увогуле перастаў усьміхацца, перастаў гаварыць. Вочы ўпалі, я думала, што ён ня выжыве. Цяпер яму лепш, але ўсё роўна часам нешта ўспамінае, падыходзіць да мяне, абдымае і плача. І я плачу разам зь ім», — расказала Міранда.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
На спадарожнікавых здымках зафіксавалі 300-мэтровую брацкую магілу ў акупаванай войскамі РФ вёсцы Мангуш каля МарыюпалюВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.