Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Турэцкі гамбіт


Валер Карбалевіч

На першы погляд, зьбіты Турэччынай расейскі самалёт можна было б разглядаць як сараеўскі стрэл, зь якога пачалася Першая ўсясьветная вайна. Бо ва ўмовах ваенна-палітычнага напружаньня ў адносінах паміж Захадам і РФ, здаецца, дастаткова малой запалкі, каб распаліць вялікі пажар.

Але, падаецца, усе бакі канфлікту паспрабуюць спусьціць яго на тармазах. Справа ня толькі ў тым, што вялікай вайны зь ядзернай дзяржавай ніхто ня хоча. Тут важны і такі нюанс. Хоць Турэччына і ўдзельніца НАТО, аднак яна займае, скажам мякка, асобную пазыцыю адносна Ісламскай дзяржавы (ІД), адрозную ад пазыцыі ЗША, краін ЭЗ. І ў такой сытуацыі падтрымліваць безаглядна Анкару заходнія краіны не імкнуцца.

Асобная гаворка пра дзеяньні Расеі ў гэтым рэгіёне. Яна паводзіць сябе там як слон у краме з посудам. Масква сваім уступленьнем у сырыйскую вайну шмат каго зачапіла. Акрамя новага канфліктнага поля з Захадам, Расея сапсавала адносіны з арабскімі краінамі, найперш з Саудаўскай Арабіяй, якая незадаволеная, што РФ падтрымлівае рэжым Асада.

Ці вось запуск новых ракет па ІД з Касьпійскага мора. Дзе Касьпій, а дзе Сырыя. Ракеты ж павінны ляцець праз тэрыторыі іншых дзяржаў. І як тым дзяржавам да гэтага ставіцца?

Нейкі падобны інцыдэнт у расейска-турэцкіх адносінах павінен быў здарыцца. Зьбіты самалёт — балючая пстрычка ў нос Маскве. Бо ўмяшаньне РФ у сырыйскі канфлікт — гэта пэўны выклік, непрыхаваная дэманстрацыя прэтэнзіяў Расеі на статус вялікай дзяржавы. І тут нейкая Турэччына зьбівае расейскі самалёт. Калі б гэта зрабілі ЗША, то іншая справа. Гэта нават было б у нечым ганарова. А тут нейкая Турэччына, якую расейцы разглядаюць толькі як месца адпачынку. Расейскаму мэнталітэту з гэтым цяжка зьмірыцца.

Але, зразумела, пачынаць вайну Расея ня будзе. Масква адказала па-іншаму. Вось разбамбілі турэцкі гуманітарны канвой. Плюс Масква ўвяла эканамічныя санкцыі.

Вядома, што любыя эканамічныя санкцыі — гэта двугострая зброя. Таму што б’е па ўласных інтарэсах. Асабліва варта зьвярнуць увагу на фактычную забарону турфірмам везьці турыстаў у Турэччыну. Гэтым рашэньнем Крэмль пакладзе на лапаткі расейскую турыстычную галіну. Бо адначасова забароненыя палёты і ў Эгіпет. І ў Парыж цяпер часова ніхто не ляціць з турысцкімі мэтамі.

Але Масква дзейнічае паводле прынцыпу: бі сваіх, каб чужыя баяліся. Так было з эмбарга на пастаўкі харчовых прадуктаў з ЭЗ. Так і цяпер.

Гэты расейска-турэцкі канфлікт зачапіў і Беларусь. Адменены візыт Лукашэнкі ў Маскву. Мяркуючы па ўсім, менавіта з-за гэтага інцыдэнту з самалётам. Бо Пуціну цяпер не да Беларусі.

Для Лукашэнкі, магчыма, гэта і добра. Пуцін цяпер у нэрвовым стане, і можна трапіць пад гарачую руку.

Дажыліся беларусы, што нейкі кіраўнік аднаго з вайсковых падразьдзяленьняў Расеі пачынае панукаць кіраўніцтва суседняй краіны.

Днямі ў расейскіх мэдыях зьявілася дзіўная інфармацыя. Начальнік апэратыўнага ўпраўленьня глаўкамату (апарату галоўнага камандаваньня) Паветрана-касьмічных сіл Расеі Аляксандар Ляпкін паведаміў, што хутка на аэрадроме «Бабруйск» зьявіцца расейская вайсковая эскадрыльля і верталётнае зьвяно, а таксама заклікаў беларускіх калегаў «паскорыць правядзеньне ўсіх неабходных працэдур па падрыхтоўцы названага пагадненьня да падпісаньня». Нібы і не было заяваў Лукашэнкі, што расейская авіябаза ў Беларусі непатрэбная. Дажыліся беларусы, што нейкі кіраўнік аднаго з вайсковых падразьдзяленьняў Расеі пачынае панукаць кіраўніцтва суседняй краіны.

Дарэчы, калі гэтыя пляны наконт расейскай авіябазы ў Беларусі зьдзейсьняцца, то інцыдэнт накшталт таго, што здарыўся на сырыйска-турэцкай мяжы, можа элемэнтарна адбыцца тут, у Беларусі. Ва ўмовах напружаньня, калі кожны бок імкнецца прадэманстраваць сілу на вузкай тэрыторыі, такое можа здарыцца нават выпадкова. Беларусам гэта трэба?

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG