Турэцкая авіякампанія Pegasus вярнула назад самалёты, якія ляцелі ў Маскву, і адмяніла некалькі рэйсаў. Turkish Airlines таксама адмяніла некалькі рэйсаў. Гэта адбылося пасьля заявы прэзыдэнта Ўкраіны Ўладзіміра Зяленскага аб тым, што расейскае неба становіцца «цалкам небясьпечным».
Што заявіў Зяленскі
Паводле слоў Уладзіміра Зяленскага, «бесьпілётнікі будуць зьяўляцца ў расейскім небе такім чынам, што давядзецца з гэтым лічыцца». Аднак Зяленскі падкрэсьліў, што Ўкраіна сама па сабе не нясе пагрозы для грамадзянскай авіяцыі.
Ён удакладніў, што рэжым «закрытага неба» ў першую чаргу закране Маскву, Санкт-Пецярбург і іншыя важныя напрамкі.
Першая рэакцыя Масквы
У адказ Уладзімір Пуцін назваў камэнтары Зяленскага «заяўкай на дзяржаўны тэрарызм».
Расейскія авіяцыйныя ўлады не дапусьцяць «істотных перапынкаў» у працы грамадзянскай авіяцыі, заяўляе Міністэрства транспарту Расеі. Тым часам, паводле The Moscow Times, у маскоўскіх аэрапортах пасьля заяў Зяленскага ўжо затрымалі або адмянілі амаль 80 рэйсаў.
У праваенных колах Расеі гучаць галасы абурэньня. Z-блогеры незадаволеныя тым, што Расея не нанесла ўдараў па ўкраінскіх «цэнтрах прыняцьця рашэньняў». Нядаўні адказ Пуціна на пытаньне, чаму Масква пазьбягае такіх удараў, таксама абураў грамадзкасьць, якая выступае за вайну.
«Мы зыходзім з таго, што нам патрэбныя людзі, якія разумеюць, што яны хочуць вырашаць пытаньні мірным шляхам, а ня проста зьнішчыць нашу эканоміку за 40 дзён, паставіць Расею на калені і нанесьці нам чарговы стратэгічны ўдар. Ну, нам патрэбныя нейкія перамоўшчыкі», — заявіў Пуцін.
Ці разумее Пуцін рэальны стан спраў на фронце, і ці зможа Ўкраіна закрыць неба над Расеяй?
У інтэрвію Расейскай службе Радыё Свабода гэта абмеркавалі палітоляг Іван Прэабражэнскі і спэцыялістам па бясьпецы Іван Ступак.
На думку Івана Ступака, заява Ўкраіны аб небясьпецы расейскай паветранай прасторы зьяўляецца адказам на нядаўнія дзеяньні Расеі, у тым ліку атакі бесьпілётнікаў і масіраваныя абстрэлы складоў, дзе захоўваюцца прадукты харчаваньня, лекі, бытавая тэхніка і будаўнічыя матэрыялы.
«Чаму Крэмль так узбуджаны магчымай блякадай паветраных перавозак? Калі Ўкраіне сапраўды ўдасца рэалізаваць гэты сцэнар, самалёты авіяцыйнага атрада „Расея“, якія перавозяць высокапастаўленых чыноўнікаў па ўсёй краіне і па ўсім сьвеце, будуць прыкаваныя да зямлі. Там, дзе іх прымаюць, напрыклад, на Кубе, у Паўночнай Карэі і Іране, канешне.
Бізнэс-авіяцыя, якой карыстаюцца расейскія вышэйшыя чыноўнікі, таксама будзе прыкаваная за зямлі, напрыклад, тыя, хто валодае самалётам Bombardier за 60 мільёнаў эўра, або тыя, хто арандуе самалёты. Верагодна, зьявіцца новая тэндэнцыя: купля асабістага цягніка», — кажа экспэрт па бясьпецы Іван Ступак.
Што значаць запалоханьні ад Пуціна і Мядзьведзева
Уладзімір Пуцін, выступаючы пасьля саміту ШАС у Бішкеку, заявіў, што калі хтосьці паспрабуе «праглынуць» Расею, то можа «атрымаць па зубам». Так растлумачыў ён сэнс сваёй заявы пра касатак і белых мядзьведзяў, зробленай на сустрэчы з настаўнікамі ў канцы жніўня.
Тым часам намесьнік старшыні Савета бясьпекі Расеі Дзьмітрый Мядзьведзеў пагражаў ударам па Нямеччыне: на яго думку, маўляў тая «заслугоўвае на прамы ўдар па ўсіх нямецкіх вытворчых магутнасьцях вайсковай тэхнікі» дзеля Ўкраіны.
«Калі сытуацыя Расеі на фронце абвастраецца, яна пачынае паводзіць сябе як вар’ят з ядзернай бомбай, крычучы: „Трымайце мяне, сямёра, я ўсё разьнясу. Не, мне больш не шкада сябе, мне няма чаго губляць, вы загналі мяне ў кут“. У пэўнай ступені гэтыя пагрозы спрацоўвалі ў мінулым. Але з кожным разам яны спрацоўваюць усё менш і менш, бо гэта як гісторыя пра хлопчыка, які крычыць „воўк!“, а ваўкі не прыходзяць», — кажа палітоляг Іван Прэабражэнскі.
«Расейскае кіраўніцтва відавочна само баіцца міжнароднай рэакцыі на падобныя крокі, і, адпаведна, замежныя лідэры ўсё зь меншай увагай ставяцца да падобных заяваў. Ці рыхтуецца Пуцін у такім выпадку ваяваць яшчэ гадамі?
Пуцін рыхтуецца ваяваць як мінімум бліжэйшыя пару гадоў: гэта бачна па эканамічных, адміністрацыйных і іншых захадах, якія прымае расейскае кіраўніцтва. Пуцін відавочна спадзяецца, што Ўкраіна абрынецца ў адносна агляднай будучыні, таму што ніякіх іншых сурʼёзных разьлікаў прадʼявіць тут нельга. У адваротным выпадку расейскіх рэсурсаў можа не хапіць для вайны», — лічыць Праабражэнскі.
ICAO заклікала да абароны грамадзянскай авіяцыі ў зонах канфліктаў
Міжнародная арганізацыя грамадзянскай авіяцыі ААН (ICAO) паўтарыла свой заклік да «большай прыхільнасьці дзяржаў-чальцоў абараняць грамадзянскую авіяцыю ад усіх рызык, зьвязаных з зонамі канфліктаў», — гаворыцца ў заяве арганізацыі ад 2 верасьня.
Заклік прагучаў на фоне «ўзрастаючай рызыкі выкарыстаньня зброі супраць грамадзянскіх самалётаў па ўсім сьвеце». ICAO спасылалася на пагрозы, сярод іншага, з боку сыстэм зброі далёкага радыюсу дзеяньня, бесьпілётнікаў, глушэньня глябальнай навігацыйнай спадарожнікавай сыстэмы і перадавых сыстэм супрацьпаветранай абароны.
«ICAO бачыць падвышаную рызыку таго, што грамадзянскія самалёты стануць мішэнямі або трапяць пад перакрыжаваны агонь, і хоць авіяцыйная галіна мае магчымасьць перанакіроўваць рэйсы і падтрымліваць апэрацыі падчас канфліктаў, гэтая апэрацыйная гнуткасьць не вырашае фундамэнтальную пагрозу бясьпецы», — гаворыцца ў заяве.