Расея пазбавілася 76 пасажырскіх самалётаў у выніку санкцыяў, уведзеных пасьля яе поўнамаштабнага ўварваньня ва Ўкраіну. Пра гэта выданьню РБК заявіў кіраўнік міністэрства транспарту Расеі Віталь Савельеў.
«Нас нечакана засьпелі знянацку рашэньнем забраць самалёты. У цэлым мы страцілі 76 пасажырскіх самалётаў, якія былі на тэхнічных стаянках, абслугоўваліся за мяжой або нейкія рэйсы зьбіраліся выканаць. У нас іх проста арыштавалі», — сказаў міністар выданьню РБК. Цяпер у Расеі, з словаў Савельева, усяго 1302 самалётаў, з іх 1167 — пасажырскія.
Больш за палову расейскіх пасажырскіх самалётаў — замежнай вытворчасьці, у расейскіх перавозьнікаў яны былі ў лізінгу. 67 працэнтаў замежных самалётаў Расіі былі зарэгістраваныя на Бярмудах і ў Ірляндыі. Пасьля пачатку вайны сэртыфікаты іх лётнай прыдатнасьці былі ануляваныя.
Уладзімір Пуцін дазволіў рэгістраваць у Расеі правы на замежныя самалёты ў лізінгу. У сакавіку 2022 года Савельеў казаў, што ў нацыянальны рэестар пераведзена амаль 800 самалётаў. Як выказаўся тады кіраўнік Мінтранса, «мы забралі чужую ўласнасьць». У чэрвені мінулага года міністар сказаў, што расейскія авіякампаніі працягваюць выконваць рэйсы ў 11 краін, якія гарантавалі, што ня будуць арыштоўваць самалёты.
Савельеў паведаміў, што Расія спрабуе дамовіцца з лізінгадаўцамі аб выкупе самалётаў, але яны ня хочуць уступаць у перамовы. Паводле яго слоў, аддаць самалёты Расія не можа, бо гэта «азначае пакінуць сябе без авіяцыі».
Пасьля пачатку поўнамаштабнага ўварваньня Расеі ва Ўкраіну ЗША, Эўразьвяз і шэраг іншых краін аб’явілі аб закрыцьці неба для расейскіх самалётаў; кампаніі Airbus і Boeing спынілі абслугоўваць самалёты расейскіх кампаній і пастаўляць запчасткі ў Расею; ад працы з расейскімі перавозчыкамі адмовіліся і некаторыя кампаніі, якія прадстаўляюць самалёты ў лізінг. Пасьля гэтага Расавіяцыя рэкамэндавала расейскім авіякампаніям прыпыніць усе грузавыя і пасажырскія рэйсы за мяжу з-за «высокай ступені рызыкі затрыманьня або арышту паветраных суднаў расейскіх авіякампаній за мяжой».
Міністэрства мытні і гандлю Турцыі таксама забараніла абслугоўваць і запраўляць амаль 40 самалётаў з Расіі і Беларусі. Рашэньне было прынята ў адпаведнасці з лістом Упраўлення прамысловасьці і бясьпекі аб экспартнай практыцы Міністэрства гандлю ЗША.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.