Транспартны самалёт Іл-76 пацярпеў крушэньне сёлета 24 студзеня ў Белгарадзкай вобласьці. Тады расейскія ўлады назвалі катастрофу Іл-76 тэрактам і абвінавацілі Ўкраіну ў яго зьбіцьці.
Расейцы сьцьвярджалі, што на гэтым самалёце перавозілі 65 украінскіх палонных для заплянаванага на той дзень абмену. Тады праз падзеньне самалёта абмен скасавалі, але дагэтуль у Расеі не абнародавалі вынікі дасьледаваньня знойдзеных на месцы падзеньня чорных скрынь і не перадалі Ўкраіне доказы знаходжаньня на яго борце ўкраінскіх вайскоўцаў.
Цяпер і ў Расеі, і ва Ўкраіне па фактце катастрофы Іл-76 вядуць крымінальнае расьсьледаваньне.
Увесь экіпаж загінуў
Экіпаж самалёта складаўся з 6 асобаў. У яго склад уваходзіў бартавы радыст Ігар Саблінскі. Ён паходзіць зь Беларусі — нарадзіўся ў Віцебску.
Членаў экіпажу доўга не маглі ідэнтыфікаваць. Афіцыйная цырымонія разьвітаньня з экіпажам адбылася толькі 8 лютага.
Выданьне «Южный Урал» са спасылкай на прадстаўніка каманднага складу 117-га вайскова-транспартнага авіяпалка Арэнбургу паведаміла, што целы экіпажу «зьбіралі па фрагмэнтах».
«Пакуль целы па полі рассыпаныя, ідзе збор фрагмэнтаў», — цытавала выданьне прадстаўніка палка празь пяць дзён пасьля катастрофы.
Ён жа расказаў, што гэты экіпаж быў «зьлятаны» — выконваў задачы і ў Сырыі, і ў Казахстане, і на тушэньні пажараў у Турэччыне.
Для старшага прапаршчыка Ігара Саблінскага гэта мусіў быць ці не апошні палёт — пасьля 30 гадоў службы ён падаў дакумэнты аб выхадзе на пэнсію па ўзросьце.
Нарадзіўся ў Віцебску ў сям’і лётчыка
Ігар Саблінскі нарадзіўся ў Віцебску 6 верасьня 1969 году. У Беларусі яго і пахавалі, аднак дакладнае месца пахаваньня публічна не ўдакладнялі.
Грамадзянская жонка радыста Юлія Шукшына, зь якой яны рыхтаваліся да вясельля, паведаміла, што бацькі Ігара Саблінскага памерлі, калі яму было 20 гадоў.
Паводле яе, Ігар пайшоў вучыцца на пілёта адразу пасьля школы.
«Ён спрабаваў сябе ў іншых сфэрах, але заўсёды казаў, што лятаць — адзінае, што сапраўды падабаецца і чым ён хоча займацца. Пайшоў шляхам бацькі, які таксама быў лётчыкам», — расказала яна мясцовым журналістам.
У сям’і Саблінскіх было чацьвёра дзяцей — Ігар, ягоная сястра-блізьня і малодшыя сястра і брат.
У першым шлюбе Ігар Саблінскі меў дачку Арыну.
Дачка прыйшла на разьвітаньне з бацькам у ягоным кіцелі
Арына Саблінская, дачка загінулага радыста ад першага шлюбу, жыве ў Арэнбургу. Яна вучылася ў мясцовым унівэрсытэце на юрыдычным факультэце.
На цырымонію разьвітаньня, якая праходзіла ў спартова-культурным комплексе «Арэнбуржа» 8 лютага, паводле мясцовых выданьняў, прыйшлі «тысячы жыхароў Арэнбургу».
Усе труны былі закрытыя, а на іх ляжалі расейскія сьцягі. На гэтую цырымонію прыбыў камандуючы вайскова-транспартнай авіяцыяй Расеі Ўладзімір Бенедыктаў, які ўручыў дзяржаўныя ўзнагароды сваякам загінулых лётчыкаў. Расейскі прэзыдэнт Уладзімір Пуцін падпісаў указ аб іх пасьмяротным узнагароджаньні ордэнамі Мужнасьці за тое, што адвялі падбіты самалёт ад населенага пункту.
Ордэн Мужнасьці Саблінскага атрымала ягоная дачка.
Якія яшчэ ўзнагароды меў пры жыцьці
Ігар Саблінскі меў кваліфікацыйную катэгорыю «бартавы спэцыяліст першай клясы», старшы паветраны радыст. Ён працаваў і інструктарам маладых лётчыкаў. У небе правёў больш за 6 тысяч гадзін.
Як паведаміла «Новоорская газета», «за мужнасьць, адвагу і самаахвярнасьць» ён быў узнагароджаны мэдалём Несьцерава (дзяржаўная расейская ўзнагарода, названая ў гонар вайсковага лётчыка Пятра Несьцерава, які ўпершыню ў практыцы баявой авіяцыі выкарыстаў таран, загінуў у 1914 годзе. — РС), мэдалямі «За адзнаку ў вайсковай службе» усіх ступеняў, «За вайсковую доблесьць» 2 і 1 ступені, «Удзельнік ваеннай апэрацыі ў Сырыі» і «За ўмацаваньне баявой садружнасьці».
З пачатку вайны ўключылі ў базу «Міратворац»
Ігар Саблінскі разам зь іншымі сваімі калегамі па экіпажы пасьля пачатку поўнамаштабнай вайны Расеі супраць Украіны трапіў у базу «Міратворац» як «удзельнік расейска-беларускай ваеннай агрэсіі» і «саўдзельнік злачынстваў расейскай улады супраць Украіны і яе грамадзян».
Галоўнае ўпраўленьне выведкі Міністэрства абароны Ўкраіны 10 сакавіка 2022 году ідэнтыфікавала Ігара Саблінскага як вайскоўца 117-га асобнага транспартнага авіяпалка, які дастаўляў зброю і боепрыпасы для забойства мірных грамадзян Украіны.
Колькі яшчэ пілётаў беларускага паходжаньня ваявалі на баку Расеі і загінулі
Ігар Саблінскі стаў чацьвёртым загінулым лётчыкам, які паходзіў зь Беларусі ваяваў на баку Расеі. Ён другі, каго пахавалі ў Беларусі.
Вядома, што адным зь першых загінуў Раман Гровіч. Ён паходзіў з Кобрыні Берасьцейскай вобласьці, нарадзіўся 16 лютага 1974 году і загінуў у першы ж дзень вайны, 24 лютага 2022-га, пад Кіевам. Раман Гровіч быў камандзірам верталётнага зьвяна, меў званьне маёра. Ягоны верталёт украінцы зьбілі над Кіеўскім вадасховішчам. Зьвестак аб тым, дзе ён пахаваны, няма. У 1995 годзе ён скончыў Сызранскае вышэйшае авіяцыйнае вучылішча.
12 траўня 2022 году ва ўзросьце 67 гадоў загінуў былы беларускі лётчык Мікалай Маркаў. Ён хоць і нарадзіўся ў Расеі, але пахаваны ў горадзе Лідзе Горадзенскай вобласьці (пэўна, меў беларускае грамадзянства). Мікалай Маркаў вучыўся ва Ўкраіне — у 1976 годзе ён скончыў Чарнігаўскае вышэйшае вайскова-авіяцыйнае вучылішча. Служыў спачатку ў Казахстане, а потым у Беларусі — у Паставах і Лідзе. Выйшаў у адстаўку ў званьні палкоўніка авіяцыі Рэспублікі Беларусь. Магчыма, ваяваў у складзе ПВК «Вагнэр» у Афрыцы, а потым адправіўся на Данбас. Украінцы зьбілі ягоны самалёт-штурмавік Су-25 над Папаснай у Луганскай вобласьці.
Капітан Ігар Валачылаў, бартавы мэханік расейскага вайсковага самалёта Іл-22, які зьбілі вагнэраўцы ў часе свайго мяцяжу, паходзіў зь Беларусі. Ён нарадзіўся ў пасёлку Балбасава Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці ў сьнежні 1973 году. У 1996 годзе скончыў Стаўрапольскае вышэйшае авіяцыйнае інжынэрнае вучылішча. З 2015 году служыў у вайсковым цэнтры на аэрадроме ў Іванаўскай вобласьці Расеі. Вядома, што да сваёй гібелі ў часе мяцяжу вагнэраўцаў Ігар Валачылаў выконваў «баявыя задачы» на вайне Расеі ва Ўкраіне. Яго пахавалі на гарадзкіх могілках у расейскім горадзе Іванаве.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.
Форум