Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Экспэрты МАГАТЭ знайшлі супрацьпяхотныя міны на вонкавым пэрымэтры Запароскай АЭС

Рафаэль Гросі (справа) падчас аднаго з папярэдніх візытаў на Запароскую АЭС
Рафаэль Гросі (справа) падчас аднаго з папярэдніх візытаў на Запароскую АЭС

Генэральны дырэктар Міжнароднага агенцтва атамнай энэргетыкі Рафаэль Гросі адзначыў, што падчас абходу каманда МАГАТЭ заўважыла міны ў буфэрнай зоне паміж унутраным і вонкавым бар’ерамі па пэрымэтры пляцоўкі. На ўнутраным пэрымэтры мінаў не заўважылі.

У арганізацыі ведалі пра папярэдняе разьмяшчэньне мінаў па-за пэрымэтрам пляцоўкі, а таксама ў асобных месцах унутры яе, сказаў функцыянэр. Супрацоўнікам МАГАТЭ сказалі, што гэта ваеннае рашэньне ў зоне, кантраляванай вайскоўцамі.

«Але наяўнасьць такіх выбуховых рэчываў на пляцоўцы супярэчыць стандартам бясьпекі МАГАТЭ і рэкамэндацыям у ядзернай бясьпецы і стварае дадатковы псыхалягічны ціск на пэрсанал станцыі — нават калі першапачатковая ацэнка МАГАТЭ, заснаваная на яго ўласных назіраньнях і тлумачэньнях заводу, заключаецца ў тым, што любы падрыў гэтых мін не павінен уплываць на сыстэмы ядзернай бясьпекі і бясьпекі пляцоўкі. Каманда працягне ўзаемадзеяньне з АЭС», — дадаў Рафаэль Гросі.

У апошнія дні і тыдні экспэрты МАГАТЭ, якія прысутнічалі на ЗААЭС, праводзілі інспэкцыі і рэгулярныя абходы пляцоўкі, ня бачачы цяжкай вайсковай тэхнікі. МАГАТЭ таксама працягвае запрошваць доступ да дахаў рэактараў ЗААЭС і іх турбінных заляў, у тым ліку да блёкаў 3 і 4, якія маюць асаблівую цікавасьць.

24 ліпеня спэцыялісты наведалі галоўную дыспэтчарскую, аварыйную, памяшканьні, дзе разьмешчаны электрашафы сыстэм бясьпекі, а таксама часткі турбіннай залі, дзе агледзелі галоўныя сілкавальныя помпы, аліўны бак галоўнай турбіны і галоўны кандэнсатар. Нягледзячы на тое, што каманда не змагла наведаць усе месцы ў машыннай залі, яна не заўважыла ніякіх мін і выбуховых рэчываў.

Увечары 22 ліпеня каманда МАГАТЭ пачула некалькі дэтанацый недалёка ад станцыі.

Акрамя таго, у мінулыя выходныя ЗААЭС часова страціла сувязь з асноўнай лініяй электраперадач 750 кілявольт (кВ) і разьлічвала на адзіную рэзэрвовую лінію 330 кВ для падачы электрычнасьці за межамі пляцоўкі на працягу прыкладна 8 гадзін у суботу безь якіх-небудзь наступстваў для ядзернай бясьпекі і бясьпекі на пляцоўцы. Прычынай стаў тэхнічны збой на адным з разьмеркавальных падразьдзяленьняў на невялікай адлегласьці ад пляцоўкі, паведамілі МАГАТЭ на ЗААЭС. Інспэкцыя яшчэ раз падкрэсьліла хісткую зьнешнюю энэргетычную сытуацыю падчас ваеннага канфлікту. Атамныя электрастанцыі маюць патрэбу ў электраэнэргіі для астуджэньня рэактараў і іншых неабходных функцый ядзернай бясьпекі.

Запароская АЭС — найбуйнейшая атамная электрастанцыя ў Эўропе. Расейскія войскі захапілі яе неўзабаве пасьля пачатку ўварваньня ва Ўкраіну, у сакавіку 2022 году. Цяпер усе яе блёкі спыненыя, але яна патрабуе вонкавых энэрга- і водарэсурсаў для падтрыманьня сыстэм бясьпекі.

МАГАТЭ працягвае інспэкцыі і на іншых атамных аб’ектах Украіны, у тым ліку тых, якія знаходзяцца пад кантролем самой Украіны. 24 ліпеня на Ровенскую АЭС прыбыла новая група экспэртаў, на тыдні таксама прыбудуць новыя каманды на Хмяльніцкую і Паўднёваўкраінскую пляцоўкі, якія заменяць там дзейныя каманды МАГАТЭ.

Місія МАГАТЭ ў падтрымцы і дапамозе ў бясьпецы і абароне радыяактыўных крыніц ва Ўкраіне — ISAMRAD — прыбыла ў Кіеў у рамках місіі ацэнкі сытуацыі з радыяцыйнай і ядзернай бясьпекай радыяактыўных крыніц у краіне, а таксама для вызначэньня патрэбаў у абсталяваньні і іншых патрабаваньняў. На працягу тыдня каманда таксама наведае інстытуты і аб’екты ў Харкаве, каб ацаніць сытуацыю зь ядзернай бясьпекай.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Тэмы гэтага артыкулу
XS
SM
MD
LG