Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Дарадца прэзыдэнта ЗША па нацыянальнай бясьпецы Саліван: Маскву папярэдзілі аб паездцы Байдэна ў Кіеў

Джо Байдэн і Ўладзімір Зяленскі, Кіеў, 20 лютага 2022
Джо Байдэн і Ўладзімір Зяленскі, Кіеў, 20 лютага 2022

Прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн 20 лютага, напярэдадні гадавіны пачатку поўнамаштабнага ўварваньня Расеі ва Ўкраіну, нечакана прыехаў у Кіеў. Паездка загадзя не анансавалася і рыхтавалася таемна ад СМІ.

СМІ расказалі, што Байдэну прапаноўвалі некалькі варыянтаў, дзе ён мог бы сустрэцца з Уладзімірам Зяленскім, піша Rolling Stone са спасылкай на неназванага высокапастаўленага чыноўніка Белага дома.

У якасьці месца сустрэчы Байдэна і Зяленскага, паводле зьвестак выданьня, разглядаліся два варыянты: польска-ўкраінская мяжа (дакладнае месца ня ўказваецца) і Львоў, які лічыцца адносна бясьпечным.

Але ўрэшце, як сьцьвярджае выданьне, прэзыдэнт ЗША вырашыў выбраць Кіеў, горад, які, паводле яго слоў, «зьяўляецца сымбалем рашучасьці Ўкраіны пасьля таго, як расейскія войскі паспрабавалі і не змаглі захапіць яго ў пачатку поўнамаштабнай вайны мінулага году».

Падрыхтоўка візыту Байдэна ва ўкраінскую сталіцу ішла каля тыдня, паведамляе Politico са спасылкай на крыніцу ва ўкраінскім урадзе. Па словах суразмоўцы выданьня, паездку падрыхтавалі «ў вельмі кароткія тэрміны», «з захаваньнем строгай сакрэтнасьці» праз каналы сувязі кіраўніка офіса прэзыдэнта Ўкраіны Андрэя Ермака і міністра замежных спраў Дзьмітра Кулебы.

Тэлеканал CNN паведаміў, што самалёт Байдэна Air Force One вылецеў з базы Эндрус у Мэрылэндзе «пад покрывам цемры» — у 4:14 раніцы нядзелі па паўночнаамэрыканскім усходнім часе. Амэрыканскім журналістам, якія суправаджалі прэзыдэнта, не дазволілі ўзяць з сабой на борт самалёта запісвальныя прылады.

Па інфармацыі The New York Times, самалёт Байдэна прызямліўся ў Польшчы, і ўжо адтуль на цягніку прэзыдэнт ЗША накіраваўся ў Кіеў. У сталіцы Ўкраіны ён прабыў некалькі гадзін і ўжо днём 20 лютага зьехаў.

Намесьнік сакратара Рады бясьпекі РФ Дзьмітры Мядзьведзеў напісаў у тэлеграм-канале ў панядзелак, што Байдэн «папярэдне атрымаў гарантыі бясьпекі» перад паездкай у Кіеў. Пасьля гэтага Белы дом пацьвердзіў, што ўлады ЗША незадоўга да паездкі прэзыдэнта зьвязваліся з Расеяй, «каб пазьбегнуць магчымых канфліктных сытуацый».

«Мы паінфармавалі Расею пра тое, што прэзыдэнт Байдэн адправіцца ў Кіеў, за некалькі гадзін да адпраўленьня ў мэтах пазьбяганьня канфліктнай сытуацыі», — сказаў дарадца Байдэна па бясьпецы Джэйк Саліван, які таксама быў у Кіеве: яго словы прыводзіць CNN.

Аднак падчас візыту Байдэна ў Кіеў на ўсёй тэрыторыі Ўкраіны была абвешчаная паветраная трывога — пасьля таго як Расея падняла ў паветра з аэрадрома ў Беларусі зьнішчальнік з ракетамі.

У Кіеве Байдэн сустрэўся зь Зяленскім. Падчас сустрэчы амэрыканскі прэзыдэнт заявіў пра новыя пастаўкі «крытычна важнага абсталяваньня», у тым ліку артылерыйскіх боепрыпасаў, супрацьтанкавых сыстэмаў і сродкаў СПА, а таксама пра санкцыі супраць асобаў і кампаній, якія спрабуюць ухіліцца або падтрымаць расейскую абаронную прамысловасьць.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Тэмы гэтага артыкулу
XS
SM
MD
LG