Беларускі Чырвоны Крыж штодня дае справаздачы пра дапамогу ўкраінскім уцекачам. Паводле арганізацыі, па стане на 22 сакавіка яны аказалі дапамогу 626 украінцам. 437 чалавек нібыта паселеныя ў санаторыі пад Гомлем.
Беларускія валянтэры ўдакладнілі, што ўкраінцаў цяпер пасялілі ў санаторыях «Залатыя пяскі», «Чонкі» і «Машынабудаўнік».
Пэнсіянэрка Марыя (імя зьмененае дзеля бясьпекі) праседзела ў падвале 5-павярховага дому ў Гастомелі 24 дні.
«Каля нас аэрадром і ваенная частка. Ракеты сталі ляцець адразу, з 24 лютага. Пачаўся гэты жах, вусьціш. Ужо 25-га [лютага. — РС], здаецца, расейцы павесілі на аэрапорце свой сьцяг. Мы тым часам сядзелі ў падвале. Не было ўжо ані сьвятла, ані газу, анічога. Нас у падвале было спачатку чалавек 15, потым ужо было 8 чалавек. Падвал халодны, сядзелі ў цемры. Каб было нейкае асьвятленьне, у слоік налівалі алей, клалі вату і палілі. Таму мы былі ўсе чорныя, закураныя», — расказвае ўкраінка.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Чарнобылі зьнішчылі аналітычную лябараторыю, у Чарнігаве — мост празь Дзясну. 28-ы дзень вайны Расеі супраць Украіны«Забралі тэлефоны, выламалі ўсе дзьверы, сказалі — „дзеля вашай бясьпекі“»
На каторысьці дзень у падвал зайшлі кадыраўцы.
«Яны зайшлі са зброяй, накіраванай на нас. І кажуць: „Ня бойцеся, мы прыйшлі вас абараняць“. Запатрабавалі аддаць ім усе тэлефоны і ключы ад кватэр. Патлумачылі, што гэта „для вашай бясьпекі“. Сказалі, што дзьверы павыломваюць — „для бясьпекі“. Мы там сядзелі і калаціліся — і дзеці, і мы. У цемры хлопец адзін, студэнт, спалохаўся і схапіўся за маю руку. Было страшна. І вось яны вартавалі потым нас са зброяй. Прыносілі ежу — відаць, разрабавалі нашы крамы. Мы практычна не былі на вуліцы, ня ведалі ніякіх навін.
Яны, калі выбілі дзьверы ў кватэрах, кампутары проста з вокнаў выкідалі — каб ніхто ні з кім не зьвязаўся, нікуды не напісаў. Мы неяк выйшлі на вуліцу зь іх дазволу і ўбачылі, што робіцца. Дамы разьбітыя, іншыя — гараць. Я набралася сьмеласьці і спыталася ў кадыраўцаў: „Ці можам мы пайсьці адсюль у якое сяло?“ Але яны нам не дазволілі. Потым у нашым падвале памерлі дзьве жанчыны. Мы іх пахавалі проста ў двары», — расказвае Марыя.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Украінскае войска заявіла, што атачыла расейцаў у Ірпяні пад Кіевам, у баях бярэ ўдзел беларускі батальён імя Каліноўскага«Мы ім казалі „дзякуй“ — такая проста падзяка зь пекла»
Яна кажа, што 24 дні ў падвале не здымала абутку — баялася, што не пасьпее абуцца пры патрэбе.
«Калі яны аглядалі маю кватэру, то знайшлі мае ўзнагароды і пачалі крычаць, што я вайсковая. Але гэта ня так. Яны, можа, блага чытаюць. Але неяк супакоіліся. Потым кадыраўцы ўжо пакідалі горад і сказалі нам: „Мы вось добрыя, мы вам мір прынесьлі, а прыйдуць расейцы, і вам будзе хана“. Яшчэ яны казалі: „Мы вас разумеем, мы самі некалі сядзелі па падвалах“. І казалі рознае. Нібыта яны ехалі на вучэньні, і вось „так атрымалася“. Потым яны запісвалі зь людзьмі відэа, што нібыта людзі ім удзячныя, „што нас кармілі“. Жанчына адна адвярнулася і плакала. Мы запісалі тое відэа, каб людзі бачылі проста, што мы жывыя. Такі, ведаеце, „дзякуй“ — проста пякельная падзяка, проста зь пекла», — кажа ўкраінка.
«Беларусы дапамагалі і прасілі прабачэньня»
Потым, паводле Марыі, прыйшлі расейскія вайскоўцы. Яны сказалі людзям, што павязуць іх «у тыл, у Беларусь».
«Пад’ехалі на такіх белых браніраваных машынах, квадратных, кшталту невялікіх аўтобусаў. На іх былі надпісы „Дзеці“ і „Людзі“. І так „хутка, хутка, хутка“ на нас, і павезьлі. Ехалі праз Чарнобыльскую зону. Там так ціха. Забралі пашпарты. Тэлефонаў у нас і так не было — кадыраўцы ж адпачатку іх забралі. Мы клялі сябе, што не сышлі з Гастомеля ў першы дзень.
Прывезьлі на мяжу. Там ужо быў беларускі Чырвоны Крыж. Аддалі пашпарты. Ну, і потым нас усіх завезьлі ў санаторыі. Прыходзілі валянтэры, людзі розныя, беларусы, прыносілі дапамогу — і ежу, і вопратку, і ўсё пыталіся: „Чым дапамагчы?“. Некаторыя і плакалі разам з намі, і прасілі прабачэньня.
Мы проста пакуль адыходзім ад усяго перажытага. Мы хоць памыліся, бо былі чорныя ўсе. Ведаеце, якая моцная пайшла пераацэнка: цяпер ані грошы, ані дамы — нічога не каштоўна для нас», — дадала Марыя.
Яна кажа, што частка ўкраінцаў плянуюць паехаць у Польшчу, частка хоча вярнуцца ва Ўкраіну — таксама праз Польшчу.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Вечнае кола, граблі, сцэнар сэрыялу. З чым у мэмах параўноўваюць Чарнабаеўку, якая стала кашмарам для расейскага войска ва ЎкраінеВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.