«Заставалася адна пачка макароны. Але прыехалі ўкраінскія валянтэры і дапамаглі»
Беларуска Ірына два гады жыве ў Адэсе. Тут ужо пасьпела купіць жытло.
«Як і ва ўсіх — заблякавалі карткі, і беларускую, і ўкраінскую. Я яшчэ пасьпела хоць лекі па картцы набыць у аптэцы — і ўсё. У аддзяленьне банку ісьці няма сэнсу, яны не працуюць. Раней у банку сказалі ў прынцыпе, што можна прыйсьці пасьля таго, як скончацца ваенныя дзеяньні. У нас тут чат свой, беларусаў. І я бачу, што некаму з-за мяжы дапамаглі, нехта наяўнымі падзяліўся, некаму ўкраінцы далі прадуктаў», — кажа Ірына.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Нашы хлопцы гатовыя кроўю адкупіць тую няславу, якая цяпер ліецца на беларусаў». Як беларускія добраахвотнікі едуць ва ЎкраінуУ крамах прадукты ёсьць, хоць асартымэнт і скараціўся.
«Цукру, грэчкі, солі няма. Цяжкасьці бываюць з малочнай прадукцыяй. Насамрэч на забесьпячэньне скардзіцца не выпадае. Мне было цяжка, бо заставаўся адзін пачак макароны. І я не магу ісьці, прасіць… Тым больш у каго? На нашай пляцоўцы з васьмі кватэр толькі я засталася. Дый ёсьць людзі, якія значна больш маюць патрэбу ва ўсім, чым я. Але мае сябры паклапаціліся, знайшлі валянтэраў, і яны мне прывезьлі тысячу грыўняў. Я спыталася: «Ад каго гэта?», яны кажуць: «Ня ведаем, нам сказалі — мы прывезьлі». Дапамагаюць усе як могуць. Я эканомна яшчэ працягну. Я жартавала нават: «Ну, нарэшце я пахудзею ўжо!» — дадала беларуска.
Яна бядуе, што раней у Адэсе добра ставіліся да беларусаў, цяпер стаўленьне сапсавалася. «Што далей будзе — невядома. Але я не разумею, як можна перамагчы ўкраінцаў? Яны такія матываваныя, так дапамагаюць адзін аднаму, так мужна змагаюцца і ваююць. Тут не было ніколі ніякіх нацыстаў, пра якіх кажа расейская прапаганда, тут нікога ня крыўдзілі! Адкуль што бярэцца ў прапаганды? І ва ўкраінцаў вельмі моцны дух, яны нічога не баяцца», — зьдзіўляецца Ірына.
Яна дадала, што не панікуе, трымаецца, як і іншыя жыхары Адэсы.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Уночы бамбавалі Ахтырку; аднавіліся абстрэлы Марыюпалю. Як пачаўся трэці тыдзень вайны Расеі супраць Украіны«Сябры з-за мяжы пералічылі, трохі за працу прыйшло грошай»
У Марыны (імя зьмененае на просьбу гераіні. — РС), якая жыве ў Чарнігаве, таксама не працуюць карткі.
«Яшчэ адна заставалася, што працавала, — на яе сябры з-за мяжы пералічылі грошы, і за працу трохі прыйшло грошай. Цяпер так, што і сьвятла ў нас няма. Расейцы бомбы кідаюць, ракеты дзень і ноч. Так ляжаш спаць і не прачнесься, калі лясьне ў дом. Сырэны працуюць штодзень. Трапіла ў рыбную краму нядаўна, адстаяла доўгую чаргу. Ужо тавары разабралі да мяне. Ну, схапіла рыбу і марскую капусту. Больш нічога. Стаіш у чарзе, трывога пачынаецца, азіраесься па баках — куды падаць, дзе сховішча. 21 стагодзьдзе на двары! Як кажа штодзень мая сястра-ўкраінка: «Трымаемся!», — расказвае Марына.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Валюта толькі праз 14 дзён і праблемы з карткамі за мяжой. Якія абмежаваньні ўводзяць беларускія банкі«Каб духам ня падаць, трэба ісьці ў валянтэры»
Беларуска Аляксандра жыве ў Кіеве. Кажа, што іх раён даволі ціхі. Выбухі чуваць, але «не крытычна». Картка таксама заблякаваная.
«Нам дапамог сябар, у якога была неўкраінская картка. Так што ў нас яшчэ даволі добрае становішча. Я нават ня ведаю, як цяпер дапамагчы іншым беларусам? Толькі што дамаўляцца з украінцамі, каб, напрыклад, на іх карткі пералічыць дапамогу. У нашых крамах усё добра. Ну, хіба толькі няма яек, бульбы, малочныя прадукты зь перабоямі. Мы з голаду не памром. Ёсьць крупы, кансэрвы, нават мяса — даволі няблага», — падзялілася Аляксандра.
Міхаілу (імя зьмененае на ягоную просьбу. — РС) дапамаглі сваякі, якія выяжджалі ў Львоў і пакінулі яму наяўныя грошы.
«Мы ў такім цяпер прывілеяваным стане. Але карткі патрэбныя, каб, скажам, плаціць камунальныя і за тэлефон. Мы дамовіліся з суседзямі-ўкраінцамі, што яны будуць плаціць карткамі, а мы ім аддадзім наяўнымі. У нас адпачатку — а мы тут з 2021 году, — добрыя стасункі з суседзямі. У крамах ёсьць практычна ўсё. Мы ўчора былі на іншым раёне, дык там у крамах наогул чаго толькі няма. Той раён бамбяць, людзі зьехалі, таму, мусіць, няма асабліва каму разьбіраць прадукты. У майго прыяцеля заблякавалі таксама картку, дык ён з калегай-украінкай дамовіўся — яна дала яму сваю картку.
Мы з Кіева ня зьедзем. Мы тут набылі кватэру ўжо, учапіліся каранямі. Каб ня падаць духам, трэба ісьці ў валянтэры. Жонка мая хадзіла насыпаць пясок у мяхі для абарончых збудаваньняў», — кажа Міхаіл.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.