Намесьнік міністра замежных справаў Польшчы Павал Яблоньскі ў інтэрвію выданьню Financial Times заявіў, што ўласнасьць расейскіх алігархаў, якія трапілі пад санкцыі, а таксама сотні мільярдаў эўра рэзэрваў Цэнтральнага банку Расеі, замарожаныя заходнімі дзяржавамі, павінныя быць даступныя для выдаткаў на аднаўленьне Ўкраіны.
«Мы лічым, што павінна быць прынятае палітычнае рашэньне, што мы хочам ісьці ў гэтым кірунку і што мы гатовыя канфіскаваць гэтыя актывы назаўжды. Як гэта рабіць — мы адкрытыя для абмеркаваньняў», — заявіў Яблоньскі.
Чыноўнікі ЭЗ у сваю чаргу папярэджваюць аб істотных юрыдычных перашкодах для арышту актываў у дзяржавах-сябрах. У прыватнасьці, строгія гарантыі і патрабаваньні належнага працэсу, што ўскладняе канфіскацыю маёмасьці па-за крымінальнымі справамі. Некаторыя юрысты папярэджваюць, што занадта моцнае спрашчэньне працэдуры арышту створыць небясьпечны прэцэдэнт і паставіць пад пагрозу права ўласнасьці.
Тэма арышту актываў прыцягвае ўвагу ў ЭЗ, дзе Польшча зьяўляецца вядучым прыхільнікам ідэі, якую ўжо падрабязна вывучае Эўрапейская камісія.
ЗША хочуць перадаць Украіне арыштаваныя расейскія актывы. Ужо рыхтуюць зьмены ў заканадаўства
Адміністрацыя прэзыдэнта ЗША Джо Байдэна зьвернецца ў Кангрэс па ўнясеньне зьменаў у заканадаўства, якія спросьцяць Міністэрству юстыцыі ЗША канфіскацыю актываў расейскіх алігархаў і перавод часткі грошай ва Ўкраіну.
«Мы вельмі пільна вывучаем гэтае пытаньне, і я чакаю, што будуць запыты на заканадаўчыя зьмены», — цытуе «Голас Амэрыкі» генэральнага пракурора Мэрыка Гарлянда, які выступаў у адным з падкамітэтаў у Сэнаце.
«Гэта можа, у прыватнасьці, датычыць таго, як мы праводзім канфіскацыі, каб нам было лягчэй іх праводзіць. Апроч таго, гэта датычыць магчымасьці забіраць грошы з фондаў, якія канфіскуюцца, і перадаваць іх Украіне», — патлумачыў ён.
Канфіскацыя актываў — гэта санкцыянаваная судом юрыдычная працэдура, якая дазваляе завалодаць маёмасьцю, якая выкарыстоўваецца незаконна або выкарыстоўвалася ў незаконнай дзейнасьці ці ў садзейнічаньні злачынству.
Нерухомасьць і іншыя актывы заможных паплечнікаў прэзыдэнта Расеі, арыштаваныя і канфіскаваныя Міністэрствам юстыцыі, перадаюцца ў Фонд сканфіскаваных актываў.
Сабраныя сродкі звычайна выкарыстоўваюцца для правядзеньня расьсьледаваньняў, апэрацый па канфіскацыі актываў і пакрыцьця іншых выдаткаў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.