Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ці ўратуе Лукашэнка рубель і як не зьбяднець беларусам


Аліса Рыжычэнка. Каляж.
Аліса Рыжычэнка. Каляж.

Курс даляра ЗША ў Беларусі другі дзень абнаўляе гістарычны рэкорд. У аўторак ён вырас больш як на 3 капейкі. Сёньня даляр працягвае даражэць. У абед курс складаў 3,3327 рубля. Што адбываецца зь беларускім рублём і хто здольны яго ўратаваць?

Ці рэальныя прагнозы разьвіцьця Беларусі на 2024 год? Улады плянуюць рост ВУП на 3,8%, інфляцыю — 6%, рэальныя заробкі маюць вырасьці на 3,9%. У гэтых лічбах разьбіраецца эканамістка Аліса Рыжычэнка.

За студзень — верасень 2023 году афіцыйны курс даляра ЗША ў Беларусі вырас на 20,12% (з 2,7364 да 3,2870 рубля). Эканамістка называе гэтую зьяву звыклай для беларускага рубля і зьвяртае ўвагу, што расейскі рубель абясцэніўся з пачатку гэтага году на 40%.

Цалкам інтэрвію глядзіце ў відэафармаце на Youtube.

«Эканоміка Беларусі кіруецца ручным мэтадам. У рамках Беларусі ня можа ісьці і гаворкі пра ніякую рынкавую эканоміку. У нас ёсьць штучнае рэгуляваньне цэнаў, пішуцца законы, якія то забараняюць, то дазваляюць экспарт і імпарт. Пры такім рэжыме эканоміка ня можа функцыянаваць як эканоміка разьвітых краінаў, дзе курс нацыянальнай валюты адносна даляра больш-менш стабільны. Да таго ж у нас некалькі гадоў высокая залежнасьць эканомікі ад Расейскай Фэдэрацыі. І ўсё, што адбываецца ў Расеі, на жаль, аказвае нэгатыўны ўплыў на эканоміку Беларусі. Тое самае і цяпер: курс рубля пачаў падаць адносна даляра, і тое самае адбываецца ў Беларусі», — кажа эканамістка.

Аліса Рыжычэнка лічыць, што дзякуючы беларускім чыноўнікам беларуская эканоміка трапіла ў «расейскую пастку». Нацбанк ня мае інструмэнтаў, каб уплываць на сытуацыю з рублём.

«Яны, магчыма, і хацелі б правесьці валютную інтэрвэнцыю, каб падтрымаць курс беларускага рубля, але ў такім выпадку беларускі рубель вельмі моцна ўмацуецца адносна расейскага рубля. Але тады плакаў наш экспарт, бо беларускія тавары стануць вельмі дарагімі для Расейскай Фэдэрацыі. А гэта асноўны рынак збыту, і гэтыя тавары купляюць не таму, што яны добрыя, а таму, што ёсьць дамовы паміж Лукашэнкам і Пуціным. Таму ў Беларусі няма магчымасьцяў падтрымліваць курс», — кажа Рыжычэнка.

Санкцыі супраць Беларусі за падтрымку расейскай вайны ва Ўкраіне

Аляксандар Лукашэнка прызнаў, што зь Беларусі па ўкраінскай тэрыторыі стралялі ракетамі. Пры гэтым беларускіх вайскоўцаў на ўкраінскую тэрыторыю не адправілі.

Амбасадарка ЗША ў Беларусі Джулі Фішэр у інтэрвію Свабодзе заявіла, што «рэжым Лукашэнкі — саўдзельнік цяперашняга ўварваньня Расеі ва Ўкраіну, бо дазволіў Расеі зрабіць напад зь беларускай тэрыторыі».

26 лютага санкцыі супраць Расеі і Беларусі абвясьцілі Канада і Рада Эўразьвязу. У сьпіс трапілі 20 беларускіх чыноўнікаў і вайскоўцаў. 15 юрыдычных і 8 фізычных асобаў трапілі ў санкцыйны сьпіс ЗША.

28 лютага амбасадары краін Эўразьвязу ўвялі візавыя санкцыі ў дачыненьні 22 беларускіх высокапастаўленых асобаў.

Маладачанская фабрыка «МэбеЛайн» пайшла ў прастой, бо швэдзкая кампанія IKEA згарнула бізнэс у краіне. IKEA шчыльна супрацоўнічала яшчэ з цэлым шэрагам вытворцаў і фабрык, у тым ліку дзяржаўных. Сярод іх дзяржаўны «Менскі мэблевы цэнтар» з Маладэчна, магілёўскі вытворца тэкстылю «Магатэкс», менскі гадзіньнікавы завод «Луч» і іншыя.

У сакавіку Эўразьвяз забараніў экспартаваць прадукцыю дрэваапрацоўкі, вырабленую ў Беларусі ці экспартаваную зь яе. Міністэрства лясной гаспадаркі заявіла, што вымушана скіраваць прадукцыю з Эўропы ў Азію.

Празь цяжкасьці вядзеньня бізнэсу ў рэгіёне ня дзейнічаюць у краіне сэрвісы пошуку жытла на час падарожжаў і выправаў Booking.com і Airbnb.

Дацкая транпартна-лягістычная кампанія Maersk заявіла аб спыненьні перавозак грузаў у Беларусь 4 сакавіка. Пры сыход зь беларускага рынку паведамілі іншыя кампаніі падобнага профілю — DHL і FedEx.

5 сакавіка фінская кампанія OLVI паведаміла пра пачатак згортваньня свайго бізнэсу ў Беларусі, дзе кампаніі належыць «Лідзкае піва». 840 супрацоўнікаў заводу пакуль будуць атрымліваць заробак, спыненьне бізнэсу будзе паступовым.

6 сакавіка наклала санкцыі Рэспубліка Карэя. Там увялі меры экспартнага кантролю для Беларусі, мяркуючы, што яна «істотна спрыяе ўварваньню Расеі ва Ўкраіну».

8 сакавіка санкцыі ўвяла Японія. Актывы фізычных і юрыдычных асобаў, якія трапілі пад новыя абмежаваньні, замарожваюцца. Забараняюцца пастаўкі тавараў двайнога прызначэньня ў Беларусь і экспарт у адрас Міністэрства абароны Беларусі і «Інтэгралу».

Сусьветны банк спыніў усе праграмы ў Беларусі. Банк адзначыў, што ён не ўхваляў новых крэдытаў Беларусі з 2020 году.

Абмежаваньні закранулі спартовую галіну. Зборныя Беларусі розных узростаў адхілілі ад удзелу ў міжнародных турніраў у хакеі, гандболе і баскетболе. Беларускую зборную не дапусьцілі да Паралімпійскіх гульняў — 2022.

Рэйтынгавае агенцтва Fitch, зважаючы на санкцыі, панізіла доўгатэрміновы сувэрэнны крэдытны рэйтынг Беларусі да ССС, што азначае рэальную магчымасьць дэфолту.

Амэрыканская фінансавая кампанія American Express прыпыніла аказаньне паслуг у краіне. Па яе картках цяпер немагчымыя ніякія апэрацыі.

9 сакавіка Эўразьвяз ухваліў адключэньне ад SWIFT трох беларускіх банкаў. Гэта «Белаграпрамбанк», банк «Дабрабыт» і Банк разьвіцьця.

16 красавіка ўведзена поўная забарона на перасячэньне грузавым транспартам Беларусі і Расеі мяжы з ЭЗ. У рашэньні Эўразьвязу, якое апублікавана ў афіцыйным часопісе, сказана, што ЭЗ у адпаведнасьці з уведзенымі санкцыямі забараняе ўвоз і транзыт грузаў аўтатранспартам зь Беларусі і Расеі на тэрыторыю Эўразьвязу.

22 лістапада Канада пашырыла ранейшыя санкцыі. У сьпісы ўключылі дадаткова 22 беларускіх чыноўнікаў, а таксама 16 беларускіх кампаніяў, зьвязаных з ВПК, машынабудаваньнем, фінансавым сэктарам і чыгуначным транспартам. Сярод падсанкцыйных асобаў апынуліся адказныя за перавозкі расейскіх вайскоўцаў і тэхнікі, якая выкарыстоўвалася для ўварваньня ва Ўкраіну. У сьпісе кампаніяў, якія трапілі пад санкцыі, апынуліся беларускія Альфа-Банк і МТБанк. У красавіку 2023 у сьпіс дадалі яшчэ 9 беларускіх банкаў.

28 студзеня 2023 году прэзыдэнт Украіны ўвёў у дзеяньне рашэньне Рады нацыянальнай бясьпекі і абароны аб санкцыях супраць 185 юрыдычных і фізычных асоб, якіх Расея выкарыстоўвае для перавозкі па чыгунцы асабовага складу і вайсковай тэхнікі. У сьпіс трапілі «Беларуськалій», Гомельскі хімічны завод, «Беларуская чыгунка», «Белінтэртранс», «Грузавая служба-Захад», «Лякафарба», «Белгазпрамбанк», «ПЛМ-Інавацыі», «Кронаспан ОСБ», «Беллесэкспарт», «Супрацоўніцтва Транс-Агра», «Рэал-Агент», «Прамагралізінг», «АСБЛізінг», «Транзыт-Аўта-2003», «Ізатэрмічная лягістыка», «Омск-Карбон Магілёў» і іншыя.

20 ліпеня Аўстралія ўнесла ў санкцыйныя сьпісы высокапастаўленых вайскоўцаў Беларусі.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG