Свабода даведалася пра лёс некаторых буратаў, якія ўзімку паехалі на «вучэньні» у Беларусь.
«Гераічна загінуў падчас спэцапэрацыі ва Ўкраіне»
У бурацкіх СМІ і суполках «Вконтакте» — шматлікія паведамленьні пра гібель землякоў ва Ўкраіне. Свабода налічыла каля сотні буратаў, якія там загінулі.
Паведамленьні пра гібель вайскоўцаў з Буратыі, па назіраньнях Свабоды, сталі зьяўляцца ў суполках «Вконтакте» ад сярэдзіны сакавіка.
Паведамленьні былі цьмяныя: напрыклад, здымак вайскоўца і подпіс: «Загінуў. Вінаваты ў сьмерці адкажа перад судом».
Скрыншот паведамленьня аб гібелі
Пазьней паведамленьні пра гібель буратаў сталі насычаць падрабязнасьцямі.
З адкрытых крыніц вядома пра гібель жыхара Буратыі Максіма Канцова. Ён атрымаў званьне Героя Расеі пасьмяротна. Служыў у Расгвардыі, загінуў 24 сакавіка ва Ўкраіне.
Цяпер бураты дабіваюцца, каб званьне Героя Расеі атрымаў іх зямляк Балдан Цыдыпаў. У бурацкіх суполках «Вконтакте» пішуць, што Балдан Цыдыпаў удзельнічаў у вучэньнях у Беларусі. Потым — у «спэцапэрацыі» ва Ўкраіне.
«У канцы сакавіка лейтэнант у складзе мотастралковага батальёну трапіў у засаду. Ён здолеў разгарнуць сваю падбітую баявую машыну ўздоўж дарогі і сустрэчным агнём вывесьці з бою бранятэхніку праціўніка. Ён аддаў загад маладым салдатам зь іншых узводаў хутчэй пакінуць поле бою. Сам застаўся прыкрываць агнём адыход сваіх таварышаў па службе», — апісваюць СМІ і суполкі дзеяньні бурата.
Пасьля шматлікіх раненьняў Цыдыпаў трапіў на лячэньне ў шпіталь у Гомлі. Адтуль яго перавезьлі ў Санкт-Пецярбург. Ён прайшоў ужо сем апэрацыяў, страціў ступак.
Загінуў ва Ўкраіне і ўдзельнік расейска-беларускіх вучэньняў Давід Аруцюньян з Буратыі.
Гаворыцца, што ён быў дэсантнікам, служыў у 76-й гвардзейскай дэсантна-штурмавой дывізіі ў Пскове, удзельнічаў у вучэньнях «Саюзная рашучасьць» у Беларусі.
Усе паведамленьні пра гібель буратаў суправаджаюцца словамі «гераічна загінуў», «выконваючы воінскі доўг», «абараняючы нацыянальныя інтарэсы Расеі».
Камэнтары пад публікацыямі пра сьмерць буратаў на вайне ва Ўкраіне.
«Сьмелая дзяўчына езьдзіла да параненага брата ў Беларусь»
Свабода ня раз пісала, што ў шпіталях Гомля, Мазыра і Нароўлі лечацца параненыя расейскія вайскоўцы.
Суполка «Вконтакте» гораду Кяхта апісвае выпадак, як «сьмелая дзяўчына з вёскі Загустай Сэсэг Ракава паехала ў Беларусь да параненага брата». «Яна прывезла кучу мяса і пачаставала бузамі ўсю роту напавал! Хай ганарыцца Кіжынгінская даліна сваімі сынамі і дочкамі», — пішуць яе землякі.
Скрыншот паведамленьня пра Сэсэг Ракаву.
Свабода спрабавала скантактавацца з Сэсэг, але яна не адказвае на паведамленьні, як і сваякі іншых забітых і параненых буратаў.
Некаторыя сваякі загінулых ва Ўкраіне буратаў скардзяцца, што пра іхных блізкіх ніхто ня піша.
«Ва Ўкраіне загінуў наш брат. Але ніхто пра гэта ня піша! Сказалі — вайсковая таямніца», — скардзіцца ў камэнтарах жыхарка бурацкай вёскі Орлік.
Яшчэ дзьве жыхаркі Буратыі таксама пішуць, што пра іхных родных афіцыйна не напісана, што яны загінулі ва Ўкраіне.
У суполцы «Вконтакце» таксама шукаюць цяжарную маладую жанчыну з Кяхты, хлопец якой прапаў бязь вестак ва Ўкраіне.
Як «мірнае насельніцтва» Буратыі адчувае на сабе вайну
У сталіцы Буратыі Ўлан-Удэ на гіганцкай галаве Леніна ўсталявалі расейскі сьцяг зь літарай Z. Гэты здымак абляцеў многія СМІ і сацыяльныя сеткі. Але ня ўсе бураты былі згодныя з такой інсталяцыяй.
«Жонкі вайскоўцаў прасілі прыбраць расейскі сьцяг з літарай Z у цэнтры Ўлан-Удэ», — пішуць мясцовыя СМІ. Яны хочуць, каб літару Z замянілі на V, «бо менавіта пад такім сымбалем працуюць нашы бурацкія вайскоўцы ва Ўкраіне».
У Буратыі таксама чакалі ўцекачоў з Украіны. Для іх падрыхтавалі 1400 месцаў у санаторыях. Але, скардзяцца мясцовыя СМІ, пакуль людзей прыехала мала. Дакладная лічба не называецца, толькі кажуць, што гэта людзі з Данбасу.
Таксама бураты зьбіраюць гуманітарную дапамогу для землякоў на вайне, адпраўляюць ім пасылкі.
Як паведамляюць мясцовыя СМІ, бурацкія артысты езьдзілі падымаць «баявы дух» землякоў ва Ўкраіну.
«Канцэрты прайшлі на 11 пляцоўках, у тым ліку ў Луганску і Данецку», — напісалі ў мясцовых выданьнях.
Буратыя — адзін з найбяднейшых рэгіёнаў Расеі. Мясцовыя ўлады прынялі рашэньне «на час прабачыць пазыкі» вайскоўцам, якія паехалі ва Ўкраіну.
«Выканаўчыя вядзеньні стасоўна вайскоўцаў падлягаюць прыпыненьню», — паведаміла прэсавая служба судовых выканаўцаў Буратыі. Такую норму прынялі, бо вайскоўцы, якія цяпер ва Ўкраіне, прызнаныя «вэтэранамі баявых дзеяньняў».
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
З кім ваюе Ўкраіна: расейскае войска ў асобах. РасьсьледаваньнеВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.