У праваабарончым цэнтры «Вясна» паведамілі, што Міністэрства інфармацыі ўключыла ў пералік «экстрэмісцкіх» матэрыялаў шэраг гістарычных дакумэнтальных стужак.
Гэта зроблена на падставе адпаведнага рашэньня суду Ленінскага раёну Горадні.
Сярод фільмаў:
- «Кроў i попел Дражна» (фільм тэлеканалу «Белсат» аб трагедыі 14 красавіка 1943 году, калі партызаны зьнішчылі беларускую вёску Дражна ў Старадароскім раёне);
- «Амаль забыты лес»;
- «Курапаты»;
- «Гісторыя Беларусі! С. Булак-Балаховіч!»;
- «Беларусь пад нямецкай акупацыяй»;
- «Расьціслаў Лапіцкі! Герой нацыянальнага супраціву!»;
- «Войска Польскае на тэрыторыі Беларусі»;
- «Браты па крыві! НКВД=ГЕСТАПО»;
- «Праклятыя ды забытыя» ў дзьвюх частках.
Як і ў выпадку зь фільмам «Дарога на Курапаты», зьнятым на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1990 годзе, усе гэтыя стужкі былі разьмешчаныя на YouTube-канале «Сергей».
Апроч таго, у «экстрэмісцкі» сьпіс трапілі Instagram старонкі rightlivelihood, allekosanja, yauheni.bury, bialevich_m, AliaksVendetti, у Facebook — Right Livelihood, «Aляксандр Каваленка», Anna Matsiyeuskaya, Hanna Liubakova, «Югася Каляда», Nastassia Rouda, «Pozirk — Навіны пра Беларусь», «Эй Варшава•Новости», Telegram-стыкеры BelUkr by, GroßDeutchland Reich; YouTube-канал «ІншыЯ», старонка ў TikTok «Мікола».
Як рэжым Лукашэнкі выкарыстоўвае ярлык «экстрэмізму», каб душыць свабоду слова і змагацца з палітычнымі апанэнтамі
Пасьля сфальшаваных прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году і сілавога здушэньня агульнанацыянальных пратэстаў аўтарытарны рэжым Аляксандра Лукашэнкі пачаў сыстэматычна выкарыстоўваць антыэкстрэмісцкае заканадаўства для барацьбы з іншадумствам, ліквідацыі незалежных мэдыя і перасьледу палітычных апанэнтаў.
Улады заблякавалі сайты незалежных мэдыя і спынілі публікацыю непадкантрольных друкаваных выданьняў, пазбавілі акрэдытацыі журналістаў іншаземных мэдыя і разграмілі офісы самых уплывовых СМІ. Сотні беларускіх рэпартэраў прайшлі праз арышты, дзясяткі застаюцца ў турмах. Усе незалежныя мэдыя, якія асьвятляюць грамадзка-палітычны парадак дня ў Беларусі, цяпер працуюць выключна з-за мяжы.
Ад 2021 году ўлады пачалі масава абвяшчаць вэб-сайты і асобныя ўліковыя запісы ў сацыяльных сетках незалежных мэдыя, палітычных і грамадзкіх арганізацый, ініцыятыў і проста блогераў «экстрэмісцкімі матэрыяламі», а іх аўтараў «экстрэмісцкімі фармаваньнямі» — часта без судовага разгляду.
Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў вядзе Міністэрства інфармацыі Беларусі. На дадзены момант у сьпісе на 1469 старонках пералічаны тысячы «экстрэмісцкіх матэрыялаў», за выкарыстаньне якіх прадугледжаная адказнасьць. У сьпісе — сайты, тэлеграм-каналы, акаўнты, старонкі ў сацыяльных сетках, відэаролікі і артыкулы ў інтэрнэце, маркі, значкі, CD-дыскі, а таксама кнігі, у тым ліку мастацкія.
На канец 2024 году больш за 6500 онлайн-рэсурсаў былі забароненыя такім чынам. За любое ангажаваньне з уключанымі ў экстрэмісцкі сьпіс рэсурсамі — ці гэта «падабайка», ці камэнтар, ці падпіска на канал — у Беларусі пагражае крымінальная адказнасьць. Удзел у «экстрэмісцкім фармаваньні» можа карацца турэмным зьняволеньнем да 10 гадоў.
Ужо тысячы беларусаў прайшлі праз штрафы, арышты і турэмнае зьняволеньне за «экстрэмізм».
Паводле ацэнкі Ўпраўленьня Вярхоўнага камісара ААН у правах чалавека, улады Беларусі «выкарыстоўваюць ярлык „экстрэмізм“ для падаўленьня іншадумства, адвольна клясыфікуючы дзеяньні, апісаныя як распаўсюд ілжывай інфармацыі, абразу службовых асобаў, дыскрэдытацыю інстытутаў, арганізацыю масавых беспарадкаў, заклікі да санкцый і распальваньне сацыяльнай варожасьці, як „экстрэмісцкія“, якія падлягаюць крымінальнаму перасьледу».
Форум