Украінская і расейская дэлегацыі пачалі перамовы раніцай 29 сакавіка ў турэцкім Стамбуле. Гэта першая сустрэча за апошнія больш чым за два тыдні. Перамовы плянуюцца на тры дні.
ШТО АДБЫВАЕЦЦА СЁНЬНЯ:
Перамовы ў Стамбуле, контратакі ўкраінцаў пад Кіевам і Крывым Рогам, ракетны напад на Мікалаеў. 34-ы дзень вайны Расеі супраць УкраіныШто сказалі прадстаўнікі Ўкраіны
Кіраўнік украінскай дэлегацыі на перамовах у Турэччыне Давід Арахамія заявіў аб перадачы Расеі праекту пагадненьня аб міжнародных гарантыях бясьпекі для краіны і спыненьні вайны на ўкраінскай тэрыторыі. Праект прадугледжвае
- Міжнароднае пагадненьне аб гарантыях бясьпекі для Украіны «падобна артыкулу 5 NATO, але яшчэ больш жорсткае». Сярод краін-гарантаў – Вялікабрытанія, Кітай, Расія, ЗША, Францыя, Турцыя, Германія, Канада, Італія, Польшча, Ізраіль.
- Гарантыі міжнароднай бясьпекі часова не будуць дзейнічаць на тэрыторыі АРДЛО і акупаванага Крыма.
- Краіны-гарантыі павінны не толькі не пярэчыць супраць далучэньня Ўкраіны да Эўразьвязу, але і дапамагаць у гэтым.
- Калі ключавыя палажэньні ў дамове могуць быць замацаваныя, Украіна можа замацаваць свой цяперашні статус пазаблёкавай бязьядзернай дзяржавы ў форме пастаяннага нэйтралітэту.
- Плянуецца рэфэрэндум, на якім украінцы выкажуць сваю пазыцыю адносна гэтага пагадненьня. Пасьля яго – ратыфікацыя пагадненьня парлямэнтамі краін-гарантаў і парлямэнтам Украіны.
- Прапануецца правесьці перамовы аб статусе Крыма і Севастопаля на працягу 15 гадоў. На працягу гэтага часу Украіна і Расея ня будуць выкарыстоўваць ваенную сілу для вырашэньня гэтага пытаньня.
- Пытаньні АРДЛА вынесены ў асобны пункт, які будуць разглядацца прэзыдэнтамі Ўкраіны і Расеі.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Стамбуле пачаліся перамовы паміж Расеяй і Ўкраінай. Эрдаган зьвярнуўся да дэлегацыяў: «Усе чакаюць добрай весткі»«Мы настойваем, каб гэта было міжнароднае пагадненьне, якое падпішуць усе гаранты бясьпекі, яно будзе ратыфікавацца парлямэнтамі, каб не паўтараць памылку з Будапэшцкім мэмарандумам», — заявіў Давід Арахамія.
«Краіны-гаранты будуць, паводле аналягу артыкулу 5 пагадненьня NATO, але мэханізм актывацыі больш жорсткі, бо ў NATO няма абмежаваньняў, колькі яны могуць праводзіць кансультацыі, — калі нешта адбылося, то абмеркаваньне можа працягвацца і год. Мы кажам аб трох днях на кансультацыі, і калі гэта вайна, агрэсія ці вайсковая апэрацыя, то краіны-гаранты маюць юрыдычны абавязак надаць нам дапамогу — зброю, сілы, узбраеньнем, закрыць неба — усё тое, чаго нам зараз так не хапае», — сказаў ён.
Ён удакладніў, што гарантамі бясьпекі Ўкраіны прапанавалі выступіць чальцам Рады Бясьпекі ААН — Вялікай Брытаніі, Кітаю, ЗША, Францыі, Турэччыне, Нямеччыне, Канадзе, Італіі, Ізраілю. «Сябрам Рады Бясьпекі ААН ёсьць і Расея, але гэта асобны момант», — дадаў Давід Арахамія.
Пакуль, паводле яго, за межамі гэтага пагадненьня застаюцца Крым і Севастопаль, а таксама часова акупаваныя тэрыторыі Луганскай і Данецкай абласьцей. У праекце дакумэнту таксама прадугледжана, што ўсе краіны-гаранты не аспрэчваюць інтэграцыю Ўкраіну ў Эўразьвяз і нават гэтаму дапамагаюць.
У сваю чаргу ўкраінскі дыплямат Аляксандар Чалы, які ўзначальвае юрыдычную групу дэлегацыі Ўкраіны, падкрэсьліў, што гэтае пагадненьне — шлях да міру і аднаўленьня тэрытарыяльнай цэласьці.
«Калі нам удасца замацаваць усе абавязкі гарантаў, а для нас гэта прынцыповае патрабаваньне, то Ўкраіна фактычна зафіксуе свой сёньняшні статус пазаблёкавай і бязьядзернай дзяржавай у форме сталага нэўтралітэту, што гістарычна ўжо зафіксавана ў нашай дэклярацыі аб сувэрэнітэце, ухваленай 14 ліпеня 1990 году», — заявіў Аляксандар Чалы.
У прыватнасьці, паводле яго, гэта азначае, што Ўкраіна ня будзе разьмяшчаць замежныя вайсковыя базы і кантынгенты, а таксама ня будзе ўступаць у вайскова-палітычныя зьвязы.«Вайсковыя вучэньні будуць адбывацца са згоды краін-гарантаў. Але прынцыпова будзе палажэньне, што ніхто ня будзе выступаць супраць уступу ў Эўразьвяз», — дадаў ён.
Дарадца кіраўніка Офісу прэзыдэнта Ўкраіны Міхайла Падаляк адзначыў, што Крым уключаны ў асобны пункт дагавору, у якім прапануецца зафіксаваць пазыцыю Ўкраіны і Расеі цягам 15 гадоў праводзіць двухбаковыя перамовы аб статусе Крыму і Севастопаля.
«Асобным пунктам мы прапануем Расеі наступнае: што Ўкраіна і Расея ня будуць цягам часу, пакуль будуць праводзіцца перамовы, выкарыстоўваць вайсковыя сілы, каб вырашыць пытаньне Крыму», — патлумачыў Міхайла Падаляк.
На думку лідэра крымскататарскага народу Ўкраіны Мустафы Джэмілева, такая фармулёўка наконт Крыму фактычна азначае прызнаньне Расеяй факту акупацыі Крыму.
«Адпаведна з Жэнэўскай канвэнцыяй 1949 году аб статусе акупаваных тэрыторый, на акупаванай тэрыторыі Крыму павінна дзейнічаць украінскае заканадаўства. Гэта для нас вельмі важна», — дадаў ён.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
FT: Расея больш не патрабуе падчас перамоваў «дэнацыфікацыі» ЎкраіныШто сказалі прадстаўнікі Расеі
Кіраўнік расейскай дэлегацыі Ўладзімір Мядзінскі заявіў, што:
- Расея ня супраць уваходжаньня Ўкраіны ў Эўразьвяз.
- Украіна адмаўляецца ад імкненьня вярнуць Крым і Данбас ваенным шляхам.
- Кіеў абяцае адмовіцца ад уступленьня ў ваенныя саюзы.
- Прапановы Кіева прадугледжваюць абвяшчэньне Ўкраіны пастаянна нэўтральнай дзяржавай пад міжнародна-прававымі гарантыямі.
- Прапановы Ўкраіны — канструктыўны крок па накірунку да кампрамісу, Расея іх разгледзіць.
- Сустрэча Пуціна і Зяленскага магчымая адначасова з парафаваньнем дамовы Расеі і Украіны на ўзроўні МЗС, дадаў Мядзінскі.
Пасьля перамоваў у Стамбуле паміж расейскай і ўкраінскай дэлегацыямі намесьнік міністра абароны Расеі Аляксандар Фамін падчас падыходу да прэсы абвясьціў пра рашэньне Масквы «кардынальна скараціць баявыя дзеяньні на кіеўскім і чарнігаўскім кірунках».
«У сувязі з тым, што перамовы па падрыхтоўцы дамовы аб нэўтралітэце і бязьядзерным статусе Украіны, а таксама аб прадастаўленьні Ўкраіне гарантый бясьпекі пераходзяць у практычную плоскасьць, з улікам абмеркаваных у ходзе сёньняшняй сустрэчы прынцыпаў міністэрствам абароны РФ у мэтах павышэньня ўзаемнага даверу і стварэньня неабходных умоў для далейшага вядзеньня перамоваў дасягненьня канчатковай мэты ўзгадненьня і падпісаньня вышэйузгаданай дамовы прынята рашэньне кардынальна ў разы скараціць ваенную актыўнасьць на Кіеўскім і Чарнігаўскім напрамку.
Зыходзім з таго, што ў Кіеве будуць прыняты адпаведныя асноўныя рашэньні і павінны быць створаны ўмовы для далейшай нармальнай працы», — сказаў намесьнік міністра абароны Расеі Аляксандар Фамін.
Ён таксама заклікаў Украіну строга выконваць Жэнэўскую канвэнцыю, у тым ліку, у кантэксьце гуманнага абыходжаньня ў адносінах да ваеннапалонных.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Расейскае міністэрства абароны паведаміла аб «скарачэньні актыўнасьці» пад КіевамГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
FT: Расея больш не патрабуе падчас перамоваў «дэнацыфікацыі» ЎкраіныВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.