Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ужо сёньня: Міжнародны дзень ромаў; дзень памяці Паблё Пікаса

Фрагмэнт рэпрадукцыі карціны Паблё Пікаса «Герніка» (1937)
Фрагмэнт рэпрадукцыі карціны Паблё Пікаса «Герніка» (1937)

Падзеі 8 красавіка ў беларускай і сусьветнай гісторыі.

Дзень у гісторыі

1525 — паводле дамовы, падпісанай у Кракаве, Тэўтонскі ордэн быў сэкулярызаваны і ператвараўся ў Прускае герцагства, якое прызнала васальную залежнасьць ад Рэчы Паспалітай.

1831 — у Вялейцы ствараецца буйны паўстанцкі камітэт. Колькасьць коньніцы і пяхоты дасягае 3300 чалавек. Неўзабаве паўстанцы ўступяць у баі з расейскай рэгулярнай арміяй і будуць разьбітыя.

1861 — імпэратар Францішак Язэп I выдаў талеранцыйны патэнт, які ўраўноўваў пратэстанцкія цэрквы ў Аўстрыі з каталіцкім касьцёлам

1904 — Вялікая Брытанія і Францыя падпісалі пагадненьне аб Эгіпце, Марока і іншых каляніяльных уладаньнях, якое атрымала неафіцыйную назву «Сардэчная згода» (Антанта).

1920 — польскія легіёны занялі Вільню, што стала фактычным канцом Літоўска-Беларускай ССР.

1924 — у СССР стварылі Беларускую вайсковую акругу (існавала да 1992 г.).

1944 — пачатак Крымскай апэрацыі, у ходзе якой Крым быў вызвалены ад нямецка-румынскай акупацыі.

1956 — у Менску наноў адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатар юнага гледача. У часе вайны артысты ранейшай трупы засталіся пад акупацыяй і працавалі ў Гарадзкім тэатры.

1986 — Міхаіл Гарбачоў упершыню ўжыў слова «перестройка», якое стала назвай эпохі.

2010 — ЗША і Расея падпісалі ў Празе дамову аб скарачэньні стратэгічных наступальных узбраеньняў.

2014 — пасьля адбыцьця пяці гадоў турмы выйшаў на волю Мікалай Аўтуховіч.

У гэты дзень нарадзіліся

563 да н.э. Сыдгартха Гаўтама, пасьля пераўвасабленьня — Буда.

1903Аляксандар Скібнеўскі, тэатральны рэжысэр, заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі, прафэсар. У пасьляваенныя часы 10 гадоў быў галоўным рэжысэрам тэатру імя Якуба Коласа ў Віцебску, паставіў этапныя для гэтага тэатру спэктаклі паводле п’есаў Янкі Купалы «Раскіданае гняздо» і Андрэя Макаёнка «Выбачайце, калі ласка», шмат іншых спэктакляў.

1938 Кофі Анан, генэральны сакратар ААН (1997–2006), ляўрэат Нобэлеўскай прэміі міру 2001 году.

1958 Сяргей Чарановіч, беларускі мастак, літаратар, пэдагог і краязнаўца, сябра Саюзу мастакоў і Саюзу дызайнэраў Беларусі.
Працуе ў галінах кніжнай графікі, жывапісу і фатаграфіі, аўтар кнігі «Легенды і паданьні Ляхавіцкага краю».

1986Кацярына Ваданосава, сьпявачка, паэтка, мультыінструмэнталістка, мастачка, майстарка вышыўкі і народных строяў, акторка і тэлевядоўца.

У гэты дзень памерлі

1835Вільгельм фон Гумбальт, нямецкі філёзаф і грамадзкі дзяяч.

1922Эрык фон Фалькенгайн, нямецкі генэрал, вайсковы міністар Нямеччыны, начальнік генэральнага штабу Нямеччыны ў Першую ўсясьветную вайну.

1936Канстантын Пілінкевіч, праваслаўны сьвятар, протаярэй.

1959Лявон Уладзіслаў Радзівіл, вайсковец, мэцэнат, апошні ардынат нясьвіскі.

1973Паблё Пікаса, гішпанскі мастак і скульптар.

Пабла Пікаса, 1971 год
Пабла Пікаса, 1971 год

1984 Пётар Капіца, савецкі фізык, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі 1978 году.

1981Герасім Багамолаў, беларускі акадэмік , адкрывальнік радовішчаў калійнай солі і нафты ў Беларусі, за што неаднойчы ўганараваны дзяржаўнымі прэміямі.

2011 Станіслаў Галакціёнаў, беларускі савецкі і амэрыканскі навуковец, адзін з заснавальнікаў малекулярнага мадэляваньня.

2013Маргарэт Тэтчэр, прэм’ер-міністарка Вялікай Брытаніі ў 1979–1990 гадах.

Маргарэт Тэтчэр, 1997 год
Маргарэт Тэтчэр, 1997 год

2017 Георгі Грэчка, касманаўт, аўтар успамінаў пра сваё беларускае дзяцінства.

Тэмы гэтага артыкулу
XS
SM
MD
LG