Незалежная амэрыканская праваабарончая арганізацыя HRANA 13 студзеня паведаміла, што пацьверджаная колькасьць загінулых у пратэстах павялічылася да 2003 чалавек.
Раней агенцтва Reuters цытавала неназванага іранскага чыноўніка, які паведаміў, што лік загінулых ужо каля 2000 чалавек. Гэта першы раз, калі ўлады прызналі высокую колькасьць загінулых пасьля больш чым двух тыдняў беспарадкаў па ўсёй краіне.
Ёсьць меркаваньні, што з-за таго, што ўлады адключылі доступ да сеціва, каб абмежаваць плыню абмену інфармацыяй паміж пратэстоўцамі і міжнароднай супольнасьцю, сапраўдная колькасьць загінулых можа быць значна вышэйшай.
«Ужо каля пяці дзён ўся сувязь адключана, і няма магчымасьці зьвязацца з Іранам. Яны могуць лёгка забіваць людзей там, каб сьвет пра гэта ня ведаў», — сказаў Радыё Свабода пратэстоўца каля пасольству Ірану ў сталіцы Армэніі Ерэване, калі яго спыталі, ці здолеў ён зьвязацца са сваякамі, якія знаходзяцца ў Іране.
Іншы ўдзельнік той дэманстрацыі адзначыў, што тон цяперашніх дэманстрацый зьмяніўся.
«Папярэднія пратэсты заклікалі да рэформаў у Іране. Гэтым разам людзі больш не патрабуюць рэформаў. Яны патрабуюць зьмены сыстэмы», — заявілі яны.
«Сёньня вы бачыце, што людзі на пратэстах не гавораць пра рэформы. Яны называюць аяталаў і мул, якіх хочуць выгнаць з краіны».
Групы, у тым ліку арганізацыі, што базуюцца ў Нарвэгіі, Iran Human Rights і Hengaw, цытуючы крыніцы, паведамілі, што 26-гадовы Эрфан Салтані, абвінавачаны ў «вядзеньні вайны супраць Бога» з-за яго ўдзелу ў пратэстах, якія скалынаюць краіну з канца мінулага месяца, будзе пакараны сьмерцю 14 студзеня, праз шэсьць дзён пасьля арышту.
Іранскія чыноўнікі публічна не камэнтуюць паведамленьняў пра Салтані. Але інфармацыйнае агенцтва Tasnim, блізкае да Корпусу вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР), паведаміла 13 студзеня, што судовая ўлада вынесла першыя абвінаваўчыя выракі супраць некалькіх пратэстоўцаў. Паводле агенцтва, прыярытэт будуць надаваць сур’ёзным справам, у тым ліку тым, у якіх арыштаваных абвінавачваюць у «вайне супраць Бога». Гэта злачынства, якое, паводле ісламскага заканадаўства Ірану, караецца сьмяротным пакараньнем.
«Забойства мірных дэманстрантаў павінна спыніцца, а абвінавачваньне пратэстоўцаў у „тэрарыстах“ для апраўданьня гвалту ў іх дачыненьні непрымальна», — заявіў 13 студзеня кіраўнік ААН у пытаньні правоў чалавека Фолькер Цюрк, асудзіўшы рашэньне ўладаў «ўжыць жорсткую сілу для задушэньня законных патрабаваньняў пераменаў».
Доктар у Іране на ўмовах ананімнасьці паведаміў радыёстанцыі «Радыё Фарда», што сілы бясьпекі ўрываліся ў лякарні і каралі сьмерцю параненых пратэстоўцаў на тле жорсткага разгону дзяржавай агульнанацыянальных пратэстаў.
Доктарка, якая працуе ў лякарні на поўдні Ірану, заявіла, што супрацоўнікі іранскіх сілаў бясьпекі «дабівалі» пратэстоўцаў, шпіталізаваных для лекаваньня.
У час апошняй буйной хвалі пратэстаў у 2022 годзе, калі людзі выйшлі на вуліцы па ўсёй краіне пад лёзунгам «Жанчыны, жыцьцё, свабода» пасьля сьмерці Махсы Аміні, якая знаходзілася пад вартай паліцыі нібыта за няправільнае нашэньне хіджабу, былі пакараныя сьмерцю як мінімум 12 чалавек, зьвязаных з пратэстамі.
Раней у дзень 13 студзеня прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп пацьвердзіў падтрымку іранскіх пратэстоўцаў і заклікаў тых да захопу ўрадавых будынкаў. Ён адзначыў, што масавыя забойствы пратэстоўцаў павінны спыніцца, і пакуль гэтага не адбываецца, ён спыняе ўсе перамовы з іранскімі ўрадоўцамі.
Форум