Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Пасьля дамовы ЗША з Іранам цана нафты зьніжаецца, краіны Эўропы заявілі аб магчымым зьняцьці санкцыяў з Ірану

Вайсковы карабель у Армускай пратоцы 1 сакавіка 2026 году, праз закрыцьцё якой пачала даражэць нафта
Вайсковы карабель у Армускай пратоцы 1 сакавіка 2026 году, праз закрыцьцё якой пачала даражэць нафта

Пасьля інфармацыі аб дасягненьні мірных дамоўленасьцяў ЗША і Ірану пачалі рэзка зьніжацца цэны на нафту.

Як паведаміла агенцтва AFP, цана жнівеньскіх ф’ючэрсаў на гатунак Brent на лёнданскай біржы ICE Futures на раніцу 15 чэрвеня склала 83,24 даляраў за барэль, што на 4,09 даляра (4,68%) ніжэй, чым пры закрыцьці папярэдніх таргоў.

Ліпеньскія нафтавыя ф’ючэрсы WTI на электронных таргах Нью-Ёрскай таварнай біржы (NYMEX) зьнізіліся ў цане на гэты час на 4,27 даляра (5,03%) — да 80,61 даляра за барэль.

Як Brent, так і WTI дасягнулі мінімуму за час з 10 сакавіка.

Японскі фондавы індэкс Nikkei 225 падскочыў на 5%, а паўднёвакарэйскі эталённы індэкс Kospi — на 5,5%.

Фʼючэрсы на амэрыканскія акцыі таксама рэзка вырасьлі. Большасьць фондавых рынкаў ЗША адкрываюцца а 9:30 раніцы ўсходняга (вашынгтонскага) часу.

«Гэтае пагадненьне — першы крок, а не канчатковае мірнае ўрэгуляваньне», — працытавала Стывэна Інэса з SPI Asset Management агенцтва AFP.

Чатыры эўрапейскія краіны гатовыя зьняць з Ірану пэўныя санкцыі

Вялікая Брытанія, Францыя, Нямеччына й Італія заявілі пра гатоўнасьць зьняць некаторыя санкцыі, уведзеныя супраць Тэгерану, вітаючы абвешчанае Вашынгтонам і Тэгеранам пагадненьне аб спыненьні вайны на Блізкім Усходзе.

«Мы гатовыя зьняць адпаведныя санкцыі ў адказ на выразныя, правераныя крокі Ірану ў яго ядзернай праграмы. Мы будзем інтэнсіўна супрацоўнічаць з ЗША, Іранам і рэгіянальнымі партнэрамі, каб скарыстацца гэтым момантам, захаваць імпульс і дасягнуць доўгатэрміновага дыпляматычнага ўрэгуляваньня», — гаворыцца ў супольнай заяве, паведаміла Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода.

Што папярэднічала

Прэм’ер-міністар Пакістану Шагбаз Шарыф, ключавы пасярэднік у амэрыканска-іранскіх перамовах, заявіў, што бакі дасягнулі мірнай угоды.

Паводле Шарыфа, абодва бакі пагадзіліся на «неадкладнае і канчатковае спыненне ваенных апэрацыяў». Ён дадаў, што цырымонія падпісаньня пагадненьня адбудзецца 19 чэрвеня ў Жэнэве.

Пазьней прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп напісаў у сваёй сацыяльнай сетцы Truth Social:

«Угода з Ісламскай Рэспублікай Іран заключана. Віншую ўсіх! Я тым самым цалкам дазваляю адкрыцьцё Армускай пратокі для бясплатнага праходу і адначасова дазваляю неадкладнае зьняцьце яе блякады вайскова-морскімі сіламі ЗША. Караблі сьвету, запускайце рухавікі. Хай нафта цячэ!»

Іранскае агенцтва Fars паведаміла, што неўзабаве будзе апублікавана афіцыйная заява Найвышэйшай рады нацыянальнай бясьпекі Ірану на тэму пагадненьня з ЗША аб спыненьні агню. Іранскія ўлады таксама заявілі: было пастаноўлена, што морскі рух цераз Персыдзкую затоку будзе рэгуляваць Іран у каардынацыі з Аманам.

Дэталі пагадненьня застаюцца незразумелымі, раней лідэры з абодвух бакоў назвалі розныя яго складнікі. Чакалася, што гэта будзе 60-дзённы мэмарандум аб узаемаразуменьні, які вызначае грунт перамоваў аб дасягненьні поўнага мірнага ўрэгуляваньня, каб спыніць вайну.

Вайсковая апэрацыя ЗША і Ізраілю супраць Ірану

28 лютага Дональд Трамп аб’явіў аб пачатку супольнай з Ізраілем маштабнай ваеннай апэрацыі супраць рэжыму ў Іране. Патрэбу ў апэрацыі зьвязалі з правалам перамоваў аб іранскай ядзернай праграме.

Аятала Алі Хамэнэі й іншыя прадстаўнікі найвышэйшага іранскага кіраўніцтва былі забітыя. Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян назваў забойства Хамэнэі страшным злачынствам і паабяцаў адпомсьціць. Іран пачаў апэрацыю ў адказ і нанёс удары па амэрыканскіх аб’ектах на Блізкім Усходзе.

Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраілю і ЗША супраць Ірану. Улады Беларусі адрэагавалі стрымана. Лукашэнка ў першыя два дні пасьля гібелі Хамэнэі не сказаў ані слова, а МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала заклапочанасьць абвастрэньнем канфлікту вакол Ірану. У другой заяве атака на Іран асуджаецца, але Ізраіль і ЗША не названыя, акцэнт робіцца на гуманітарным аспэкце.

Беларуская дзяржаўная авіякампанія «Белавія» празь небясьпеку ўзаемных абстрэлаў на Блізкім Усходзе скасавала шэраг рэйсаў і 2 сакавіка накіравала эвакуацыйны самалёт зь Менску ў Доху, каб забраць беларускіх турыстаў, што апынуліся ў Катары, які таксама абстрэльваў Іран.

Паводле іранскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у Іране загінулі больш за 200 чалавек, параненыя больш за 700. Паводле іранскага інфармацыйнага агенцтва IRNA, 118 чалавек сярод загінулых — школьнікі.

Афіцыйныя асобы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў заявілі пра трох загінулых і 58 параненых у краіне з пачатку іранскіх атак на рэгіён Пэрсыдзкай затокі, якія сталі адказам на ваенныя апэрацыі ЗША і Ізраілю.

У выніку іранскага ракетнага ўдару па горадзе Бэйт-Шэмэш у Ізраілі, што за 40 км ад Ерусаліму, як мінімум 9 чалавек загінулі і 28 атрымалі раненьні. З пачатку новага абвастрэньня па тэрыторыі Ізраілю рэгулярна б’юць ракетамі.

2 сакавіка да баявых дзеяньняў у рэгіёне далучылася праіранская ісламісцкая групоўка «Хэзбала», якая пачала з тэрыторыі Лібану абстрэльваць Ізраіль.

У наступныя дні іранскія войскі працягвалі наносіць удары па Саудаўскай Арабіі, Бахрэйне, ААЭ, Кувэйце за іх супрацу з амэрыканцамі па разьмешчаных там амэрыканскіх актывах, а таксама па гатэлях і іншых аб’ектах. ЗША і Ізраіль працягнулі ўдары па вайсковых аб’ектах Ірану.

8 сакавіка іранская Асамблея экспэртаў абрала Муджтабу Хамэнэі новым кіраўніком краіны. Гэта 56-гадовы сын забітага паветранай атакай Алі Хамэнэі. Жонка Муджтабы Хамэнэі, Захра Хадад Адэль, таксама загінула падчас таго ж амэрыканска-ізраільскага ўдару, у якім быў забіты яе цесьць — найвышэйшы кіраўнік (рахбар) Ірану.


Тэмы гэтага артыкулу

Форум

Камэнтаваць тут можна праз Disqus. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў.
XS
SM
MD
LG