На мінулым тыдні Міністэрства эканомікі апублікавала судовую пастанову пра прызнаньне банкрутам прыватнай фэрмэрскай гаспадаркі «Тэрра Гратыя», якая працавала ў Сеньненскім раёне. Але ў гэтым банкруцтве знайшлі незвычайныя абставіны, якія да таго прывялі.
Блогер aktybin_vtb у інстаграме расказаў пра тое, што прадпрыемства доўгі час было пасьпяховым і гадавала элітнае насеньне ў Сеньненскім і Беанковіцкім раёнах. Прадпрыемства расло, і ўладальнікі закуплялі новую тэхніку, а затым пабудавалі завод вытворчасьці сельскагаспадарчага насеньня.
Пры ім таксама стаў збожжасушыльны комплекс.
Гэтае прадпрыемства збудавала яшчэ кампанія «Тэрра Ностра», заснаваная ў Бешанковіцкім раёне ў 2019-м. Затым два прадпрыемствы працавалі супольна.
Збожжа і насеньне з комплексу карысталася попытам і трапляла пад увагу мясцовых уладаў. Асоба адзначалі посьпехі гаспадаркі ў Віцебскім абласным выканаўчым камітэце.
Orsha.eu зьвярнула ўвагу на паказьнікі, якія расказалі пра гэтае банкруцтва. Выданьне адзначыла, што звычайна гавораць пра банкруцтвы і суды дзяржаўных сельскагаспадарчых арганізацый, бо тыя высмоктваюць шмат бюджэтных сродкаў.
Агульныя даўгі фэрмы склалі 13,4 мільёна рублёў. А ўсе актывы ацанілі ў 13,2 мільёна. Гэта значыць, фэрма сама ня здолела разьлічыцца і таму збанкрутавала.
Акалічнасьць была ў лічбах. Журналісты прыйшлі да высновы, што банкруцтва «Тэра Гратыя» — наступствы эканамічнай палітыкі дзяржавы. Сярод паказьнікаў знайшлася вельмі цікавая лічба: даўгі іншых прадпрыемствў перад фэрмай. 12,8 мільёнаў рублёў самой гаспадарцы завініліся іншыя арганізацыі, а сярод іх — дзяржаўныя калгасы.
Гэта значыць, калі б гэтыя пазыкі вярнуліся, запазычанасьць «Тэра Гратыя» склала бы толькі 600 тысяч рублёў, што для такой буйной гаспадаркі, якая мела 9000 гектараў зямлі, няшмат. З доўгам крыху большым за паўмільёна рублёў банкі, якія працавалі з фэрмэрамі, імаверна, перакрэдытавалі бы такую суму.
Дзяржаўныя калгасы звычайна атрымліваюць ад дзяржавы сьпісаньне пазыкаў, гэтак адбылося і цяпер. Самыя яны плаціць па рахунках ня ў стане, пра што Свабода шматразова пісала ў сваіх публікацыях.
Як дзяржава ратуе стратныя прадпрыемствы?
Сёлета ў студзені больш за траціну ад усіх кампаніяў у Беларусі (без уліку малога прадпрымальніцтва) працавалі з стратамі, як вынікае з дадзеных Белстату. Агулам за мінулы год гэты паказьнік склаў 13,3%.
У красавіку 2026 годзе ўрад Беларусі чарговы раз фінансава падтрымаў некалькі стратных заводаў. Цягам 2025 году ім аказалі фінансавую падтрымку, а цяпер дзяржава павялічыла ў статутных фондах гэтых прадпрыемстваў сваю долю на суму аказанай падтрымкі. Такі мэханізм ужываюць, каб заводы не вярталі гэтых грошай. Сумы падтрымкі падрабязна апісаныя ў пастанове Савету міністраў. Паводле яе летась:
- «Беларускі цэмэнтны завод» атрымаў 2,5 мільёна рублёў
- «Гомельшкло» — 6,9 мільёна рублёў
- «Івацэвічдрэў» — 6,3 мільёна рублёў
- «Крычаўцэмэнтнашыфэр» — 9 мільёнаў рублёў
- «Сьветлагорскі цэлюлёзна-кардонны камбінат» — 7,5 мільёна рублёў
Як адзначаў раней палітычны аглядальнік Свабоды Валер Карбалевіч, ільвіную долю ўвагі і свайго працоўнага часу Аляксандар Лукашэнка аддае сельскай гаспадарцы, лічыць яе амаль што галоўнай сфэрай эканомікі. «Часткова гэта тлумачыцца тым, што ў гэтай сфэры, яе тэхналягічных працэсах ён трохі разьбіраецца».
Але насамрэч доля сельскай гаспадаркі складае менш за 7% ВУП Беларусі, там працуе каля 9% занятых у эканоміцы грамадзянаў.
Лукашэнка захаваў сыстэму калгасаў, але яе нельга назваць эфэктыўнай. Дзяржаўная сельская гаспадарка частка мае вялікія цяжкасьці і часта не выходзіць на самаакупнасьць, бярэ крэдыты ў банках і ня здольная іх аддаць. Прыватныя ж гаспадаркі нярэдка скардзяцца на перашкоды ад дзяржавы ў сваёй працы.
Форум