Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ці зможа новы ўрад вырашыць старыя праблемы?


Аляксандар Лукашэнка ў сваім выступе ў панядзелак патлумачыў апошнія кадравыя рашэньні і паставіў задачы перад новымі кіраўнікамі. Ці стаў пасьля гэтага больш зразумелым кадравы ператрус? Ці змогуць новыя кіраўнікі вывесьці эканоміку з крызісу? Чаму прэзыдэнт нават не ўзгадаў пытаньне дэвальвацыі беларускага рубля?

Удзельнікі: кіраўнік аналітычных праектаў кампаніі БелаПАН Аляксандар Класкоўскі і эканаміст Сяргей Чалы.

Навошта спатрэбіўся кадравы ператрус?

Валер Карбалевіч: «Лукашэнка прадставіў новага прэм’ера Андрэя Кабякова і трохі патлумачыў сэнс сваіх кадравых рашэньняў. Ці стала вам больш зразумела, навошта прэзыдэнт памяняў кіраўніцтва Адміністрацыі прэзыдэнта, Нацбанку, ураду?»

Аляксандар Класкоўскі
Аляксандар Класкоўскі

Аляксандар Класкоўскі: «Новы ўрад (адносна новы, бо там шмат знаёмых, старых пэрсонаў) створаны дзеля таго, каб у крызіснай фінансавай сытуацыі неяк утрымаць хоць бачнасьць адноснай стабільнасьці да прэзыдэнцкіх выбараў.

Я зьвярнуў увагу, што Лукашэнка ўсяляк падкрэсьліваў: маўляў, зьмена ўраду — гэта не спантаннае рашэньне, ён яго доўга ўзважваў. Думаю, у яго назапашваліся прэтэнзіі да ўраду, да Нацбанку і пэрсанальна да Мясьніковіча. І ў час, калі зьявіліся валютныя забурэньні, народ стаяў на вушах, узьнікла добрая падстава паказаць, што мудры і справядлівы цар убачыў гэтую сытуацыю і адхіліў тых, хто вінаваты ў гэтых узрушэньнях. Хоць трэба адзначыць: шмат хто з тых, хто пайшоў у адстаўку, атрымалі някепскія пасады».

Карбалевіч: «Але зьмена ўраду і кіраўніцтва Нацбанку ў пэрыяд грамадзкай напружанасьці — гэта дадатковы элемэнт нестабільнасьці».

Класкоўскі: «У іншых краінах зьмена ўраду азначае зьмену палітыкі. У Беларусі ўсе разумеюць, што палітыку вызначае Лукашэнка. Таму прозьвішча кіраўніка ўраду ня надта моцна ўплывае на грамадзкія настроі».

Сяргей Чалы
Сяргей Чалы

Сяргей Чалы: «Відавочна, што кадравыя зьмены — гэта ня пошук ахвярных казлоў. З выступу Лукашэнкі вынікае, што ён ня лічыць дзеяньні старога складу ўраду і кіраўніцтва Нацбанку няправільнымі. Фактычна, папярэдніх кіраўнікоў узнагародзілі новымі пасадамі. Таму і незразумела, навошта было мяняць іх.

Думаю, што згаданыя кадравыя рашэньні — гэта жэст адчаю Лукашэнкі. Увесь 2014 год прайшоў пад знакам устаноўкі Лукашэнкі ўраду і Нацбанку: рабіце што заўгодна, толькі захавайце стабільнасьць, абы не было дэвальвацыі. Хоць з самага пачатку было відавочна, што гэтая задача невыканальная. Бо трэба было альбо знайсьці шмат вонкавых рэсурсаў — па гэтым шляху ішлі, але таго, што дала Расея, ужо аказалася недастаткова. Альбо скараціць намінальныя заробкі, што непрымальна ў перадвыбарчы год.

У выніку давялося ісьці на, няхай і прыхаваную, дэвальвацыю. Што прывяло Лукашэнку ў адчай. У яго існуе нясьмелая надзея, што новыя кіраўнікі знойдуць, як ён казаў, новыя крэатыўныя крокі і ўсё само рассмокчацца. У наказах Лукашэнкі новаму ўраду не было канкрэтыкі. Былі агульныя словы пра падтрымку стабільнасьці».

Ці змогуць новыя кіраўнікі вывесьці эканоміку з крызісу?

Карбалевіч: «Выходзіць, што перад новымі (адносна новымі) кадрамі Лукашэнка ставіць усё тыя ж задачы: павысіць эфэктыўнасьць гэтай старой сацыяльна-эканамічнай мадэлі. Ці ён не разумее, што гэтая задача нерэальная, і спадзяецца выціснуць зь яе з новымі кадрамі нейкую эфэктыўнасьць? Ці ён усё разумее, і гэты кадравы ператрус — гульня на публіку і мае толькі піяраўскі сэнс?»

Класкоўскі: «Лукашэнка альбо іншых мэтадаў ня ведае, альбо ён іх не прымае. Паказальна, што ён адразу заявіў новаму прэм’еру: ніякай балбатні пра прыватызацыю. Напэўна, ягоныя дарадцы прапануюць яму і лібэральныя шляхі. Але Лукашэнка з палітычных меркаваньняў іх адмятае.

Лукашэнка прызвычаіўся, што ўсе пытаньні трэба вырашаць праз закручваньне гаек і тасаваньне кадраў

Ён прызвычаіўся, што ўсе пытаньні трэба вырашаць праз закручваньне гаек і тасаваньне кадраў. І пэўны сэнс у гэтым ёсьць — ня толькі рытуальны ці піяраўскі, ня толькі дзеля таго, каб паказаць электарату, што ён ня сьпіць у шапку.

Фактычна, гэта сталінскі падыход. Па-першае, калі пастаянна ператрэсваеш кадры, то рвуцца нейкія сувязі, прадухіляецца стварэньне пэўных груповак са сваімі інтарэсамі, якія могуць пагражаць уладзе Лукашэнкі.

Па другое, існуе эфэкт „новай мятлы“. Нават калі чалавека з старой абоймы перакінуць на новае месца, то чыста псыхалягічна напачатку ён рве жылы, стараецца паказаць, што недарэмна яго сюды прызначылі. І гэта дае пэўны эфэкт, няхай сабе і абмежаваны».

Чалы: «Асаблівых і піяраўскіх мэтаў тут ня бачна. Я настойваю на тым, што ўсе гэтыя дзеяньні — ад адчаю. Крызіс 2011 году аказаўся сур’ёзным псыхалягічным ударам для Лукашэнкі. Той крызіс паклаў канец унікальнай беларускай сацыяльна-эканамічнай мадэлі. Аказалася, што яна бяз крызісаў існаваць ня можа, у яе няма пэрспэктываў. Ідэя мадэрнізацыі была спробай апошні раз прымусіць бегчы гэтую дохлую клячу. Прычым сталінскімі мэтадамі. І адначасова — спадзяваньне на нейкі цуд, на нейкія крэатыўныя хады ўраду».

Чаму прэзыдэнт ня ўзгадвае пытаньня дэвальвацыі?

Карбалевіч: «Лукашэнка падчас многіх выступаў апошніх дзён нічога ня кажа пра галоўнае пытаньне, якое хвалюе цяпер грамадзтва: дэвальвацыю беларускага рубля. Чаму? Калі не казаць пра праблему, то яе нібыта і няма? Здаецца, гэтая тактыка нагадвае пазыцыю Лукашэнкі ў крызіс 2011 году».

Класкоўскі: «Паказальна, што галоўнае пытаньне, якое хвалявала ўчора журналістаў дрэсіраванага пулу, — гэта пытаньне пра тое, што расейская газэта „Ведомости“ прызнала Лукашэнку „Чалавекам году“.

Па-першае, гэта лёгіка ўсіх недэмакратычных дзяржаў. Гэта савецкая завядзёнка — замоўчваць вострыя праблемы. Як вядома, у СССР і самалёты ня падалі, і не было недахопаў. Паказальна, што з пачаткам валютнага крызісу ўлады сталі блякаваць незалежныя інфармацыйныя сайты.

Па-другое, ён сапраўды ня ведае, што рабіць з гэтымі валютнымі праблемамі. Думаю, у яго ёсьць спадзевы на тое, што, магчыма расейскі рубель пачне мацнець. Ёсьць спадзяваньні на дапамогу Расеі. Паказальна, што Мясьніковіч у апошнія часы свайго прэм’ерства прасіў кіраўніка расейскага ўраду Мядзьведзева аб фінансавай дапамозе.

Па-трэцяе, сапраўды, Лукашэнка спадзяецца на цуд. Ён ня раз праскокваў між Сцылай і Харыбдай, яму моцна шанцавала».

У цяперашніх валютных праблемах галоўны віноўнік — гэта Лукашэнка

Чалы: «Таму што ў цяперашніх валютных праблемах галоўны віноўнік — гэта Лукашэнка. Нагадаю, год таму ён казаў, што ёсьць нягоднікі, незалежныя эканамісты, якія кажуць пра неабходнасьць і непазьбежнасьць дэвальвацыі беларускага рубля, а я, маўляў, загадаў яе адмяніць, не парушаючы аб’ектыўных эканамічных законаў. І якраз напярэдадні „чорнай пятніцы“ ён казаў нешта падобнае.

Задача, якая ставілася Лукашэнкам перад урадам і Нацбанкам, была невырашальная і шкодная. Тая палітыка прывяла толькі да павелічэньня дысбалянсаў у эканоміцы. Ня самай правільнай была тактыка прывязкі беларускага рубля да даляра. Амэрыканская валюта пачала ўмацоўвацца — у выніку ўмацаваўся і беларускі рубель. І ўся гэтая бурная дзейнасьць па зьмене кадраў павінна была замаскаваць ягоную памылковую эканамічную палітыку».

Глядзець камэнтары (1)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG