Электронныя сыстэмы «Беларускай чыгункі», пашкоджаныя ў першыя дні вайны Расеі супраць Украіны, цалкам аднавілі працу прыкладна праз два тыдні пасьля 24 лютага. Аднак дывэрсіі на чыгунцы Беларусі, якую камандаваньне Ўзброеных сілаў Расеі надалей актыўна выкарыстоўвае ў лягістычных мэтах, працягваюцца і праз месяц пасьля расейскага ўварваньня. Нават нягледзячы на пільную ўвагу беларускіх спэцслужбаў.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Рэйкавая вайна. Як беларусы спрабуюць спыніць расейскую армію7 выпадкаў зьнішчэньня абсталяваньня ад пачатку вайны ва Ўкраіне
За апошнія тры дні на беларускай чыгунцы адбыліся адразу дзьве значныя дывэрсіі. У абодвух выпадках пашкоджана чыгуначнае абсталяваньне коштам у дзясяткі тысяч даляраў.
Першая дывэрсія адбылася на Дзень Волі 25 сакавіка. У першыя гадзіны пасьля поўначы невядомыя падпалілі адразу дзьве шафы СЦБ (з прыладамі сыгналізацыі, цэнтралізацыі і блякаваньня. — РС) на перагоне паміж Барысавам і станцыяй Навасады.
Яшчэ дзьве такія ж шафы былі падпаленыя ў ноч з 27 на 28 сакавіка на перагоне паміж Асіповічамі і станцыяй Вярэйцы. Пра гэта афіцыйна паведаміла Міністэрства надзвычайных сытуацыяў. Паводле ведамства, зьнішчэньне аўтаматыкі на рух цягнікоў не паўплывала.
Гэта ня першыя падобныя выпадкі. Яшчэ ў канцы лютага на беларускай чыгунцы невядомыя зьнішчылі прынамсі дзьве такія прылады — ля Стоўпцаў і ля Астанкавічаў у Гомельскай вобласьці. У сярэдзіне сакавіка абсталяваньне было пашкоджанае на лініі, якая злучае Маладэчна з Полацкам.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Хапалі праз чуткі аб магчымай дывэрсіі на МНПЗ». За што ў Мазыры затрымалі 33 чалавекіШто такое шафы СЦБ і чаму дывэрсанты зьнішчаюць менавіта іх
Шафы СЦБ (іншая назва — рэлейныя шафы. — РС) можна пабачыць шмат дзе на чыгунцы. Звычайна шэрыя мэталічныя шафы вышынёй каля 2 мэтраў разьмяшчаюцца на перагонах побач са станцыямі. Унутры такой прылады — электратэхнічнае абсталяваньне, якое рэгулюе працу чыгуначнай аўтаматыкі: сьвятлафораў, сыгналізацыі, іншых кампанэнтаў, неабходных для рэгуляваньня руху цягнікоў. Бяз гэтага абсталяваньня альбо кіраваць рухам немагчыма, альбо яго неабходна наладжваць у ручным рэжыме, што непазьбежна запавольвае рух цягнікоў па магістралях, утвараюцца заторы. Праз пашкоджаньне шафаў СЦБ, напрыклад, на чыгуначных перагонах перастаюць працаваць сэмафоры. У выніку машыністы проста не разумеюць, ці можна ім працягваць рух, і вымушаныя зьвязвацца з дыспэтчарамі.
«Гэта вельмі непрыемная для чыгуначнікаў рэч, — патлумачыў наступствы зьнішчэньня шафаў у размове са Свабодай супрацоўнікаў БЧ. — Трэба зноў там усё наладжваць, рамантаваць, гэта займае шмат часу і каштуе грошай. Да сыходу цягнікоў з рэек такія пашкоджаньні не прывядуць, імавернасьць катастрофы невялікая. Але рух можа быць моцна запаволены. Асабліва калі аўтаматыка перастае працаваць ля чыгуначных вузлоў з ажыўленым рухам, як зрабілі зараз ля Барысава і Асіповічаў. Той, хто гэтым займаецца, добра ведае, што менавіта ён зьнішчае».
Як паведаміў Свабодзе чыгуначнік, кошт адной шафы СЦБ можа даходзіць да дзясятка тысяч даляраў. Ва ўмовах пастаяннага недахопу грошай, у якія БЧ трапіла праз рэзкі спад грузавых перавозак, аднаўляць абсталяваньне яшчэ больш складана.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Рэйкавая вайна» ў Беларусі працягваецца. Генпракуратура вінаваціць затрыманых дывэрсантаў у тэрарызьмеПерагоны пачалі патруляваць АМАП і САХР
Рэакцыя ўладаў на зьнішчэньне чыгуначнага абсталяваньня была ужо пасьля першых выпадкаў у лютым. Завялі некалькі крымінальных справаў па артыкулах «Акт тэрарызму», адбыліся паказальныя затрыманьні з прызнаньнямі на камэру і публікацыяй у праўладных тэлеграм-каналах. У Стоўпцах супрацоўнікі спэцслужбаў некалькі тыдняў запар правяралі усіх, хто нейкім чынам «засьвяціўся» ў пратэстах 2020 году, для часткі людзей гэта скончылася адміністрацыйнымі арыштамі.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Стоўпцах выязныя групы ГУБАЗіК і СОБР другі тыдзень тэрарызуюць мясцовых, - жыхары горадуАднак, паводле інфармацыі Свабоды, прынамсі выканаўцаў дывэрсіі на чыгунцы ў раёне Стоўпцаў пакуль так і не знайшлі. СК таксама афіцыйна не паведамляў пра раскрыцьцё гэтага злачынства. Жыхара раённага цэнтру Сяргея Глебку, якога спачатку падазравалі ў арганізацыі дывэрсіі, у выніку пачалі судзіць па іншым артыкуле і за іншае здарэньне.
Пры гэтым дзейнасьць чыгуначных дывэрсантаў прымусіла спэцслужбы патруляваць чыгуначныя перагоны. Такога на беларускай тэрыторыі не было з часоў «рэйкавай вайны», якую разгарнулі партызаны перад наступальнымі апэрацыямі савецкай арміі ў канцы Другой сусьветнай вайны. Пра «новаўвядзеньні» пачалі пісаць у групах аматараў чыгункі ў сацыяльных сетках. У сторыз інстаграм-каналу shults_rail, прысьвечанага беларускай чыгунцы, зьявілася паведамленьне пра небясьпеку быць затрыманым для кожнага, хто зьявіцца на чыгуначным перагоне. Гэтыя зьвесткі пацьвярджаюць і іншыя крыніцы.
«Дарагія падпісчыкі, не зьяўляйцеся на перагонах нават блізка, калі ня хочаце быць затрыманымі САХР, — гаварылася ў ім. — Не выходзьце на перагоны! Не зьяўляйцеся блізка чыгункі, асабліва з фотатэхнікай».
Вырасла ўвага спэцслужбаў і да чыгуначнікаў і іх сямейнікаў. Паведамленьне аб ператрусах у сувязі з дывэрсіямі зьявіліся ў спэцыялізаваным тэлеграм-канале @bel_zhd.
«Калі вы ці нехта з вашых знаёмых/сваякоў працуе ці працаваў на чыгунцы, то магчымыя ператрусы з мэтай знайсьці ахвярных казлоў за апошнія падзеі на «Беларускай чыгунцы», — гаворыцца ў ім. — Падобныя выпадкі ўжо ёсьць. Артыкулы ў пастановах, па якіх праходзяць ператрусы, 358 КК — «Шпіянаж», 356 КК — «Здрада дзяржаве», 289 КК — «Акт тэрарызму».
Чыгуначнікі таксама паведамляюць пра масавыя праверкі супрацоўнікаў у дэпо па ўсёй краіне. Вынікі такіх захадаў часам нават абмяркоўваюцца на сходах. Матэрыялы аднаго з такіх ідэалягічных мерапрыемстваў, якое магло адбыцца ў Лідзе, трапілі ў інтэрнэт.
Тымчасам рух эшалёнаў з расейскай вайсковай тэхнікай на беларускай чыгунцы не спыняецца. Іх рэгулярна заўважаюць як у руху, так і падчас прастою на вузлавых станцыях. Найчасьцей паведамленьні і фота з расейскай вайсковай тэхнікай на чыгуначных плятформах зьяўляюцца з Гомля, Мазыра і Рэчыцы.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Маскуюць пад шкло і трубы». Як расейскія войскі могуць выкарыстоўваць беларускую чыгунку для падвозу боепрыпасаўВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.