Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Генасамблея ААН прыняла рэзалюцыю аб правах чалавека на акупаваных Расеяй тэрыторыях Украіны. Беларусь была супраць

Генасамблея ААН, Нью-Ёрк, архіўнае фота
Генасамблея ААН, Нью-Ёрк, архіўнае фота

Генэральная асамблея Арганізацыі Аб’яднаных Нацый на пасяджэньні 17 сьнежня прыняла рэзалюцыю «Сытуацыя з правамі чалавека на часова акупаваных тэрыторыях Украіны, уключаючы Аўтаномную Рэспубліку Крым і Севастопаль».

За дакумэнт прагаласавала 81 краіна, супраць — 14, устрымаліся 80.
Як паведамляе «Голас Амэрыкі», не падтрымалі рэзалюцыю Беларусь, Кітай, Куба, Паўночная Карэя, Эрытрэя, Этыёпія, Іран, Казахстан, Малі, Нікарагуа, Расея, Судан, Сырыя, Зымбабвэ.

Паводле прадстаўніка Ўкраіны пры ААН Сяргея Кісіліцы, гэтая рэзалюцыя заклікана засяродзіць увагу Генасамблеі на «цяжкай сытуацыі з правамі чалавека і забясьпечыць базавую абарону для тых, хто асабліва цярпіць». У прыватнасьці, Кісьліца згадаў тысячы дэпартаваных у Расею ўкраінскіх дзяцей.

Міністар замежных спраў Украіны Андрэй Сібіга падзякаваў Генэральнай асамблеі ААН за прыняцьце рэзалюцыі. Ён адзначыў, што ў гэтым дакумэнце асаблівая ўвага ўдзяляецца жорсткаму абыходжаньню і катаваньням украінскіх ваеннапалонных з боку Расеі і неабходнасьці вяртаньня гвалтоўна дэпартаваных украінскіх дзяцей.

Рэзалюцыя аб правах чалавека ў Крыме прымаецца штогод з 2016-га з пэўнымі дапаўненьнямі.

Карэспандэнт «Голасу Амэрыкі» ў ААН Ірына Саломка расказала, што Расея спрабавала супрацьстаяць прыняцьцю гэтай рэзалюцыі, таму што гэты дакумэнт «фіксуе ўсе злачынствы, якія расейскія армія або прадстаўнікі акупацыйных уладаў учыняюць на тэрыторыі Ўкраіны».

Сярод суаўтараў гэтай рэзалюцыі — прадстаўнікі Мэджлісу крымскататарскага народу.

Рэзалюцыя маштабная і запоўненая ўсімі фіксацыямі, якія адбываліся ў папярэднія гады, рэзалюцыя на 17 старонках. Генасамблея ААН крок за крокам, адзначаючы ўсе парушэньні правоў чалавека на часова акупаваных тэрыторыях Украіны, у першую чаргу Крым і г. Севастопаль, яна таксама ўдзяляе ўвагу ўсім дакумэнтам, парушаным Расейскай Фэдэрацыяй.

Раней пастаянная прадстаўніца прэзыдэнта Ўкраіны ў Аўтаномнай Рэспубліцы Крым Таміла Ташава паведаміла, што фіксуецца больш за тысячу фактаў перасьледу за мірнае супраціўленьне акупацыі ў Крыме пасьля пачатку поўнамаштабнага ўварваньня расейскай арміі ва Ўкраіну.

У 2020 годзе генэральны сакратар ААН Антонію Гутэрыш абнародаваў тры даклады аб парушэньні правоў чалавека ў Крыме. У апошнім зь іх, у прыватнасьці, размова ідзе аб катаваньнях і жорсткім абыходжаньні з боку супрацоўнікаў ФСБ, беспакаранасьці, якія маюць дачыненьне да гвалтоўных зьнікненьняў людзей, умяшаньні ў прафесійную дзейнасьць журналістаў, прымусовых перамяшчэньнях і дэпартацыі з Крыму насельніцтва і г.д.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Тэмы гэтага артыкулу

Форум

Камэнтаваць тут можна праз Disqus. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў.
XS
SM
MD
LG